Sól w Biblii symbolizuje zachowanie, przymierze, mądrość i lojalność moralną, służąc zarówno celom praktycznym, jak i duchowym w całym Piśmie Świętym.
– wykład wygłoszony przez br. Waltera Onyszko na spotkaniu zboru w Bydgoszczy, 4 czerwca 2026 roku:
Przyjrzyjmy się zatem pokrótce następującym symbolom soli:
Sól jako środek konserwujący:
Sól była powszechnie używana jako środek konserwujący w starożytności, zapobiegając rozkładowi i zepsuciu. To praktyczne zastosowanie znajduje odzwierciedlenie w jej symbolice duchowej, gdzie wierzący są powołani, by być „solą ziemi”.
Ewangelia Mateusza 5:13 – „Wy jesteście solą ziemi. Lecz jeśli sól utraci swój smak, czymże ją znów posolić? Na nic się już nie przyda, tylko na wyrzucenie i podeptanie.” – co wskazuje na ich rolę w zachowaniu moralnej i duchowej struktury społeczeństwa.
Innymi słowy, Jezus powiedział swoim uczniom:
„Jeśli wy nie będziecie przestrzegać wysokich norm, któż inny to uczyni?!
Sól jako znaczenie przymierza:
Sól jest związana z obietnicami i przymierzami Boga.
W 3 Moj. 2:13 –czytamy: „Przypraw wszystkie swoje ofiary pokarmowe solą. Nie pomijaj soli przymierza Boga twego przy swoich ofiarach pokarmowych; dodawaj soli do wszystkich swoich ofiar”.
Bóg nakazuje, aby wszystkie ofiary pokarmowe były przyprawione solą, symbolizując trwałość Jego przymierza z Izraelem. To „przymierze soli” podkreśla nierozerwalną więź między Bogiem a Jego ludem.
Chciałbym wspomnieć o „Przymierzu Soli” współczesnych rządów światowych.
SALT – skrót od Strategic Arms Limitation Talks – Rzeczowy traktat o ograniczeniu zbrojeń strategicznych – to dwie rundy negocjacji między Stanami Zjednoczonymi a Związkiem Radzieckim w czasie zimnej wojny. SALT-1 1972 i SALT-2 1979. Sowiecka inwazja na Afganistan zerwała porozumienie. Niedawno poinformowano nas, że kwota SALT – podatków stanowych i lokalnych – zostanie zwiększona – to jest związane z podatkami, zobaczymy.
Sól jako mądrość i taktowna mowa:
W Liście do Kolosan 4:6 – „Niech wasza mowa będzie zawsze pełna wdzięku, zaprawiona solą, abyście umieli każdemu odpowiedzieć”. – wierzący otrzymują polecenie, aby ich mowa była „zaprawiona solą”.
Podkreślając znaczenie mądrości i taktu w rozmowach. Ta metafora sugeruje, że tak jak sól wzmacnia smak, tak wierzący powinni wzbogacać swoje kontakty, rozmowy życzliwością i zrozumieniem.
W czasach Ap. Pawle, interakcja z ludźmi była powszechna głównie poprzez rozmowę, dziś komunikujemy się za pośrednictwem
- E-maila
- Różnych mediów społecznościowych
- SMS-ów
- Różnych postów i komentarzy na Facebooku
- Symboli reakcji – lubię, nie lubię, kocham, płaczę itp.
Tak więc, jak widzicie, Bracia,
że obecnie mamy o wiele więcej okazji do taktownej, milej mowy niż ludzie mieli w przeszłości, zwłaszcza za czasów Apostołów.
W Mannie 23 grudnia… Czytamy: “Weseli sie czlowiek z odpowiedzi ust swoich, bo słowo we właściwym czasie wypowiedziane, jakże jest dobre!”;- “, Jakie jest jabłko złote z wyrzezaniem srebrnym, takie jest słowo wypowiedziane we właściwym czasie” — Przyp. Sal. 15:23; 25:11.
