(Nagrane na uroczystości 60. rocznicy zboru w Janowie, 10.09.2005 rok)

W odwiedzinach u brata Józefa i siostry Ireny Montewskich. W środku brat Piotr ze zboru we Wrocławiu (13.04.2012 r., Bydgoszcz).

Rozumiem, że to oświadczenie to oświadczenie 60-lecia, a nie ściśle do tego czy innego tekstu. Nawiązując do swojego poświęcenia i swego poznania Prawdy, bardzo daleko wnikam. Nie dlatego, by pochwalić się, że jestem ponad 60 lat zapoznana z Prawdą. Były to czasy wojny, gdzie przy zasłoniętych oknach mieliśmy zebrania, a Niemcy chodzili za oknami. Mówili, że jeśli Was SS-mani spotkają to koniec – to jeszcze było u Rzepkowskich w Zaroślu – wtedy już mieliśmy zebranie i łączność z drogocenną prawdą i drogocennymi wskazówkami, które przyjeżdżali i przywozili ukradkiem bracia. Brat Fischer przez dziurę w obozie przechodził i przyjeżdżał i głosił nam Słowo Boże, i uczył nas. Brat Pakulski, którego nie wszyscy znają, bo zginął zaraz po wojnie. Życie moje wyglądało tak od młodziutkich, dziecinnych lat. Gdy rodzice zaczynali poznawać Prawdę, ja też zaczęłam bezustannie i ściśle łączność mieć z braćmi. Chodziłam na zebrania stale, ale miałam wiele różnych kolegów i koleżanek, którzy namawiali mnie, bym nie chodziła na zebrania. „Irena, co ty chcesz tam między takimi starymi dziadami, to wszystko stare tam jest, a Ty, taka dziewczyna, idziesz tam z nimi? Chodź z nami, tu czy tam”. Nie będę wymieniać, gdzie mnie wołali. A jednak Słowo Pańskie było mocniejsze i Duch Prawdy był mocniejszy. Nie słyszałam żadnych głosów, ale w moim sumieniu była mowa, że tu jest Twoje miejsce, że tu będziesz z Panem i z braćmi. I tak też czyniłam i czynię dotąd, drodzy Bracia i Siostry. Cieszę się z tego, że Pan mnie zachował w tej drogocennej Prawdzie i że uczy mnie swojej drogi pod każdym względem. Byłam w różnych miejscach i różne okoliczności nieraz występowały, ale dziękuję Panu za wszystko, za całą Jego naukę tego, co jest mi potrzebne. Obecnie także przychodzą na nas ciężkie i trudne chwile, ale Pan widzi widocznie, że jeszcze i to nam potrzeba, aby nas wyszlifować i oczyścić ze wszystkich wad i nauczyć nas całkowitej ufności w jego drogocenne Słowo i w Jego pomoc, bo on nas nie zostawił. Jak nas nie zostawił przez tyle lat, uczył nas i prowadził, tak będzie nas prowadził dalej. O co pokornie codziennie wołam i proszę, abym nadal była Jego uczennicą i po wieki wieczne stała się nią i posłuszną pragnę być nie tylko teraz, ale na wieki wieków, abym mogła chwalić dobrego Stworzyciela nieba i ziemi z całej mojej siły i duszy, i Zbawiciela, czego pragnę i będę to czynić, ile tylko moich sił, ale nie jestem w stanie sama tego uczynić i dlatego proszę Was: wspomnijcie w modlitwach swoich, abym te lata, które Pan jeszcze pozwoli spędziła na służbie Panu i miłowała Braci i Siostry miłością szczerą i prawdziwą, nie tylko słowami, ale też czynami. Chcę, żeby Pan wyćwiczył mnie tak, bym była godna wejścia do Jego Królestwa jako zwycięzca.

_____
Zobacz inne świadectwa.

(Nagranie wspomnień z uroczystości 60. rocznicy zboru w Janowie)

W roku 1949 na konwencji w Janowie okazałem symbol chrztu na znak mojego poświęcenia się Panu. W latach 50-tych, a dokładnie w marcu 1953 r. ożeniłem się z Jadwigą Drążyk. Były to czasy, gdy nie było służby zastępczej za wojsko, jak dziś, dlatego zostałem wcielony do wojska w mundurze, bez broni. W okresie od października 1953 r. do grudnia 1955 r. pracowałem w kopalni. W latach 60-tych byłem diakonem, a po roku 1973 starszym zboru w Janowie. Gdy zmarł mój ojciec Franciszek w 1983 r. zostałem przewodniczącym zboru. Trudnym okresem było kilka lat po tragicznej śmierci brata Sawicza, gdy sam jako starszy prowadziłem zebrania.

Brat Marian Wigienka z żoną, siostrą Leokadią. 22 czerwca 2013 rok, Maksymilianowo k. Bydgoszczy

W 2001 r. przeprowadziłem się do Bydgoszczy i tam uczęszczam do zboru. Wspominam dobrze braci, którzy przyczyniali się do wzrostu naszego zboru, tj. brata Milczewskiego i brata Fischera. Później wielokrotnie usługiwał także brat Filipczak.

Pamiętam pewne zebranie przed rokiem 1950, na które przyszedł na kontrolę ubek: co robimy i o czym rozmawiamy na naszych zebraniach. Było to badanie, które prowadził brat Józef Montewski, a tematem były „Cienie przybytku”. Zaraz na początku zebrania człowiek ten zasnął, a obudził go dopiero śpiew kończący zebranie. Przerażony nie wiedział, co ma napisać w protokole, więc brat Józef mówił mu, co ma pisać, a on tylko powtarzał: „Mówicie po polsku, ale nic nie można zrozumieć”.

Pamiętam również wydarzenie z konwencji z 1951 roku. Zabrano wówczas braci do Chełmna na przesłuchanie. Wśród tych, którzy zostali był brat Konieczny, który po całym zamieszaniu zwołał braci i przeprowadził przerwane zebranie. Konwencje to wiele wspomnień, chociażby przyjazdy braci i ich odbiór. Na pierwszej konwencji jeździliśmy aż nad Wisłę do zwalonego mostu, furmankami w konie. Ładowaliśmy bagaże na furmanki, a bracia szli pieszo. Później był traktory i odbiór braci z dworca w Dąbrowie. A na ostatniej konwencji woziliśmy braci samochodami.

Przez te wszystkie lata odczuwaliśmy jako zbór Pańską łaskę, tak w życiu zborowym, jak i wtedy, gdy urządzaliśmy konwencję.

Marian Wigienka

_____
Zobacz inne świadectwa.

—-

Choć Janowo blisko Dąbrowy Chełmińskiej to bardzo mała miejscowość, wiąże się z nią historia i wspomnienia wielu badaczy Pisma Świętego.

