Richard Baxter [1615-1691]. Ilustracja: biteproject.com, autorka: Nayibe Gómez

Na polskich stronach trudno znaleźć biografię tego XVII-wiecznego kaznodziei, ale udało nam się natrafić na fragment o nim w encyklopedii Joela R. Beeke i Randalla J. Pedersona „Purytanie. Biografie i dzieła”.

—
Zobacz też:
– Jak rozwijać społeczność z Bogiem w codziennym życiu
– Dzień z Bogiem [część 1]
– Dzień z Bogiem [część 2]
– Dzień z Bogiem [część 3]
– Dzień z Bogiem [część 4]

Fragment tej książki poświęcony Baxterowi jest dostępny tutaj (prosimy o zwrócenie uwagi, że ocena pism i dokonań Baxtera napisana jest z punktu widzenia teologii purytańskiej, której wyznawcami są autorzy książki, nasze pojmowanie tych spraw może być inne):

—

Poniżej, ze strony Literatura Chrześcijańska, przedrukowujemy artykuł Richarda Baxtera pt. „Jak spędzić dzień z Bogiem”. Z naszej strony dodajemy, że choć nie popieramy przemyśleń autora na temat piekła z wiecznymi mękami, to zupełnie popieramy i zachęcamy do zapoznania się z jego wizją rozwijania społeczności z Bogiem w codziennym życiu (zachęcamy też do skorzystania z dwustronicowej tabelki z obszarami życia, które opisuje Baxter; może ona pomóc w osobistej analizie swojego dnia z Bogiem):

Jak spędzić dzień z Bogiem

Richard Baxter

Święte życie stanie się łatwiejsze, jeśli określisz kolejność i sposób wykonywania obowiązków, umieszczając wszystko na właściwym miejscu. Chciałbym udzielić ci kilku zwięzłych rad dotyczących przeżywania dnia w święty sposób.

Sen

Wyznacz sobie odpowiedni czas snu, abyś nie tracił cennych porannych godzin, wylegując się w łóżku. Niech sen będzie odpoczynkiem, odpowiednim dla stanu zdrowia i obciążenia pracą, a nie okazją do lenistwa.

Pierwsze myśli

Po obudzeniu, pomyśl najpierw o Bogu, wznieś swoje serce do Niego, pełen szacunku i wdzięczności za nocny odpoczynek, powierzając się Jego opiece w nadchodzącym dniu.

Uczyń to stałym zwyczajem, tak aby sumienie odezwało się, gdyby jako pierwsze próbowały się wcisnąć świeckie myśli. Doceń miłosierdzie, którego dostąpiłeś podczas nocnego odpoczynku i pomyśl o tym, jak wielu spędziło tę noc w piekle, w więzieniu, w zimnych i niewygodnych pomieszczeniach; ilu cierpiało od rozdzierającego bólu i chorób, doznając boleści na swoich posłaniach i w swoim życiu.

Pomyśl ile dusz tej nocy usłyszało przerażające wezwanie do stawienia się przed obliczem Boga i pomyśl jak szybko biegną dni i noce! Jak szybko nadejdzie twoja ostatnia noc i twój ostatni dzień! Zastanów się czego brakuje do przygotowania twej duszy na ten czas i staraj się to bezzwłocznie uzyskać.

Modlitwa

Módl się w samotności (lub ze współmałżonkiem) przed zbiorową modlitwą rodziny. Jeśli jest to możliwe, niech modlitwa będzie codziennie pierwszą czynnością, wykonywaną przed wszystkimi innymi pracami.

Społeczność rodzinna

Niech rodzina systematycznie oddaje wspólnie chwałę Bogu, w czasie, kiedy jest najbardziej prawdopodobne, że nikt nie będzie jej w tym przeszkadzać.

Ostateczny cel

Pamiętaj o ostatecznym celu. Gdy przygotowujesz się do codziennej pracy, lub rozpoczynasz jakiekolwiek działanie na tym świecie, przy każdej sprawie wypisz na swoim sercu POŚWIĘCONA PANU (Za 14:20).