Br. Russell napisał: „(…) że w życiu ludzi zdarzają się wielkie kryzysy, doniosłe chwile, w których jedno słowo może być cenniejsze, bardziej przekonujace niż sto słów lub tysiąc słów w innym czasie, w odmiennych okolicznościach. Badzmy zawsze gotowi służbie Panskiej, czy to w porę, czy nie w porę dla nas, z radością gotowi nawet oddać życie za braci. … (…) Nie narzucajmy się nikomu z Ewangielą w nie porę, chociaż byłoby to dogodną okazją dla nas.
Br. Johnson napisał: (…) Umiejętność powiedzenia właściwej rzeczy we właściwym duchu i w odpowiedni sposób, we właściwym czasie, przy właściwej okazji i miejscu, właściwej osobie, jest łaską rzadkich osiągnięć, wartości i owocności. Starajmy się uważniej wybierać rzeczy, o których mówimy, ducha i sposób, w jaki mówimy, czasy, okazje i miejsca, w których mówimy, oraz osoby, do których mówimy. Wtedy nasze słowa będą coraz lepsze, poniewaz beda wypowiedziane we wlasciwym czasie.
Polskie przysłowie wymienia dwa rodzaje ludzi:
Pierwszy – mówią to, co wiedzą;
Drugi – wiedzą, co mówią.
Drugi typ jest lepszy, bo nie wszystko musi być powiedziane, nawet jak jest prawdziwe.
Nasz Pan Jezus powiedział – „Mam wiele do powiedzenia, ale teraz nie zrozumiecie…”.
Drodzy Bracia,
Niektóre wypowiedziane słowa mają bardzo silne znaczenie, pozostają w pamięci:
mogą rozpocząć wojnę lub ją zakończyć (chociaz ktoś obiecał zakończyć wojnę jednym telefonem w ciągu 24 godzin – jeszcze się to nie wydarzyło).
W Kzn. Sal. 3:1-7 – czytamy, że na wszystko pod niebem jest czas – druga część wersetu 7 uwypukla ze, jest czas milczenia i czas mówienia.
Slowem Kaznodzieja doradza nam:
“JEŚLI twoja mowa nie jest pełna soli i nie podnosi na duchu słuchaczy, bądź raczej cicho i słuchaj uważnie – nauczysz się wtedy, jak dodawać soli do swojej mowy i być błogosławieństwem dla bliźniego.”
W Ewangelii Mateusza 4:17 i 5:37 czytamy – „Ale wasza mowa niech będzie: Tak, tak; Nie, nie;
Ten werset podkreśla, że słowo powinno być szczere i prawdziwe, bez potrzeby nadmiernych obietnic lub przysiąg.
Drodzy Bracia, teraz widzicie Prostotę w kontaktowaniu sie i rozmowach – Jezus zachęca swoich naśladowców do jasnej i szczerej mowy.
Również – w czasach Jezusa, a w niektórych krajach do dziś, ludzie skladaja przysiegi i przyrzeczenia aby wzmocnić swoje obietnice różnymi rzeczami, aby nadać im wagi.
My, jako chrześcijanie, nie powinniśmy dodawać żadnych dodatkowych słów ani przysięgać !
Posłuchajcie, co jest napisane w Ew. Mateusza 5:33-36 – „Słyszeliście też, że powiedziano ludowi dawno temu: Nie łam przysięgi swojej, lecz dotrzymaj Panu ślubów swoich”. A Ja wam powiadam: Wcale nie przysięgajcie: ani na niebo, bo jest tronem Bożym, ani na tron … ani na ziemię, bo jest podnóżkiem Jego stóp; ani na Jerozolimę, bo jest miastem Wielkiego Króla. I nie przysięgaj na swoją głowę, bo nie możesz uczynić nawet jednego włosa białym albo czarnym”.
Ewangelia Mateusza 23:16-22 – „Biada wam, ślepi przewodnicy! Mówicie:
«Jeśli kto przysięga na świątynię, to nic nie znaczy; lecz kto przysięga na złoto świątyni, jest związany przysięgą».
Ślepi głupcy! Co jest ważniejsze: złoto czy świątynia, która czyni złoto świętym? Mówicie też: «Jeśli ktoś przysięga na ołtarz, to nic nie znaczy; lecz kto przysięga na dar na ołtarzu, jest związany przysięgą».