„Cecylia Gajewska, z domu Górecka, urodziła się 20 września 1896 roku, we wsi Biskupice w powiecie toruńskim, w rodzinie wielodzietnej. Była najstarszą z dziewięciorga rodzeństwa. Od najmłodszych lat wyróżniała się wśród swego rodzeństwa cichością i religijną. Lubiła dużo czytać, a szczególnie książki o tematyce religijnej, jak Żywoty świetych i inne. Do innych nie miała dostępu, gdyż była jeszcze katoliczką. Kiedy była już na tyle dorosła, że mogła pracować, podjęła pracę u niemieckiego gospodarza o nazwisku Bejtka, zamieszkałego w Borkach koło Czarża. Tam została zapoznana z naukami Pisma Świętego, gdy Bejtkowie byli adwentystami.

Tam również poświęciła się i przyjęła symbol chrztu. Po kilku latach warunki się zmieniły i straciła z nimi kontakt. Przez dłuższy czas odczuwała duchowy głód nie mogąc spotkać nikogo, kto byłby zainteresowany prawdą. Jedyne oparcie miała w swoim ojcu, który też zaczął czytać Pismo Święte.

Reszta rodziny nie była zainteresowana, a wręcz przeciwnie, jeden z jej szwagrów groził, że ją zabije. Moja mama przeszła w swym życiu wiele przykrych doświadczeń. Będąc jeszcze w bardzo młodym wieku straciła męża i została wdową z dwojgiem dzieci. Kiedy siostry moje były już prawie dorosłe, wyszła po raz drugi za mąż i z tego związku jestem ja, Zefiryna.

Po wieloletnich perypetiach i licznych przeprowadzkach moja mama wraz z rodziną trafiła do Janowa. Zamieszkaliśmy jako lokatorzy u braterstwa Wigienków, którzy w tym czasie jeszcze nie byli w prawdzie, ale interesowali się Pismem Świętym. Był to rok 1938.

Drugimi lokatorami byli Wiatrowscy, którzy także czytali Pismo Święte. Byli oni spokrewnieni z rodziną Wojtko z Bydgoszczy.

Bardzo często, szczególnie zimową porą, zbieraliśmy się wszyscy i czytaliśmy Pismo Święte lub tomy, które otrzymywaliśmy od brata Piotra Montewskiego, ojca Józefa.

Pewnego razu, a było to w czasie okupacji, zgromadzili się wszyscy u Wiatrowskich i moja mama czytała głośno 4 tom. Było już około godziny 21:00, gdy nagle do okna zapukali Niemcy. Powstała wielka panika, prawie wszyscy zebrani pochowali się w drugim pokoju, gdzie kto mógł, pod łóżkami i w szafach. Moja mama jednak pozostała na miejscu, nie chcąc narażać reszty na przykre konsekwencje. Ukryła tom między ścianą, a nogą stołu. Na stole zostały tylko niemieckie gazety.

Brat Wigienka poszedł otworzyć drzwi i udało mu się uciec. Gdy Niemcy wtargnęli do środka, zastali tylko moją mamę, a więc całą furię wyładowali na niej. Bili ją po głowie i po twarzy, rękojeścią od bagnetu, krzycząc, że tu było czytane po polsku. Mama tłumaczyła im, że uczyła dzieci niemieckiego i dlatego było słychać polskie słowa. Oni jednak byli bardzo rozwścieczeni. W pewnej chwili doznała cios ostrzem bagnetu, ale opatrzność Pańska jednak nad nią czuwała, bo zamiast w brzuch, została zraniona w rękę, którą zasłaniała się od uderzeń. Potem skierowała się do wyjścia, a pozostali Niemcy już jej nie utrudniali. Opuściła więc mieszkanie Wiatrowskich i wróciła do naszego domu. Nie zapalając światła położyła się do łóżka obok mnie, a ja byłam wtedy małą dziewczynką i wcześnie mama kładła mnie spać. Nie mogła jednak zasnąć, bo czuła ogromny, piekący ból i dopiero wtedy zauważyła, że ma zranioną rękę.

Po tym wydarzeniu wszyscy byli już bardziej ostrożni. Gdy skończyła się wojna, pierwszy powrócił do swojej rodziny Józef Montewski. Po pewnym czasie nawiązał znajomość z braćmi z Bydgoszczy. Pierwszy przyjechał do nas brat Fischer, a potem brat Milczewski i tak powoli zaczęły się regularne zebrania. Wtedy moja droga mama odczuła całkowite zadowolenie. Znalazła to, czego zawsze szukała.

Przez wiele lat cieszyła się z otrzymanej prawdy i przy każdej okazji głosiła Słowo Boże. Nigdy nie opuszczała zebrań i dopóki jej siły pozwalały zawsze starała się być obecna. Przeżyła prawie 94 lata i pełna świadomości i nadziei w zmartwychwstanie skończyła swój bieg 28 września 1990 roku. Niech Bóg błogosławi jej pamięć!”

_____
Zobacz też inne świadectwa

Wspomnienia

(Nagranie pochodzi z uroczystości 60. rocznicy zboru w Janowie, 10.09.2005 r.)

Na zdjęciu (z przodu): Józef Montewski i Piotr Woźnicki. Bydgoszcz, przed salą przy ul. Zduny 10 A

„W roku 1930 Piotr Montewski dojeżdżał 18 km rowerem do pracy do fabryki kauczuku przy ul. Toruńskiej. Tam jedna z członkin zboru Towarzystwa Biblii i Broszur zaprosiła go na zebranie badaczy Biblii przy ul. Dolina. Na tym zebraniu Piotr Montewski, ojciec Józefa, Zygmunta i Klemensa, zainteresował się tą nauką opartą na Biblii. Kupił sześć tomów „Wykładów Pisma Świętego” C.T. Russella, Biblię, wiele broszur i gazet, „Fotodramę stworzenia”, „Cienie przybytku”. Wśród gazetek było 5 gazetek gedeońskich: „Gdzie są umarli”, „Zmartwychwstanie umarłych”, „Żywot i nieśmiertelność”, „Co to jest dusza” oraz „Spirytyzm jest demonizmem”. To była literatura paruzyjna, bardzo nam potrzeba. Jej wywody były logiczne i rozumne, oparte na Biblii. Ojciec po pracy i całe niedziele studiował tę literaturę, rozmawiał o niej w domu i z różnymi sąsiadami. Ja, Józef, gdy miałem wówczas 6 lat to bardzo mi to odpowiadało. Sam nie lubiłem nieprzyzwoitego towarzystwa i w chwilach wolnych chętnie czytałem to, co czytał ojciec. Gdy czegoś nie rozumiałem, pytałem ojca: „jak to zrozumieć?”.

Przed wojną, tj. pomiędzy rokiem 1930 a wrześniem 1939 r. mieliśmy niektóre rodziny i kilka osób zainteresowanych Prawdą, ale zebrań regularnych jeszcze nie mieliśmy, a tylko nieformalne, od czasu do czasu.