Nie rób niczego, czego nie mógłbyś ofiarować Bogu i szczerze wyznać, że to On wyznaczył cię do tego. Nie rób niczego na tym świecie, dla jakiegokolwiek innego ostatecznego celu, niż ten aby podobać się Bogu, uwielbić Go i radować się Nim. „Cokolwiek czynicie, róbcie wszystko dla chwały Boga.” (1 Kor 10:31).

Gorliwość w powołaniu

Wykonuj zadania należące do swego powołania starannie i gorliwie. Dzięki temu:

1. wykażesz, że nie jesteś leniem i sługą ciała (jak ci, którzy nie mogą odmówić mu przyjemności) i przyczynisz się do umartwienia wszystkich cielesnych pożądliwości i pragnień, które są karmione życiem pełnym wygód i nieróbstwa;
2. ustrzeżesz się niedorzecznych myśli, które wypełniają głowy próżniaków;
3. nie będziesz tracić cennego czasu, co jest codziennym grzechem wszystkich leni;
4. twoje życie będzie posłuszne Bogu, podczas gdy leniwi popełniają ustawicznie grzechy zaniedbania;
5. pilnie wykonując to co należy do twego powołania uzyskasz więcej czasu na święte obowiązki. Leniwi nie mają czasu na modlitwę i czytanie Pism, ponieważ tracą go ociągając się podczas pracy;
6. będziesz mógł oczekiwać Bożego błogosławieństwa i dogodnego zaopatrzenia dla siebie i dla swojej rodziny;
7. przyczynisz się utrzymania zdrowia swego ciała, co zwiększy jego użyteczność w służbie duszy.

Pokusy i przyczyny zepsucia

Dokładnie rozpoznaj pokusy na które jesteś wystawiony i rzeczy mogące być dla ciebie przyczyną zepsucia i strzeż się ich przez cały dzień. w szczególny sposób powinieneś wystrzegać się najniebezpieczniejszych przyczyn zepsucia i pokus, których twoje towarzystwo lub zajęcie na pewno ci dostarczy.

Strzeż się wielkich grzechów wynikających z niewiary: obłudy, samolubstwa, pychy, chęci przypodobania się ludziom i nadmiernej miłości do rzeczy ziemskich. Uważaj, abyś nie nabrał światowego usposobienia i nie dał się ogarnąć nadmiernym troskom lub dążeniu do uzyskania wysokiej pozycji w świecie, pod przykrywką pilności w realizacji swojego powołania.

Jeśli zajmujesz się handlem lub transakcjami z innymi ludźmi, pilnuj się samolubstwa i wszystkiego co zbliża się do niesprawiedliwości lub nieżyczliwości. We wszystkich swoich kontaktach z innymi, uważaj na pokusę próżnej i bezużytecznej rozmowy. Uważaj na osoby, które mogą cię skłonić do gniewu. Utrzymuj skromność i czystość mowy, której wymagają zasady czystości. Jeśli rozmawiasz z pochlebcami, uważaj, abyś nie wzbił się w pychę.

Jeśli rozmawiasz z osobami, które cię lekceważą i znieważają, uważaj na pychę prowadzącą do zniecierpliwienia i szukania zemsty.

Na początku będzie to bardzo trudne, dopóki grzech jeszcze w jakimś stopniu panuje nad tobą, ale gdy nabędziesz nieustannej świadomości trucicielskiego niebezpieczeństwa jakie niesie ze sobą każdy z tych grzechów, twoje serce ochoczo i z łatwością będzie ich unikać.

Rozważanie

Gdy jesteś sam podczas swoich zajęć, wykorzystaj ten czas na praktyczne i użyteczne rozważania. Rozmyślaj o nieskończonej dobroci i doskonałości Boga, o Chrystusie i odkupieniu, Niebie i tym jak niegodny jesteś aby się tam dostać i o tym dlaczego zasługujesz na wieczne cierpienie w piekle.

Jedyny motyw

Cokolwiek czynisz, w towarzystwie lub w samotności, czyń wszystko dla chwały Boga (1 Kor 10:31). w przeciwnym razie, Bóg nie przyjmie tego.

Odkupuj czas

Doceniaj swój czas, pilnuj go bardziej niż pieniędzy. Nie pozwól, aby bezwartościowe rozrywki, próżne rozmowy, niepożyteczne towarzystwo lub drzemka okradały cię z drogocennego czasu.