Ślepi! Co jest ważniejsze: dar czy ołtarz, który czyni dar świętym? Dlatego każdy, kto przysięga na ołtarz, przysięga na niego i na wszystko, co na nim jest. A kto przysięga na świątynię, przysięga na nią i na Tego, który w niej mieszka. A kto przysięga na niebo, przysięga na tron Boży i na Tego, który na nim zasiada.”
Drodzy Bracia, nasze słowa mają ogromne znaczenie;
Nauka w dzisiejszych czasach odkryla, że charakter człowieka odzwierciedla się w jego słowach.
Sól była używana do oczyszczenia:
Sól jest używana w rytuałach oczyszczających. Na przykład w 2 Księdze Królewskiej 2:19-22 prorok Elizeusz używa soli do oczyszczenia źródła wody, symbolizując jego oczyszczające właściwości.
Nasze rozmowy z sąsiadami mogą mieć ten sam oczyszczający i konserwujący wpływ, jeśli zostaną doprawione solą, nawet niewielka jej ilość robi różnicę:
Księga Przysłów 12:18 – „Słowa lekkomyślnych ranią jak miecz, lecz język mądrych leczy”.
Księga Przysłów 15:1 – „Łagodna odpowiedź uśmierza gniew, a słowo raniące wywołuje złość”.
A zatem, Bracia,
Jakie jest znaczenie soli w Biblii?
Sól w Biblii pełni wiele funkcji, od praktycznego środka konserwującego po bogaty symbol prawd duchowych, podkreślając wagę wierności, integralności moralnej i trwałości obietnic Bożych. Jej różnorodne zastosowania i znaczenia odzwierciedlają głębię i bogactwo jej roli w biblijnej narracji.
Jeśli tak, to
Gdzie widzimy sól w Starym Testamencie?
Sól pojawia się w Starym Testamencie na dwa sposoby.
1)Chociaż nie jest to zbyt symboliczne, są sytuacje, w których sól się pojawia i wiąże się z końcem życia lub odcięciem od świata.
2)Najczęstszym jednak przykładem soli w Starym Testamencie jest Morze Słone, znane również jako Morze Martwe.
Ten zbiornik wodny ma tak wysokie stężenie soli, że gdy ludzie się w nim kąpią, unoszą się na wodzie. Woda jest również niezdatna do picia i nic w niej nie żyje.
W Morzu Martwym nie ma dzikich zwierząt ani roślin, a na tym obszarze nie ma skupisk ludności ani znaczących skupisk zwierząt.
Niektórzy teolodzy uważają, że Morze Martwe znajduje się w miejscu, gdzie w przybliżeniu znajdowały się Sodoma i Gomora, choć ta teoria jest dyskusyjna.
Kiedy Bóg postanowił zniszczyć te dwa niegodziwe miasta, szukał sprawiedliwych i nie znalazł żadnego. Oszczędził Lota i wszystkich członków jego rodziny w geście miłości do Abrahama, ponieważ byli kuzynami.
Aniołowie, którzy ostrzegli Lota, gdy nadszedł czas ucieczki, powiedzieli: „Uciekaj, by ratować życie! Nie oglądaj się za siebie i nie zatrzymuj się nigdzie w dolinie. Uciekaj w góry, by cię nie porwali” – Księga Rodzaju 19:17.
Podczas ucieczki żona Lota obejrzała się i zamieniła się w słup soli. Umarła i została zgładzona z ziemi, wraz z niegodziwą krainą, która kochała bardziej niż własne życie i Boga nieprawosci i rozpuste.
Tak jak ktoś posypuje pole solą, aby zapobiec wzrostowi złych roślin, Bóg metaforycznie posypał solą ziemię Sodomy i Gomory, ponieważ rodziła ona jedynie złe – lub niedobre – owoce.
3)Ta praktyka posypywania ziemi solą to kolejne powszechne negatywne zastosowanie soli w Starym Testamencie.
W Księdze Sędziów 9:45 czytamy: „Przez cały dzień Abimelek nacierał na miasto, aż je zdobył i wymordował jego mieszkańców. Następnie zniszczył miasto i posypał je solą”.
Możemy zatem powiedzieć: armia/naród żydowski soli ziemię swoich wrogów, aby nic nie mogło wyrosnąć na ich polach. W tych kontekstach sól jest czymś, co pozbawia życia lub odcina kogoś od błogosławieństw Bożych.