Pamiętam rok 1936, gdy latem jednej niedzieli przyszedł do nas ksiądz proboszcz z Bolumina 6 km i przez kilka godzin rozmawiał z ojcem. Byłem przy tej rozmowie, a na końcu rozmowy powiedział: „Panie Montewski, to co pan czyta jest bardzo piękne, niech pan dalej to czyta, ale niech pan tego nie mówi sąsiadom. Niech pan od czasu do czasu przyjdzie do kościoła, aby sąsiedzi nie mówili, że Montewski nie chodzi do kościoła.” Tak zakończyła się rozmowa z księdzem Promińskim.

Przed wojną, wrzesień 1939 rok, kontakty mieliśmy z kilkoma sąsiadami. Zaufanych było jednak tylko kilku. Zaufani to siostra Gajewska, która była już po symbolu chrztu, a przyszła od adwentystów. Ojciec jej, Chudecki, też godny zaufania i Franciszek Wigienka, który miał już Biblię od baptystów. Sympatycy to rodziny Drążyków, Jędrzejewskich, Wiatrowskich i kilka pojedynczych osób.

Przed drugą fazą wojny, tj. do 1 września 1939 r. zdążyłem częściowo przestudiować broszurę „Cienie przybytku”, „Fotodramę stworzenia”, trzy pierwsze tomy „Wykładów Pisma Świętego” i 4-ty gdzieś do połowy. Wybuchła wojna i musieliśmy całą literaturę biblijną i książki z medycyny bardzo dokładnie i precyzyjnie ukryć przed kontrolą niemiecką. Wszyscy i Niemcy również wiedzieli, że byliśmy badaczami Biblii, po niemiecku: Bibelforscher. Jednej niedzieli niespodziewanie zrobili kontrolę. Przez dwie godziny szukali literatury biblijnej, a ja wyjąłem z ukrycia 4 tom i czytałem. Nie zdążyłem go ukryć i po dwóch godzinach znaleźli ten tom i zabrali. Po dwóch tygodniach ojciec był wezwany na policję. Rozmowa była dość długa, ale tomu nie oddali. To jeden z wielu przykładów trudności wojennych.

Od 10 grudnia 1942 r. znalazłem się poza granicami kraju. We Francji, w Holandii, w Niemczech, w Czechosłowacji, pod Bratysławą. Tam też w jednej rodzinie Husytów spotkałem „Fotodramę stworzenia” w języku słowackim. Historia z tych lat do 20 maja 1945 r. to odrębny rozdział w moim młodym wieku, ale z pełną świadomością oświadczam, że Pan prowadził mnie przez różne koleje życia i to w tak niebezpiecznych warunkach wojennych. Czułem zawsze ochronę Boskiej opatrzności. W ten sposób moja wiara i ufność w Boskie obietnice zawsze się potęgowała tak, że byłem w stanie w pełni mu zaufać w najtrudniejszych sytuacjach życia. Gdyby nie to, to moje losy potoczyłyby się inaczej, ponieważ wplątałbym się w różne organizacje, szukając sprawiedliwości. Pan jednak zapobiegł temu, wskazując mi wcześniej drogę pokuty, wiary i usprawiedliwienia. To dawało mi pokój wewnętrzny i zadowolenie ducha.

W tym okresie od 10 grudnia 1942 r. do 20 maja 1945 r. Pan kilka razy wyrwał mnie z niebezpieczeństwa śmierci i prowadził mnie przez trudne warunki i uczył mnie, jak je znosić. Jak porozumiewać się z ludźmi mówiącymi obcymi językami i jak zachowywać stateczność i posłuszeństwo zasadom sprawiedliwości. Pan przez te różne doświadczenia przygotowywał mnie do znoszenia różnych trudności.

To wszystko przydało mi się do znoszenia różnych trudności na terenach wschodnich, poza granicami Polski, podczas poszukiwania i odwiedzania różnych braci i sióstr szukających Boga. Np. w Ukrainie Zachodniej i Wschodniej, w Mołdawii, w Rumunii, Rosji, Syberii, Litwie, Łotwie i Estonii.

Nie przerażały mnie nigdy dalekie odległości i trudności w podróży. Czułem się zawsze bezpieczny w Boskiej opatrzności powierzając całkowicie swój los w ręce Boga. Największą radością było dla mnie i dla tych, którzy mi nieraz towarzyszyli w tych podróżach, gdy spotykaliśmy braci i siostry i ich radość poznania Prawdy, jaką Pan im udzielił. Było to w czasie od 1 marca 1967 r., aż do końca 2003 roku.

Teraz, wracając do dalszych wydarzeń w Janowie, tj. do okresu powojennego. W dniu 20 maja 1945 r. o godzinie 4:00 rano, a była to niedziela, wróciłem do domu, do Janowa, po niecałych trzech latach pobytu na obczyźnie. W domu zastałem dzięki Bogu wszystko po staremu. Nie było tylko Zygmunta. W poniedziałek 21 maja 1945 r. zameldowałem na komendzie milicji, że wróciłem z obozu. Komendant milicji polecił mi iść do biura meldunkowego w Dąbrowie Chełmińskiej i tam się zameldowałem.

W tygodniu odwiedziłem znajomych braci i siostry w Panu. Od Wiatrowskiej otrzymałem adres Braterstwa Wojtko z Bydgoszczy, tj. dziadków brata Alojzego Wojtko. Była sobota, 26 maja 1945 r., brat Wojtko wieczorem zaprowadził mnie do sąsiada, do brata Milczewskiego.

Był to dzień u brata Wojtko. Tu rozmowa do późnego wieczora, tu też przenocowałem. A w niedzielę 27 maja 1945 r. byłem już na zebraniu w zborze w Bydgoszczy i natychmiast nawiązaliśmy ścisłe kontakty. Przy pomocy brata Milczewskiego i brata Fischera zorganizowaliśmy już regularne zebrania w Janowie. Było przeszło 20 osób. Oficjalnie zebrania to: w niedzielę wykład i badanie, a w tygodniu dwa razy: we wtorki i w piątki badania beriańskie. W czwartki były zebrania beriańskie w Bydgoszczy ul. Kujawskiej 36, w mieszkaniu brata Gorzelnego.

Starałem się być na wszystkich zebraniach w tygodniu, tak w Bydgoszczy, jak i w Janowie. W Janowie z początku wszystkie zebrania prowadziłem sam, a po pewnym czasie wrócił do domu brat Franciszek Wigienka. Była to maleńka pomoc. Pamiątkę wieczerzy w 1946 r. przyjmowały 24 osoby. W tym czasie most na Wisłą był zniszczony przez działania wojenne. Komunikacja odbywała się na rowerze, pieszo lub konno, przez Wisłę przewoził prom oraz motorówka, częstotliwość: co 60 minut.