Strzeż się osoby, czynności lub sposobu życia, które okradałyby cię z czasu, bardziej niż złodziei i rozbójników.

Bacz, abyś nigdy nie był bezczynny, ale wykorzystuj swój czas jak najpożyteczniej, nie wybierając tego co jest mniej korzystne, kosztem tego co bardziej korzystne.

Jedzenie i picie

Zachowaj umiarkowanie w jedzeniu i piciu, dziękując za nie Bogu i używając ich dla zachowania zdrowia, a nie bezużytecznej przyjemności. Nigdy nie zadowalaj swojego apetytu jedzeniem lub piciem, które mogą ci zaszkodzić.

Wspomnij na grzech Sodomy: „Oto ta była nieprawość Sodomy, siostry twojej, pycha, sytość chleba, i obfitość lenistwa; co ona mając i córki jej, ręki jednak ubogiego i nędznego nie posilała.” (Ez 16:49).

Apostoł Paweł płakał wspominając tych, „których przeznaczeniem jest zagłada, których bogiem jest ich brzuch, a których chwałą jest ich hańba, którzy koncentrują się na rzeczach ziemskich, będąc wrogami krzyża Chrystusa” (Fil 3:18-19). Nie możemy żyć według ciała, abyśmy nie pomarli (Rz 8:13).

Dominujące grzechy

Jeśli pokusa pokonuje ciebie i zaczynasz popadać w jakiś grzech, dodając czyny do właściwej wszystkim ludziom skłonności do złego, natychmiast zacznij biadać nad tym i wyznaj to Bogu — upamiętaj się szybko, niezależnie od kosztów. Koszty okażą się z pewnością wyższe, jeśli będziesz trwać w grzechu, unikając nawrócenia.

Nie traktuj swoich potknięć lekko, ale wyznawaj je Bogu i codziennie zmagaj się z nimi, starając się nie powiększać swojej winy przez brak pokuty i zatwardziałość.

Relacje

Pamiętaj codziennie o szczególnych obowiązkach wynikających z różnych relacji: mężów, żon, dzieci, panów, sług, pastorów, wiernych, władz, poddanych.

Pamiętaj, że z każdą relacją wiążą się szczególne obowiązki i że stanowi ona okazję do pełnienia dobrych uczynków. Bóg oczekuje od ciebie wierności w tych sprawach, tak samo jak i we wszelkich pozostałych obowiązkach.

Pożegnanie dnia

Rozsądne i niezbędne, przed udaniem się na spoczynek, jest przemyślenie własnych działań i łask Bożych otrzymanych w kończącym się dniu, co wypełni nas wdzięcznością z powodu otrzymanych szczególnych łask i upokorzy z powodu wszystkich naszych przewinień.

Jest to konieczne, aby odnowić w sobie pokutne nastawienie i postanowienie posłuszeństwa. Pomaga to również w zbadaniu samych siebie, czy stan duszy poprawia się, czy pogarsza, czy grzech słabnie, a łaska wzmacnia się i czy jesteś coraz lepiej przygotowany do cierpienia, śmierci i wieczności.

Wypisz te wskazówki w swoim sercu i postępuj według nich każdego dnia.

Szczerze przestrzegane pomogą ci być świętym, przynieść dobry owoc, żyć i umrzeć w pokoju.

Adaptacja i uwspółcześnienie: Matthew Vogan

Tłumaczenie na język polski i adaptacja: Paweł Lutze

Brat Charles Potts w trakcie wygłaszaniu wykładu.

Umieściliśmy niedawno na stronie wspomnienie pt. Jak rodzina Scale przyszła do poznania prawdy Bożej. W tej prawdziwej historii, którą poznaliśmy w streszczeniu od brata Johna Scale’a, istotną rolę odegrała rodzinna tragedia – śmierć Petera, starszego brata Johna. Po tym wydarzeniu członkowie rodziny długo poszukiwali odpowiedzi na pytanie: dlaczego Bóg dozwolił na zło i czy jest nadzieja, by w przyszłości spotkać się z Peterem. Odpowiedzi takich – na podstawie Biblii – udzielił brytyjski ewangelista, Charles Potts.