Te znaczenia zmieniają się, gdy Bóg zaczyna bezpośrednio zawierać przymierza z Narodem Izraela.
O ile nadmiar soli może zniszczyc zywotność, o tyle odpowiednia jej ilość może coś zachować, przedłużając jego trwałość. Bóg każe posypać mięso ofiar solą, co symbolizuje Bożą zdolność do zachowania przymierza.
Na przykład obietnica między Bogiem a kapłańskimi potomkami Aarona głosi, że zawsze będą mogli żyć ze Świątyni. „Wszystkie święte dary, które synowie izraelscy przynoszą Panu, daję tobie i twoim synom i córkom z tobą jako wieczną własność. Jest to wieczne przymierze soli przed Panem dla ciebie i dla twojego potomstwa z tobą” (Lb 18,19).
Przymierze między Bogiem a Dawidem, zgodnie z którym jego potomkowie mieli zasiadać na tronie Izraela na zawsze, jest również opisane jako przymierze soli.
2 Kronik 13:4-6 – „Abiasz stanął na górze Semaraim, w górach Efraima, i rzekł: Jeroboamie i cały Izraelu, słuchajcie mnie! Czyż nie wiecie, że Pan, Bóg Izraela, dał królestwo Izraela Dawidowi i jego potomkom na wieki przymierzem soli? Tymczasem Jeroboam, syn Nebata, urzędnik Salomona, syna Dawida, zbuntował się przeciwko swemu panu”.
Tak, Bracia,
Sól była używana w darach i ofiarach: Sól była niezbędnym składnikiem ofiar w Starym Testamencie, wskazując na potrzebę czystości i wierności w oddawaniu czci Bogu. Była składnikiem różnych ofiar składanych Bogu, co wzmacniało ideę, że ofiary powinny być składane z oddaniem i uczciwością.
Sól w znaczeniu kulturowym:
W starożytnych kulturach dzielenie się solą było oznaką przyjaźni i gościnności, co znajduje odzwierciedlenie w różnych fragmentach biblijnych dotyczących wspólnoty i zaangażowania.
Istnieje europejska tradycja witania nowożeńców chlebem i solą.
Ja i moja żona zostaliśmy powitani w ten sposób: – chlebem i solą.
Chleb symbolizuje – codzienne potrzeby
Sól symbolizuje – zachowanie jedności rodzinnej.
A teraz,
Gdzie widzimy sól w Nowym Testamencie?
Użycie soli jako punktu symbolicznego porównania jest kontynuowane w Nowym Testamencie, choć jej symboliczne znaczenie ulega zmianie.
Jezus zaczyna używać soli w swojej posłudze, mówiąc o swoich naśladowcach. Słoność jest używana do opisania aspektu czyjejś
pasji, prawości i miłości do Pana i ludzi.
W Kazaniu na Górze Jezus używa tego porównania zaraz po Błogosławieństwach. Omawia tych, którzy są błogosławieni, a następnie stwierdza:
Ewangelia Mateusza 5:13 – „Wy jesteście solą ziemi. Lecz jeśli sól utraci swój smak, jakże ją posolić? Na nic się już nie przyda, tylko na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi”.
Sól ma tu dwojakie znaczenie.
Po pierwsze – dla Narodu Izraela
Po drugie – dla jednostek
Izraelici jako Naród zostali powołani do przymierza z Bogiem, aby być Jego narodem, który reprezentuje Go wobec świata.
Przestali żyć dla Niego w sposób, do którego Bóg ich powołał, jakby sól przestała nadawać smak lub konserwować jedzenie.
Dla wierzących również stanowiło to wyzwanie.
Jeśli ktoś, kto naśladuje Jezusa, nie żyje życiem odzwierciedlającym jego relację z Bogiem, możemy powiedzieć nie jest „przyprawiony solą”.
Apostolowie również używają soli, aby przedstawić charakter jednostki.
List do Kolosensów 4:5-6 – „Mądrze chodzcie przed obcymi, czas odkupując. Mowa wasza niech będzie przyjemna, zaprawiona solą, abyście wiedzieli, jak należy każdemu odpowiadać”.