Nie było tyle literatury co obecne. Po każdym zebraniu przepisywaliśmy wszyscy ręcznie paragraf, dwa lub trzy, tyle ile uważaliśmy, że będzie nam potrzebne na następne badanie. Zebrania były bardzo ożywione, wiele pytań, odpowiedzi, śpiewy i niewymowna radość z tej cudownej prawdy, jaką Pan dał nam poznać. Czas nie wchodził w rachubę, całe wieczory spędzaliśmy w tej cudownej społeczności, a raz w miesiącu przyjeżdżali bracia usługujący.

W czerwcu 1946 r. była konwencja w Bydgoszczy. Przez dwa, przy ul. Pomorskiej, w kaplicy metodystów. Był tam brat Johnson, który kwaterę miał u br. Wituckich przy ul. Warszawskiej 5. Potem była konwencja w Poznaniu. Tam brałem symbol chrztu. W Janowie bracia i siostry wywodzą się z pięciu rodzin: 1/ Montewscy, 2/ Gajewscy, 3/ Wigienka, 4/ Jędrzejewscy, 5/ Drążykowie. Wszyscy rozmawiali z sąsiadami i innymi.

Cała wioska Janowo i jej okolice obserwowały ten żywy ruch badaczy Biblii sprzed wojny i po wojnie, ale nikt głębiej się nie zainteresował. Wiosna, kwiecień 1947 r. przyszedł do zgromadzenia w Janowie brat Jan Sawicz, a rok później jego żona Danka. W grudniu 1950 r. obraliśmy go już na starszego.

17 maja 1947 r. ożeniłem się z siostrą Ireną ze zboru w Zaroślu. Tam też w lipcu 1947 r. odbyła się pierwsza konwencja. W Janowie pierwsza konwencja odbyła się w 1948 r. Druga w 1949 r. i trzecia w 1950 r. A w 1951 r. w pierwszy dzień konwencji przyjechało sześć dużych samochodów i przerwało konwencję, ponieważ nie było pisemnego zezwolenia, a tylko ustne.

Załadowano sześć pełnych samochodów braci i przewieziono do Chełmna. Przez całą noc w urzędzie bezpieczeństwa robiono z każdym wywiad, rano wypuszczano. To miała być pierwsza konwencja Świeckiego Ruchu Misyjnego w Polsce w 1951 roku i tak, jak ona się nie odbyła, tak też inne nie odbyły się w całej Polsce. Z obserwacji wiemy, że ostatni członek klasy Maluczkiego Stadka opuścił ziemię 22 października 1950 roku, toteż siły ciemności chciały zniszczyć wszystko, co jeszcze pozostało.

Dalej, przez 6 lat, tj. od 1951 do 1956 r. w całej Polsce nie odbyła się ani jedna konwencja aż dopiero w 1957 roku przyjechał do Polski brat Jolly i od tego roku aż dotąd każdego roku odbywają się konwencje ŚRM „Epifania” w Polsce.

Brat Jolly był siedem razy w Polsce. W 1957, 1960, 1964, 1972, 1975 i 1978 roku. Brat Gohlke był w Polsce dwa razy: w 1961 i w 1980 roku.

W lipcu 1951 roku z żoną Ireną przeprowadziliśmy się do Zarośla. Zgromadzenie w Zaroślu rozpoczęło się od dwóch braci, którzy w 1937 roku zapoznali prawdę w Grudziądzu. Byli to bracia Antoni i Bernard Rzepkowscy. Były tam zebrania w czasie wojny i wiele lat po wojnie.

W końcu 1956 roku zapoznałem się z braćmi w Warszawie i tam się przeprowadziliśmy. Byliśmy w warszawskim zgromadzeniu prawie 27 lat, tj. do 6 czerwca 1983 roku. Obecnie w bydgoskim zgromadzeniu jesteśmy 21 lat (będzie tak 2 lipca 2004 roku). Z tego powodu nie znam dalszych wydarzeń od 1952 roku, jakie miały miejsce w zgromadzeniu w Janowie, powiat Chełmno. Myślę jednak, że pozostali bracia i siostry, którzy jeszcze żyją mogą wspomnieć niektóre, chociaż te pozytywne wydarzenia w zborze w Janowie i można utrwalić je na piśmie, aby młodzi mieli zachęcające i przykładne wspomnienia o swoich przodkach. Niezależnie od tego, w restytucji, pod Boskim nadzorem, przez doskonałych ludzi, w szczegółach zostanie spisana historia całej ludzkości i dokładna historia ludu Bożego od Abla aż dotąd, i dalej. Plusy i minusy, a to wiemy z Teraźniejszej Prawdy, rok 1987.

Są to tylko niektóre wspomnienia.

Pozostaję Wasz brat w Panu – Józef Montewski

Bydgoszcz, dn. 28 lutego 2004 r.”

______
Zobacz też inne świadectwa.

Konwencja w Bełżcu w lipcu 1961 roku. Brat August Gohlke w towarzystwie pielgrzymów i ewangelistów Ruchu. Józef Wojnar stoi z tyłu, trzeci od prawej.

Jak pojedzie się do południowo-wschodniej Polski, gdy pyta się braci: jak tu powstał zbór? „A tu brat Wojnar…”. „A tu brat Wojnar”. Tu brat Wojnar pracował, tu brat Wojnar jeździł.

W Gębiczynie na przykład: „Bracie, jak tu powstał zbór?”. „Ano, tu brat Nicoś wybudował dom, ale brakowało mu otworów: okien, drzwi. No i mówią, że niedaleko (w Korczynie) jest dobry stolarz, niedrogo bierze, pojechał, przywiózł tego stolarza, a był to brat Wojnar.” Mówi: „W dzień pracował bardzo intensywnie, a na wieczór mówił: wiecie, ja tak dużo rzeczy wiem, ja bym tu trochę poopowiadał.” Wtedy nie było radia, telewizji, ludzie byli skłonni słuchać jakichś dobrych opowiadań. Zeszło się dużo ludzi, mężczyźni zapalili papierosy, widno nie było w tym domu, zapalono lampę naftową, przy której był brat Wojnar i on w tych warunkach opowiadał prawdę. Potem, po kilku dniach coraz mniej było tych palących, no i oczywiście coraz to zmniejszała się liczba tych osób, które tam przychodziły. Na końcu już nikt nie palił, wszyscy słuchali Słowo Boże, no i tak powstał zbór.