Zobacz: JAK RODZINA SCALE PRZYSZŁA DO POZNANIA PRAWDY BOŻEJ

Taki skrót rodzinnej historii jest oczywiście bardzo niepełny. Wiele osób było zainteresowanych pewnymi szczegółami, więc zapytaliśmy brata Johna o kilka bardziej szczegółowych informacji – jak np. wiek Petera, gdy zmarł i sposób, w jaki sam John uznał, że to, w co uwierzył jego tata, to prawdziwa nauka Pisma Świętego. Oto odpowiedź:

„Peter miał 15 i pół roku kiedy zmarł. A ja w tym czasie miałem nieco ponad 13 lat.

Między śmiercią Petera a spotkaniem mojego ojca z bratem Pottsem upłynęły dwa lata i to był czas, kiedy rodzina poszukiwała prawdy.

Kiedy ja po raz pierwszy usłyszałem przemawiającego brata Pottsa, wierzyłem, że zna prawdę, jednak studiowałem z badaczami Pisma Świętego z Kościoła Anglii [najstarszy i największy z Kościołów anglikańskich – red.] i czułem, że nie mam dość wiedzy, żeby przekonać się, czy to, czego nauczał Potts było zgodne z Biblią czy nie.

Umówiłem wiec spotkanie z moim duchownym, który prowadził zajęcia bibljne, a on przyprowadził ze sobą swoich przełożonych z Uniwersytetu Manchesterskiego, a jeden z nich był profesorem teologii.

Brat Potts na to spotkanie przyprowadził ze sobą mego ojca i brata Hankinsona, ale wyszło tak, że tylko brat Potts przemawiał i brał udział w dyskusjach tego wieczoru.

Spotkanie rozpoczeło się od przedstawienia różnego rozumienia dróg opisanych w Biblii. Duchowny i profesor twierdzili, że istnieją tylko dwie drogi (wąska i szeroka), a brat Potts powiedział, że drogi są trzy.

Kiedy ci pierwsi stwierdzili, że w Biblii nie ma trzech dróg, brat Potts pokazał im „drogę świętości” [opisaną u Izajasza 35:8] i wygłosił krótką przemowę na ten temat. Na każdy temat, który oni później przedstawiali, a który zawierał błędy, brat Potts odpowiadał z Biblii, by wykazać te błędy.

Pod koniec spotkania profesor powiedział mi, że chociaż nie zgadza się ze wszystkim, co powiedział im brat Potts, to jednak nie spotkał nikogo, kto znałby Biblię lepiej niż on.

Gdy brat Potts wychodził ze spotkania, cicho powiedział mi do ucha, że nie jest to jego zwykłym sposobem głoszenia, by niszczyć wiarę współchrześcijan prawdą, jak zrobił to tego wieczora. Dodał, że zrobił to dla mojego dobra i prosi, żebym zrozumiał, dlaczego było to potrzebne.

Wasz Brat z Łaski Pana,
John Scale”

***

Jako uzupełnienie tych wspomnień zachęcamy do wysłuchania wykładu wygłoszonego przez brata Johna w Polsce, na spotkaniu biblijnym w Zabrzu, 15 sierpnia 2015 roku. Wykład nosi tytuł: Święta góra Boża i przenosi nas w czasie do wydarzeń z 2 Księgi Mojżeszowej.

Zobacz inne świadectwa.

Braterstwo Scale, rodzice br. Johna

Temat: Mayflower

 Jana 15:16

Nie wy mnie wybraliście, ale Ja was wybrałem i przeznaczyłem was, abyście szli i owoc wydawali i aby owoc wasz był trwały, by to, o cokolwiek byście prosili Ojca w imieniu moim, dał wam.

Dlaczego tytuł dzisiejszego wykładu jest w j. angielskim? Ponieważ jest to nazwa własna statku. Tłumacząc na j. polski Mayflower znaczy Majowy kwiat. Co to był za statek? Mayflower był to stosunkowo mały drewniany statek, był to angielski żaglowiec handlowy. Pływał on głównie pomiędzy Anglią a Francją, czasem nieco dalej w stronę Norwegii. W roku 1620 został on wynajęty min. przez pewną grupę angielskich chrześcijan, którzy tam byli prześladowali. Postanowili oni opuścić ojczyznę i udać się na nowo odkryty kontynent. Chcieli rozpocząć nowe i bezpieczne życie w Ameryce.