W tym fragmencie sól można postrzegać jako miłe, budujące słowa.
Paweł napisał ten list do Kościoła w Kolosach, który był kościołem pogańskim.
Ta księga jest pełna wyjaśnień podstaw chrześcijaństwa, a wspominając o soli, udzielał im wskazówek, jak zachowywać się w sposób chrześcijański; zachęcał ich do mądrego postępowania, mówienia w sposób pełen uprzejmości.
Sól jest symbolem słów, które wzmacniają, budują, prowokują do myślenia i prawdy.
Więcej wyjaśnień
W Liście Jakuba 3:10-12 czytamy: „10. Z tych samych ust wychodzi błogosławieństwo i przekleństwo. Tak być nie powinno, moi bracia.
- Czy źródło z tej samej szczeliny tryska wodą słodką i gorzką?
- Czy może, moi bracia, drzewo figowe rodzić oliwki albo winorośl figi?
Tak też żadne źródło nie może wydać słonej i słodkiej wody.”.
List Jakuba to księga, która porusza kwestie postępowania wierzących.
W tej części listu Jakub pisze o niebezpieczeństwie mówienia głupio lub złośliwie oraz o poważnych konsekwencjach mówienia źle.
Innym częstym i istotnym tematem w Liście Jakuba jest to, że zewnętrzne zachowanie jest wskaźnikiem serca i może wskazywać na wilka w owczej skórze lub osobę niewierzącą. Sól symbolizuje tu złe słowa.
W naturze źródła wody słodkiej i słonej nie są takie same, a źródło słodkiej wody nie dostarcza słonej wody. Serce skupione na sprawach Bożych nie będzie ciągle przeklinać.
Drodzy Bracia,
Dlaczego ważne jest zrozumienie symboliki soli w Biblii?
Sól, tak jak ma wiele celów i zastosowań w życiu, tak Bóg używa jej na wiele sposobów w Swoim Słowie, aby komunikować się z ludzkością.
Ap. Paweł w wielu swoich listach odnosi się do naszego postępowania w relacjach z bliźnimi.
Relacje z bliźnimi wymagają pewnych umiejętności, aby właściwie przedstawiać Boga i Jezusa Chrystusa. To jak praca ambasadora z odpowiednimi talentami.
W Liście do Efezjan 6:18-20 – „18 W każdej modlitwie, gdy tylko zanosicie prośby, módlcie się w Duchu, bez względu na porę. W tym celu czuwajcie z całą wytrwałością i wstawiajcie się za wszystkimi świętymi.
19 Wstawiajcie się przy tym za mną, aby — gdy otworzę usta — dane mi były odpowiednie słowa do odważnego głoszenia tajemnicy dobrej nowiny. 20 Ze względu na nią działam jako poseł w kajdanach i chcę ją głosić śmiało — tak, jak powinienem.”. Apostol Paweł nazwał swoje więzienie „poseł/ambasador w kajdankach”.
W 2 Koryntian 5:20 Apostol pisze: – “ Dlatego w miejsce Chrystusa głosimy poselstwo jakby samego Boga, który przez nas kieruje do ludzi wezwanie. W miejsce Chrystusa błagamy: Pojednajcie się z Bogiem. – Jesteśmy zatem ambasadorami Chrystusa…
Pierwsze prawo dane Izraelitom, znane jako 10 przykazań,
mówi o dobrych stosunkach z sąsiadami.
Słyszałem, że dzisiaj możemy być żywą Biblią dla naszych sąsiadów – jedyną, jaką widzieli.
Pragnieniem wszystkich chrześcijan powinno być bycie dobrymi ambasadorami, przemawianie z wdziękiem i “przyprawianie mowy solą”.
Paweł wspomina o tym w Liście do Kolosan 4,6 i w wielu innych miejscach. Nie wspomina o pisaniu na maszynie, pisaniu ani wysyłaniu SMS-ów – te formy nie były wówczas tak powszechne.
Jak możemy być napełnieni symboliczną solą?
- Czytając i studiując Biblię.
- Studiując tomy Paruzyjne i Epifaniczne
- Czytając i studiując Reprinty, Terazniejsza Prawda i inna literatura.