Jak Józef Wojnar opowiadał prawdę to może powiem to na pewnym przykładzie. Kiedyś mi mówi tak: „koło Sanoka na wsi jest jeden brat”. Bo tam kiedyś był zbór, ale ten zbór składał się z braci ukraińskich, a tylko jeden był Polak. Ukraińcy zostali wywiezieni do Związku Radzieckiego, a ten jeden samotny brat na tej wsi, staruszek, tam pozostał. „Odwiedziłbyś?” Dobrze. Wziąłem adres tego brata, napisałem do niego, kiedy przyjadę. Przyjechałem i zastałem staruszka niezwykle rozbudzonego prawdą. Pałającego wielką miłością do prawdy. Był tam u niego posąg Nabuchodonozra, zdjęcie brata Russella, zdjęcie brata Johnsona, plan wieków, cienie przybytku w tym jego pokoju. I on mówi: „Bracie, to jest cały mój świat”. Ale gdy po dłuższej rozmowie pytam: „Bracie, a jak Ty poznałeś prawdę?”. „Powiem Ci. Kiedyś, w taką jesienną słotę do mojego okna ktoś zapukał. Deszcz lał. Ciemność. Otworzyłem okno, patrzę, a tam stoi wymazany błotem człowiek z rowerem na ramieniu. Otworzyłem mu drzwi, ściągnąłem z niego to ubłocone, mokre ubranie, ubrałem go w jakieś swoje. I pytam: Człowieku? Czego ty szukasz w taką biedę, gdzie ty idziesz? A on mówi: ja tak tu Słowo Boże opowiadam, głoszę Słowo Boże. Mówi: Następny dzień ja nie miałem bardzo chęci słuchać jakiegoś tam Słowa Bożego, ale nie miałem siły, żeby temu człowiekowi odmówić posłuchania. Jeżeli on z takim poświęceniem szedł, to znaczy, że po prostu odmówić mu to byłoby czymś bardzo niestosownym. Mówi: opowiadał mi następnego prawdę Słowa Bożego i od tej pory jestem w prawdzie”.

Więcej w wykładzie „Dzieci w chrześcijańskiej rodzinie”: 

Kliknij tutaj, by przeczytać całość w wersji tekstowej

________
Zobacz inne świadectwa.

Widok na Wały Hetmańskie na początku XX wieku (dziś aleja Wolności), jedną z najważniejszych promenad Lwowa.

Prawda dotarła do Łosińca (woj. lubelskie) w latach 20-tych. Najczęściej jednak przyjmowali tę prawdę ludzie biedni, biedni gospodarze, ludzie nie umiejący pisać i czytać, analfabeci, którzy na Bibliach, na śpiewnikach uczyli się czytać i pisać. Potem jednak poznał prawdę jeden z ukraińskich braci, brat Teodor Mikuła. Ten Teodor, gdy poznał prawdę, miał swego stryjecznego brata, bardzo pobożnego, Michała Mikułę, i tak starał się tego Michała pozyskać dla prawdy. Mówił: „on ma takie dobre serce, jest taki pobożny, że powinien prawdę poznać”, ale kiedykolwiek podchodził do niego z opowiadaniem prawdy, to ten Michał mówił do niego z ukraińska: „Feldku, de ty piszoł?” Gdzieś ty poszedł? „Do tich durakiw?” Do tych głupich ludzi? To nie dla ciebie to towarzystwo. On był bogatym gospodarzem i mówił: „z kim ty się tam łączysz?”.

Teodor myślał sobie: „jak ja bym go gdzieś zaprowadził do innych braci, zobaczyłby, że nie tylko analfabeci są w prawdzie, ale są bracia, którzy stoją na jakimś poziomie i przyszli do prawdy, i ten Michał na pewno by poznał ewangelię”. Zbliżała się konwencja we Lwowie i Teodorowi przyszła myśl: „O, gdybym go na konwencję zawiózł, to na pewno by prawdę poznał.” I pewnego razu pyta: „Michał, do Lwowa chciałbyś pojechać?”. Ten odpowiada: „Nie mam pieniędzy”. „No a jakbym ci opłacił i podróż, i pobyt we Lwowie, to pojechałbyś?”. „A tak to bym pojechał”. No i przychodzi czas konwencji i Teodor mówi: „Michał, jedziemy do Lwowa”. Wsiedli do pociągu i jadą do Lwowa, i dopiero wówczas Brat Teodor zdał sobie sprawę, co robi. Mówi: „no, wiozę takiego niedowiarka do Braci. A jak on powie, że on nie chce tam u Braci mieszkać?” Bo wtedy po mieszkaniach bracia tam we Lwowie gościli uczestników. „To co ja z nim we Lwowie zrobie? Gdzie ja go podzieję?”. Druga sprawa, tak sobie mówi: „Zacząłem myśleć: no jakim prawem ja go wiozę do braci, żeby go nocowali, żeby mu dawali jeść. Przecież konwencja jest dla poświęconych, a nie dla niedowiarków, dla wrogów braci”. No ale on się martwi, a pociąg jedzie dalej.

Przyjechali do Lwowa, a na ich powitanie wyszedł brat Bielec. Brat Bielec był mężczyzną można by powiedzieć niezwykle eleganckim. Nosił się zawsze bardzo starannie, miał taką hiszpańską bródkę. Był to taki, jak to się przed wojną mówiło: ładny pan. A oni przyjechali ze wsi, ubrani w taki sposób jak się wtedy ludzie na wsi ubierali.

Wysiedli jednak z pociągu, brat Bielec podszedł: „skąd przyjechaliście?”. „My, z Łosińca”. „A, to Wy bracia!”. Wycałował jednego, wycałował drugiego. Teodor wiedział dlaczego był całowany, ale Michał nie wiedział. Taki elegancki ktoś go tak wycałował. Był taki speszony, jak to się stało, dlaczego. Wsiedli do tramwaju, a brat Bielec pracował w tym przedsiębiorstwie komunikacyjnym. Przyszedł konduktor, a Bielec mówi: „za tych dwóch ja płacę”. „A kto to dla pana, panie Bielec?”. „A właśnie, to są moi bracia”. Bo on opowiadał tym pracownikom prawdę i konduktor wiedział, o co tu chodzi. Ale Michał mówi potem tak: „Ludzie patrzyli na mnie i na niego, na mnie i na niego, i gdzież ja podobny do jego brata”. Nie wiedział o co tu chodzi. Brat Bielec zaprowadził ich do domu. I ten Michał opowiada później tak: Dał nam jeść, dał nam wody, umyliśmy się, a potem przygotował mi posłanie. A potem przyszedł i mówi: „Bracie, a czy nie za wysoko ci pod głową, może niżej, czy ci będzie tak wygodnie?”. „Mnie nigdy mama nawet nie pytała czy mi wygodnie czy mi nie wygodnie. Jak się wróciło z roboty to byle się położyć i człowiek spał.” No ale potem ucałował mnie i poszedł. A ja sobie myślę: „czy mi się to śni? Czy to rzeczywiście jest prawdą, że ktoś mnie tak cudownie traktuje? I ktoś taki wspaniały…” Mówi: „uszczypnąłem się: boli, a to znaczy, że to jest prawda”.