Tych chrześcijan nazywano Purytanie.

Jaka była wtedy sytuacja w Europie, a szczególnie w Anglii?

TŁO HISTORYCZNE

Ogólnie przyjmuje się, że włoch Krzysztof Kolumb, odkrył kontynent Amerykański w roku 1492 (choć on już istniał na długo przedtem). W następnych 100 latach różne kraje Europejskie takie jak Hiszpania, Francja czy Anglia tworzyły tam swoje kolonie i zasiedlali zdobyte tereny. Często doprowadzało to do konfliktów ze rdzenną ludnością Ameryki, tj. Indianami, ale także te państwa między sobą toczyły tam wojny o prymat.

W Europie w tym czasie też nie było spokojnie. Po tym jak w roku 1517 Luther opublikował swoje tezy, nastąpił rozłam kościoła, a efektem tego było powstanie w wielu krajach obok katolicyzmu protestantyzmu. To min. ten podział doprowadził później do 30-letniej Wojny religijno-politycznej, która trwała od roku 1618 do 1648. Także i Anglia była dotknięta tą wojną.

Choć w Anglii ruchy reformacyjne doprowadziły do powstania protestantyzmu jako takiego, to jednak system, który się tam wytworzył, miał nadal duże podobieństwo do katolicyzmu. Ówczesny król Henryk VIII jako katolik początkowo sprzeciwiał się ruchom reformacyjnym. Kiedy poprosił papieża o unieważnienie swego małżeństwa, z którego nie mógł mieć męskiego potomka tj. następcy tronu, nie otrzymał on na to zgody. Efektem tego było zerwanie dyplomatycznych kontaktów z Rzymem. W roku 1534 parlament Anglii oraz prymas Tomasz Cranmer (znany nam członek Gwiazdy) ogłosili niezależność Kościoła Anglii od Rzymu a sam król stał się jego jedynym zwierzchnikiem.

Niektóre myśli Luthra przejęto, inne odrzucono, przyjęto także niektóre elementy teologii Kalwina (np. zniesiono celibat), ale wiele obrządków KRK pozostawiono. Następne lata w Anlgii to wielkie wachania. Królowa Maria, córka Henryka, postanowiła siłą przywrócić katolicyzm. Ostatecznie i sam Cranmer padł ofiarą jej reżimu i został spalony na stosie (Maria Krwawa). Kiedy inna córka Henryka Elżbieta I doszła do władzy przywróciła znowu ten Państwowy Kościół i tę królewską zwierzchność. Wtedy skolei katolicy stali się ofiarami prześladowań. Ale nie tylko oni, także i inni protestanci, którzy nie uznawali tego głównego państwowego Kościoła Anglii, min. Purytanie.

PURYTANIE

Kim byli Purytanie? Purytanizm to pewien ruch, który początkowo zaczął działać wewnątrz Kościoła Anglikańskiego. Nazwa Purytanizm pochodzi od łacińskiego słowa purus tj. czysty. Celem tego ruchu było oczyszczenie tego Kościoła od resztek katolickich wypływów. Reformacja doprowadziła w wielu krajach Europy do całkowitego zerwania z rzymską organizacją kościoła, a różnice w doktrynie w stosunku do papiestwa były czasem olbrzymie. W Anglii natomiast owszem kontrolę nad Kościołem przejęło państwo, natomiast nie można było zauważyć jakiś większych zmian w teologii, w formie nabożeństw czy w organizacji kościoła.

W czasie prześladowań królowej Marii wielu angielskich protestantów uciekało na ląd Europejski, gdzie zapoznali się bliżej z Luteranizmem czy Kalwinizmem. Kiedy za czasów Elżbiety powrócili do Anglii, to zmiany, jakie ona przeprowadzała wydawały im się za mało radykalne. Oni widzieli w tym Kościele Anglikańskim ciągle wielkie upodobniania się do katolicyzmu, a ich niezadowolenie przerodziło się w chęć oczyszczenia tego kościoła.