- Uczestnicząc w spotkaniach i będąc przygotowanym, uważnym i aktywnym.
- Słuchając wielu wykładów, które są dostępne nawet na YouTube.
Biblia mówi nam, że w Ewangelii Łukasza 6:45: „Dobry człowiek z dobrego skarbca serca swego wydobywa dobro, a zły człowiek ze złego skarbca serca swego wydobywa zło. Bo z obfitości serca mówią jego usta”.
Przyp. Sal. 4:23 – „Z całą pilnością strzeż swego serca, bo z niego tryska źródło życia”.
Nie możemy mówić, pisać, wysyłać SMS-ów do innych, jeśli nie ma w nas soli. Tak samo nie możemy korzystać z telefonu, gdy bateria jest rozładowana.
Sól ma wiele zastosowań w przemyśle spożywczym i nadaje smak naszym posiłkom, a oprócz właściwości konserwujących sól może również przenikać do prawdziwego jedzenia.
Słuchałem opowieści brata Jolly’ego i podał przykład, jak sól może przeniknąć przez kapustę aż do dna słoika.
Wyjaśnił, jak zrobić dobrą kiszoną kapustę:
- wziąć kapustę i pokroić ją na małe kawałki
- włożyć wszystkie pokrojone części do słoika
- posypać solą na wierzch i zostawić
- sól opadnie na samo dno słoika
Brat Jolly nie wspomniał, że trzeba usunąć serce kapusty, bo to powszechnie wiadomo.
To bardzo dobra ilustracja dla nas.
Serce kapusty nie wchłania soli, sól nie ma możliwości, żeby wniknąć.
Kiedy byłem małym chłopcem w szkole, niektórzy nauczyciele nazywali uczniów „kapuścianymi glowami”
W Biblii termin serce – reprezentuje złożony aspekt ludzkiej egzystencji, obejmujący emocje, intelekt, moralność i duchowość.
Biblia wspomina o sercu prawie 1000 razy, podkreślając jego znaczenie w życiu duchowym i moralnym postępowaniu.
Przyp. 4:23 – strzeż swego serca z całą czujnością
Psalm 51:10 – stwórz we mnie serce czyste
Przyp. 23:26 – synu mój, daj mi serce twoje
Pamiętajmy
Manna 11 grudnia……. Synu mój, daj mi serce twoje, a oczy twoje niech strzegą dróg moich — Przyp. 23:26.
Br. Russell napisał: „Serce, wola, oddane w ten sposób Bogu, dąży do poznania woli Bożej (…). Z tego powodu objawienie woli Bożej i Planu jest udzielane wierzącym – aby poprzez pogłębianie ich znajomości, rozmyślanie o nich, napełnianie umysłu Boskim Planem i wolą, przemieniający wpływ mógł rozszerzyć się na każdą dziedzinę życia.
Br. Johnson napisał: Pan pragnie (…) naszych uczuć i naszej woli, aby oczyszczając je z grzesznych, samolubnych, światowych i błędnych uczuć i intencji, a napełniając je sprawiedliwymi, prawdziwymi, pełnymi miłości i duchowości uczuciami i intencjami, nasze serca, tak oczyszczone i napełnione, mogły stać się naczyniami uświęconymi i odpowiednimi do użytku Pana dla błogosławienia innych i nas samych. (…)”
Mateusz 5:8 – „Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą”.
Prz. Sal. 15:23; 25:11 – „Słowo wypowiedziane we właściwym czasie jest jak złote jabłka na srebrnych obrazach”.
Podsumowując, sól w Biblii pełni wiele funkcji, od praktycznego środka konserwującego po bogaty symbol prawd duchowych, podkreślający wagę wierności, moralnej integralności i trwałości obietnic Bożych. Jej różnorodne zastosowania i znaczenia odzwierciedlają głębię i bogactwo jej roli w narracji biblijnej.
Jeszcze raz – Manna – 23 grudnia – werset:
“Słowo wypowiedziane we właściwym czasie, jakże jest dobre! Słowo wypowiedziane we właściwym czasie jest jak złote jabłka na srebrnych obrazach “— Prz. Sal. 15:23; 25:11.
Niech Bóg pobłogosławi nas wszystkich.
Dziękuję za uwage!