Gdy następnego dnia Michał znalazł się na konwencji, oczywiście zaprowadzony tam przez tego drogiego brata Bielca, gdy zobaczył jeszcze potem braci, gdy usłyszał wykłady, bo oczywiście jego uszy były już teraz otwarte przez tą dobroć brata Bielca na słuchanie Słowa Bożego. I na drugi dzień był wykład do symbolu chrztu i przewodniczący mówi: „Kto chciałby jeszcze symbolizować swoje poświęcenie przez chrzest niech przyjdzie do przodu”. Michał maszeruje do przodu. Teodor za nim, szarpie go za marynarkę: „Michał, ty jeszcze nic nie rozumiesz, to jeszcze wiele czasu, zanim będziesz mógł być ochrzczony”. Ale nie dał się odciągnąć, mówi: „Ja rozumiem, to są moi bracia”. Ta dobroć przełamała go od razu. Przyjął symbol chrztu i do końca życia był wiernym bratem w prawdzie.

Przypominam sobie jeszcze jedną sytuację z tym naszym drogim bratem Bielcem. Podczas okupacji inni bracia zawiesili swoją służbę, bo przecież było to bardzo niebezpieczne. Ale brat Bielec ciągle odwiedzał zbory, jeździł mimo niebezpieczeństwa. Kiedyś przyjechał bardzo rano pociągiem ze Lwowa do Łosińca i przyszedł taki zmaltretowany, taki pobity. Myliśmy jego rany i płakaliśmy nad nim, nad tym staruszkiem, który był tak zmaltretowany. Pytamy co się stało: ano jakiś człowiek pytał go ile ma lat. Miał wtedy 77 i ten odliczył mu 77 uderzeń. Po tym umyciu, po napiciu się jakiegoś ciepłego napoju, bo jeść nie chciał, położyliśmy go do łóżka i zasnął. Przychodzili bracia, u nas miało być zebranie, ojciec mówi: „nie będzie zebrania, brat Bielec jest ciężko chory”. I gdy tak któregoś z rzędu ojciec odprawiał i gdy bracia wychodzili na zewnątrz by zdecydować co dalej robić, to brat Bielec ocknął się i pyta: „Co, co ty mówisz, zebrania nie będzie? Bracia, ja się już ubieram, zaraz będzie zebranie”. I stanął, jak gdyby się nic nie stało. Sińce na twarzy były widoczne, a one były na całym ciele. Służył braciom. Przez swoją postawę, wpoił im tyle otuchy, że bracia choć na zebranie przychodzili każdy oddzielnie, bo się bali, to z zebrania poszli wszyscy razem.

Więcej w wykładzie „Dzieci w chrześcijańskiej rodzinie”: 

Kliknij tutaj, by przeczytać całość w wersji tekstowej

________
Zobacz inne świadectwa.

Część pierwsza jest dostępna tutaj:
Pastor Russell a Świadkowie Jehowy – część 1

Click here to see English version.

Adam Urban od lat związany jest z grupami badackimi i od lat studiuje nauki Pastora Russella, mając dostęp do jego wszystkich dzieł, nie tylko do tych dostępnych po polsku, lecz także tych oryginalnych, angielskich. Wygłosił setki wykładów, głownie w Polsce, lecz także w USA i Niemczech.

Druga część wykładu także jest już dostępna:
Pastor Russell a Świadkowie Jehowy – część 2

Click here to see English version.

Adam Urban od lat związany jest z grupami badackimi i od lat studiuje nauki Pastora Russella, mając dostęp do jego wszystkich dzieł, nie tylko do tych dostępnych po polsku, lecz także tych oryginalnych, angielskich. Wygłosił setki wykładów, głownie w Polsce, lecz także w USA i Niemczech.

Kliknij tutaj, by wysłuchać drugiej części wykładu.

„Tu jest wytrwałość i wiara świętych.” – Objawienie 13:10

Gazeta z 1922 roku

(Prawdopodobnie „przybyły z Warszawy” był to nie Kasprzycki, a Kasprzykowski)

A inna gazeta, „Nowa Reforma”, tak to opisuje 22.01.1922

A to bardzo ładne świadectwo o bracie Oleszyńskim z 1911 roku (z pierwszej strony „Nowin”):

o prześladowaniach w 1922 r.

I jeszcze coś o bracie Kusinie, „Głos Ewangelicki” 1921.10.02 r.

Brat Jan Kusina często gościł na łamach gazet. Dziennik ludowy, 1922-01-02 r.

W sejmie o bracie Kusinie też mówiono.
Odpowiedź Ministra Sejmu RP na Interpelację Czapińskiego o prześladowaniach religijnych, wraz z komentarzem redakcyjnym, „Robotnik”, 1922 r.

W sprawie zboru krakowskiego (i brata Kusiny) zajął głos również brat Kasprzykowski (w czasopiśmie „Robotnik”, 1922-07-23 )

„Kurier częstochowski”, w Sylwestra 1921 donosi …

„Goniec Krakowski” z 1921.12.24 napisał, że ci bracia byli robotnikami

„Dziennik Ludowy”, 1921-08-14 o procesie Kusiny (uczciwie)

Nauka religii dla dzieci sekciarzy – wytyczne dla nauczycieli.
„Wiadomości Mysłowickie”, 1931.02.01

Jak bronić wiarę? Całkiem to niedawno było gdy tak polecano (z podkreśleniem).
„Wiadomości Mysłowickie. Dodatek parafjalny do Gościa niedzielnego„, 25.05.1930 r.

Jak przedstawiają się liczebnie „sekty” w Polsce?

„Głos Narodu”, 1933-02-25., „Tłum odbił zwłoki dziecka sekciarza”

Gazeta Lwowska, dzień wcześniej (1933-02-24)

Ruda Śląska, „Gazeta Robotnicza”, kwiecień 1927 r.

Tutaj już czasy II wojny światowej. Rozporządzenie dot. sposobu traktowania m.in. Badaczy Pisma Świętego znalezione w komendzie Policji w Akwizgranie, 1942 r.

_____
Więcej świadectw historycznych znajdziesz tutaj.

Przed 1939 r. – od lewej Aleksander Woch z żoną (zginęli w bombardowaniu Starówki Lublina w 1939 r.), tłumacz Kazimierz Zieliński, Paul Johnson, żona Wł. Koniecznego i St. Markiewicz z Cewkowa (zamordowany przez Niemców w czasie wojny).

Poniższe opisy są z pewnością naznaczone subiektywnym punktem widzenia autora. Pochodzą one z „Historii badaczy Pisma Świętego”, tom V, brata Juliana Grzesika. Autor ur. w roku 1924 sam należał do drugiego pokolenia badaczy Pisma Św. w Polsce. O wydarzeniach pisze więc często jako naoczny obserwator i współuczestnik. Publikujemy, ponieważ niewiele jest zebranych informacji na temat tej historii, a lekcja życia tych wiernych sług Boga na pewno może być pomocna dla każdego i każdej z nas. Opis dotyczy przede wszystkim południowo-wschodniej Polski: 

„Do organizujących się w zbory czytelników różnorakiej, w tym polemicznej literatury przywożonej przez imigrantów z USA i dzięki pracy zwiastunów Prawdy, wstępowali z usługą jak np. do Łosińca, na zaproszenie lub bez, pielgrzymi z wszystkich ugrupowań, którym umożliwiano usługę. W warunkach nieskrępowanej wolności, ścierania się idei – prawdy z błędem, jej obrońców z błądzącymi, podobnie jak za czasów Reformacji, kształtowały się postawy do prawdy i błędu. Niewielu w dzisiejszych czasach jest w stanie sobie uzmysłowić, ile zawdzięczają pionierom Ruchu Badaczy Pisma Świętego oraz uczciwie powiedzieć, czy są kontynuatorami czy grabarzami owego dziedzictwa.