Purytanie krytykowali podział na kler i laikat, popierali kapłaństwo wszystkich wierzących, a ich przebudowę chcieli oprzeć wyłącznie na Biblii. Ostatecznie odrzucili oni wszystkie rytuały i formuły, które nakazywał Anglikański Modlitewnik Powrzechny. Nie zgadzali się oni z narzucaniem porządku liturgicznego przez państwo, stanęli ostatecznie w opozycji do tego państwowego Kościoła i odłączyli się od niego.

Sprzeciwili się dekoracji w kościołach, szatom liturgicznym, a nawet i organom, jako objaw bałwochwalstwa i poganizmu. Zamiast tego duży nacisk kładli na same kazania. Sami w swoich nowych społecznościach praktykowali ustrój kongregacjonalny (całkowicie niezależny) lub też prezbiteriański (tj. kolegium biskupów). Purytanie prowadzili bardzo surowy tryb życia, oparty głównie na pracy i modlitwie. Duży nacisk kładli na edukację, aby jak najwięcej osób mogło samodzielnie studiować Biblię. Strojne ubiory, napoje alkoholowe i wszelkie rozrywki, takie jak przedstawienia teatralne potępiano jako niemoralne.

Wielu patrzyło na nich jako na fanatyków i radykałów dlatego nadano im takie nieco wyśmiewające określenie Purytanie, tj. mających obsesję na punkcie oczyszczenia kościoła. Oprócz tego stosowano wobec nich sankcje, np. nie mogli wykonywać niektórych znaczących zawodów itp.

MAYFLOWER

W roku 1607 w małej wiosce Scrooby w hrabstwie Nottingham oderwała się od Kościoła Anglikańskiego mała grupa osób tworząc niezależny zbór. Jako zwolennicy Kalwina wierzyli oni min. w predesctynację tj. w przeznaczenie jednostki albo do życia wiecznego albo na kary wieczne. Żądali oni bewzględnej samodzielności nie akceptując już więcej władzy głównego kościoła, a ich pastorów i członków zboru sami sobie obierali. Ich nabożeństwa zmuszeni byli odbywać potajemnie. Przywódcy tej grupy otrzymali do zapłacenia grzywnę i zagrożono im karą więzienia. W poszukiwaniu wolności religijnej uciekli do dzisiejszej Holandii.

W kolejnych latach dołączali do nich inni emigranci z Anglii. Jednak w Holandii nie czuli się oni tak całkiem swojsko i nie mogli rozwinąć swoich skrzydeł, jak to się mówi, min. brakowało im samodzielności gospodarowania i żyli bardzo biednie, choć dużo pracowali. Obawiali się oni także o to, że ich kolejne pokolenia zaprzestaną praktykowania ich angielskiej kultury i języka, co poluźni ich dotychczasowe bliskie więzy. Dlatego postanowili szukać ich szczęścia w Nowym Świecie jak wtedy mawiano. Tam mogliby żyć dla siebie, dla swych celów, uprawiać ich kulturę, a co najważniejsze praktykować wolność religii, choć tak dokładnie nie wiedzieli oni, co ich tam może czekać.

Głównie kobiety z dziećmi a także słabsi na zdrowiu pozostają w Holandii z nadzieją dołączenia w późniejszym czasie. Pierwsi ochotnicy wyruszają w roku 1620 statkiem Speedwell najpierw z Holadnii do Southampton, na południu Anglii. Tam spotkali się z innymi, którzy mieli płynąć na drugim statku, właśnie na Mayflower. W sierpniu obydwa te statki wyruszyły w podróż, ale już po kilku dniach zatrzymali się jeszcze w Anglii, w porcie w Plymouth, ponieważ stan techniczny Speedwell nie był na tyle dobry, aby podróżować przez Atlantyk. Niektórzy zrezygnowali z podróży, ponieważ okazała się im ona jednak zbyt ryzykowna. Inni rzeczywiście wyruszyli w daleką podróż jednym statkiem, Mayflower. Było to we wrześniu 1620 roku.

Ogólnie wiadomo, że tym statkiem popłynęły 102 osoby, a ok. 40 należalo do Purytan. Reszta to osoby świeckie, które miały min. finansowo wesprzeć to przedsięwzięcie założenia nowej kolonii a także jeszcze 30 człoków załogi. Trzeba powiedzieć, że rejs przez Atlanyk w tamtych czasach nie należał do bezpiecznych. Pamiętamy, że w 1912 r. czyli 300 lat po wyprawie Purytan, zatonął na tej trasie znany pasażerski statek Titanic, ok. 1500 osób zginęło.