W Małopolsce pracował misyjnie Jan Kusina z pow. mieleckiego, który poznał prawdę epifaniczną w Ameryce i w 1919/20 latach powrócił do Polski. W Krakowie zbór powstał dzięki dużemu wkładowi Jana Kusiny, ale A. Stahn spowodował, że w Krakowskim i na Śląsku, oprócz Szopienic – Katowic, tamtejsze zbory znalazły się w orbicie wpływów Zrzeszenia. Na Podkarpaciu, inicjatywę misyjną Kusiny przejął młodzieniec, Józef Wojnar. Docenił jego ewangeliczną działalność brat Johnson, czemu dał wyraz na konwencji we Lwowie, publicznie przywołując go, by zapoznać się z postępami jego działalności. Pamięć o Józefie Wojnarze błogosławi wszystkich, którzy zetknęli się z jego miłującą Boga, prawdę i ludzi misjonarską posługą. W owych czasach nie było tam wiele bitych dróg, więc całymi latami pieszo, potem rowerem brnął po bezdrożach, „wywiadując się, kto jest godzien” (Mt 10, 11). Gdy rozmokłe, gliniaste drogi uniemożliwiały przemieszczanie, brał rower na plecy, a płytkie strumyki o żwirowym podłożu stanowiły jakby bity gościniec.

We Lwowie współtwórcami zboru byli m.in. ewangelista Hajdasz, pielgrzym Bieleć, Socha (odznaczony przez cesarza Austrii najwyższym odznaczeniem), Begiej, Popelasty, w Dawidowie Olchowy i inni. Odbywały się tam konwencje z udziałem Johnsona, a w tej części Małopolski jak w Milatyczach i okolicach powstało kilka zborów. Zbór lwowski ostał się w Prawdzie, przeszedł wszystkie rozdzielenia. Po wojnie, część członków osiadła w Polsce, w tym na Dolnym Śląsku.

Na Lubelszczyznę, jak do pow. tomaszowskiego, Prawda dotarła bezpośrednio z Ameryki, a podkład ewangeliczny dali jej prawosławni „bieżeńcy”, którzy w Rosji zetknęli się z baptystami. W Bełżcu, od Skowronka, który powrócił z Ameryki, pierwszy przyjął prawdę Piotr Steczkiewicz ze swym teściem Kucem, z którym przeszli wspólną edukację w okopach na froncie włoskim. Kamień, wrzucony oknem przez fanatyków, omal nie pozbawił życia c. Józefy w kołysce. Piotr S. był też oskarżony w sądzie w Rawie Ruskiej o bluźnierstwo, a zmarłego teścia Kuca, wbrew obowiązującemu prawu, musiano potajemnie w nocy pochować w lesie w Bełżcu na nieczynnym cmentarzu zmarłych na epidemię cholery. Prawdę przyjął też pobożny diak miejscowej cerkwi – Gajda z żoną, wdowa Dudkowa, Lewicki z siostrą Matyldą, Stefańcy i inni.

W Łosińcu prawdę przyjęło wielu cieszących się powszechnym uznaniem miejscowych prawosławnych, a wśród nich Teodor i Michał Mikuła, Motyka, Koweła, Niedbałowie. Przyjął prawdę Jan Kudyba, który wraz z bratem jako nieletni chłopcy, pozostawiając rodziców na Sybirze, przedzierali się do Polski, przez piekło rewolucji i wojny domowej, by na zgliszczach od podstaw odbudować spustoszone rodzinne gospodarstwo. (…) We wsi Maziły prawdę głosił Groch, zmarły po wojnie we Lwowie i Szpak, który przed wojną osiedlił się na Wołyniu. W Ulowie działał zegarmistrz Kasper. W Paarach Jan Skroban, Bondyra, Skiba, Rybizant i inni.

Józef Grzesik – legionista, po przeżyciach w wojnie z bolszewikami, ucieczce z niewoli, ukrywał się w okolicach Sławuty na polskich chutorach, był więc odpowiednio przygotowany na przyjęcie prawdy, której tak poszukiwał. Na jej trop naprowadzili go dwaj mężczyźni, którzy nie zdejmowali czapek w czasie procesji na „Boże Ciało” i pomogli nawiązać kontakt z współwyznawcami. Wspólnie z pielgrzymem Janem Kucem i Janem Skrobanem jako starsi, uzbrojeni w prawdę epifaniczną służyli i bronili rozległy terytorialnie zbór, którego, w odróżnieniu od innych ani razu nie rozdzieliły żadne przesiewania. (…)

Na krótko przed II wojną i po powrocie z robót w Niemczech, podobnie jak w Biłgorajskim Jan Machnio, czy bogobojny Jan Nagórny, Józef Bondyra rozwinął duchowe talenty starszego, ewangelisty i pielgrzyma. W pow. lubaczowskim i biłgorajskim wśród miejscowej ukraińsko-polskiej ludności powstało wiele zborów i ujawniła się znaczna ilość sług, a wśród nich pielgrzym Markiewicz, w czasie okupacji zastrzelony przez Niemców. Teodor Kusyk z Biszczy, samouk-malarz, po wojnie zam. w Tarnogrodzie, zmarł w Dynowie, w sposób życzliwy do wszystkich, propagował poselstwo Prawdy na tym zróżnicowanym etnicznie terenie. Na skutek podziałów w tych okolicach powstały zbory Wolnych Badaczy, a w 1936 r. CK. także znalazł zwolenników, w związku z czym nastąpiły kolejne podziały w kilku zborach.

Lublin 1942 r. – Jan Kulka wiezie Bielca ze Lwowa na zebranie do Mętowa.

W Zamościu, aktywnym misjonarzem okazał się działacz ludowy Machoń z Udrycz i inni, ale Brzask przejął zbór, a po 1945 r. Wolni. Podobnie w Wólce Niedźwiedzkiej zbór Brzasku przekształcił się w epifaniczny. W Krasnobrodzie propagował Prawdę były policjant Kość.

Jeszcze w Ameryce Wł. Wójcik z Lublina przyjął Prawdę żniwa i uczestniczył na I polskiej konwencji w Toledo. Po powrocie do kraju wykorzystywał sposobności i znajomości w rozpowszechnianiu poselstwa. Takim sposobem dał impuls do powstania zboru w Lublinie a inni do powstawania zborów w okolicznych powiatach i wsiach jak w Dąbrówce, Pawłowie, Dominowie – od których w latach trzydziestych odłączali się zwolennicy Stahna zw. Wolnymi. Prawdę epifanii w Pawłowie m.in. krzewił Ludwik Pakuła a inni, n.p. w Lublinie Aleksander Woch – pielgrzym (kawaler krzyża walecznych – ochotnik POW), który 9 IX 1939 r. wraz z żoną zginął w czasie bombardowania lubelskiego Starego Miasta. Poparcia prawdzie udzielili zasobni rolnicy Jan Kulka i Podstawkowa ze Świdnika, a na terenie miasta Jan Supryn (b. żołnierz carski, odznaczony krzyżem Gregoriańskim, obecny przy internowaniu cara, a potem z ramienia Rządu Tymczasowego pilnujący carską rodzinę w Starym Siole), który do końca życia był duszą tegoż zboru. W latach trzydziestych znaczącą rolę odegrali w jego rozwoju T. Sadowski, A. Górniak, Giza, Rogala, Supryn, Kieraga, Złotkiewiczowie, Skibowie oraz bogobojne siostry. W czasie rozdzielenia ze zwolennikami Kasprzykowskiego w 1936 r. nie zachwiały się w prawdzie tylko siostry Flisowa z Bankową oraz Jan Kulka z Mętowa, ale wszyscy powrócili do Ruchu Epifanii.

W okolicach Nałęczowa przyjął epifaniczne poselstwo Bednarz, co zmieniło jego życie małżeńskie w piekło, a kres za pomocą siekiery usiłowała położyć fanatyczna żona, podburzana przez księdza. Z Ameryki powrócili na te tereny Skorupski i Sitarski, którzy przyjęli prawdę w USA. Ostatecznie zbór w Nałęczowie opowiedział się po stronie Wolnych, a potem część za Stowarzyszeniem.

Na Polesiu i Wołyniu powstało kilka zborów epifanicznych, jak w Serchowie, Bystryczach, Włodzimiercu, Długowoli, do którego przeszedł chór cerkiewny. W 1937 r. odbyła się tam konwencja z udziałem Johnsona. Wojenne przejścia sprawiły, że w Prawdzie pozostały nieliczne jednostki. W Serchowie w osiemdziesiątych latach jeszcze istniał, dziś o tej orientacji nie ma tam już zboru [ostatnim starszym tego zboru był Ananij  Markow].

W 1966 r. siostry z lubelskiego, od nielegalnej wizyty w Bereznie zapoczątkowały odrodzenie Ruchu Prawdy epifanii na Polesiu. Potem, nielegalnie kilkakrotnie odwiedzał ich pielgrzym Andrzej Borda z Lubonia, który był znany niektórym z przedwojennych wizyt, a po nim pojawiło się kilku innych sług. Obecnie, w tych okolicach, zrzeszeni w kilku zborach, Prawdę epifaniczną wyznaje około 150 osób. (…)

Największy liczebnie zbór istniał w Warszawie. Służyło w nim wielu sług, z których kilku było pielgrzymami Ruchu Epifanii, z przedstawicielem C. Kasprzykowskim. Było w nim dużo młodzieży, istniał chór, ale widocznie nie wszyscy wzrastali w znajomości prawdy, bo większość w 1936 r. opowiedziała się za CK, tworząc zręby dla nowego ugrupowania, pn. Stowarzyszenie B.P.Św. W prawdzie epifanii ostali się tylko tacy, którym ona pomogła rozwinąć się w znajomości Słowa Bożego, jak H. Hoffman, Jan Bieńkowski, Piotr Wiśniewski i inni. Wojna i powstanie warszawskie dokonały dalszego spustoszenia, ale wielu do końca wytrwało wiernie w swym poświęceniu.

Godna szczególnej uwagi była postać pielgrzyma Henryka Hoffmana, którego krewni w czasie okupacji stali się reichsdeutschami, zaś on za odmowę zmiany obywatelstwa był prześladowany, tułał się z rodziną po różnych miejscowościach G.G., aż żona, chora na gruźlicę, zmarła w Łosińcu. Henryk Hoffman zagrożony denuncjacją za ukrywanie Żydów, za co po śmierci został odznaczony przez Yad Vashem, wraz z córkami uciekł na roboty do Niemiec. W końcu wojny razem z nimi zdołał przedrzeć się przez zdemoralizowane sowieckie pozycje, by po powrocie do Polski nadal służyć braterstwu. Podobną, antyhitlerowską postawę zajął inny Niemiec, Ferdynand Presia. W czasie tułaczej wędrówki, przez całą okupację dzielił z Polakami ich los. Po wojnie osiedlił się w Dzierżoniowie, założył rodzinę i tam zakończył życie. Jakże kontrastuje postawa tych sług Boga, dla których Polska stała się ojczyzną z wyboru, z współczesnymi wyznawcami, którzy gremialnie, zwłaszcza młodzi, za swą ojczyznę wybrali dewizowe kraje zachodnie.

W Łodzi i Pabianicach, pomimo kilkakrotnych podziałów, zbór funkcjonował i odrodził się po II wojnie światowej. Tam Gestapo nękało Andrzeja Bordę, który był zmuszony ukryć się w Niemczech na przymusowych robotach, a jego żonę – Niemkę, po wojnie zamordowało UB. Natomiast za odmowę służby wojskowej, ścięto w Berlinie br. Donnera z Łodzi, a jego żona w 2004 r. zmarła w „Betanii” w Miechowie.

Zbory w Wielkopolsce i na Pomorzu w znacznej części opowiedziały się za prawdą epifanii. Należy przypuszczać, że ktoś z tamtych zborów uczciwie przedstawi ich historię (…)

W latach 1919 – 1939, każdy kto „kupował” – przyjmował prawdę, płacił za nią wysoką cenę (Izaj. 55:1). Ta nieliczna, w dodatku wewnętrznie zróżnicowana i często podzielona gromada zapalonych krzewicieli nauk o powtórnej Obecności, restytucji, królestwie Bożym na ziemi, była zmuszona przeciwstawiać się rzymskiemu, nietolerancyjnemu kościołowi, na którego usługach stały władze cywilne. Skąd czerpali moc ordynowani przez Pana (Izaj. 61:1-3) tego pokroju ewangeliści? Nie mogli przecież liczyć na odgórne dyrektywy, finansowe albo chociażby moralne wsparcie od kogokolwiek. Dodawała im siły wiara w prawdę, która stała się w nich „źródłem wody wyskakującej ku żywotowi wiecznemu” (Jana 4:14), wewnętrznym „ogniem gorliwości” (Jer. 20:7-9). Tylko tacy mogli stać się ustami Bożymi (Jer. 15:19), zwiastującymi „pocieszające rzeczy” – prawdę o restytucji i inne błogosławione wieści (Izaj. 52:7).”

_____
Zobacz inne świadectwa.