Rejs ich trwał przez dwa miesiące, aż w połowie listopada 1620 podróżnicy ujrzeli upragniony brzeg. Ogólnie przyjmuje się, że 21.11.1620 nowi osadnicy po raz pierwszy zeszli na ląd. Zanim jednak opuścili statek większość obecnych tam mężczyzn podpisała bardzo ważny akt, znany pod nazwą Mayflower compact. Była to umowa, która miała ustalić różne zasady funkcjonowania tej nowej społeczności założonej na nowej ziemi. Była to pierwsza podstawa dla przyszłego rządu, który miał w taki sposób zarządzać, aby było to dla ogólnego dobra nowej kolonii, aby było dla niej odpowiednie i korzystne. Przez wybory wybrali także pierwszego Guwernatora nowej Kolonii. Także w przyszłości osoby piastujące inne ważne pozycje mianowane były przez wybory.

Teren, na który przybyli ci nowi osadnicy nosi nazywę Nowa Anglia. Został on tak nazwany przez angielskiego badacza na 4 lata przed dotarciem tam Mayflower. Leży ona na północnym-wschodzie USA. Co do terenu, to celem Purytan była tak naprawdę Virginia, którą już nieco wcześnej osiedlali Anglicy, ale niestety, wtedy nie było jeszcze gpsów, stąd dotarli oni do brzegu bardziej na północ no i tam się osiedlili, także ze względu na zbliżającą się zimę.

Obecnie ten region składa się aż z 6 stanów i jest uważany za kolebkę kultury amerykańskiej. Pierwszym takim wiekszym miastem, które założyli było Plymouth, taka sama nazwa jak portu w Anglii, z którego wypłynęli. W późniejszych czasach powstały takie miasta jak Springfiled czy Boston. I choć istniały już przed nimi pewne próby kolonizacji Nowego Świata przez Anglików, to jednak ci nowi osadnicy zakładali swą kolonię przede wszystkim z pobudek religijnych.

Choć pierwotnie znano ich pod ogólną nazwą Starzy przybysze (Old Comers), w XIX w. pojawiła się nazwa pielgrzymi lub ojcowie pielgrzymi (Pilgrim Fathers). Jeżeli chodzi o dumę narodową, to jest to oczywiście powodem do chluby, jeżeli ktoś posiada przodków wśród tych osadników z Mayflower. Szacuje się, że ok. 10 mln. Amerykanów żyjących obecnie w USA jest potomkiem tych właśnie pielgrzymów (na świecie ok. 35 mln).

POCZĄTKI ŻYCIA W NOWYM ŚWIECIE

Jakie były początki ich życia w tej nowej Ziemi Obiecanej? Za sobą pozostawili cywilizację i bujny rozkwit europejskiego Renesansu i Baroku a przed sobą zastali zimowe wybrzeże, ciemne i gęste lasy nie mające granic i końca, krainę z wielkimi niewiadomymi.

Ich podróż nie była lekka, sztormy, choroby i mało pożywienia dały im się we znaki. Ciasnota na statku, który dzielili także ze świniami, kozami i kurami, także nie podziałała pozytywnie na ich fizyczne i psychiczne zdrowie. Pod pokładem było tylko 152 cm. Osoby ze statku nie należały do zamożnych czy do szlachty. Byli to głównie rzemieślnicy i rolnicy, a celem ich podróży nie była gorączka złota, ale głównie ucieczka przed prześladowaniami i nadzieja na lepsze jutro. Ich podróż i założenie nowej kolonii było możliwe tylko dzięki temu, że przyłączyli się oni do pewnej spółki akcyjnej, która zdecydowała się na inwestycję w tego typu kolonię.

Pod koniec listopada zdolni mężczyźni udali się ponownie na ląd, ale tym razem już w celu prześledzenia terenu. Od czasu do czasu napotykali na mieszkających tam Indian, ci jednak uciekali widząc obcych przybyszów (plemię Wampanoag). W niektórych porzuconych wioskach osadnicy znaleźli kukurydzę, którą sobie przyswoili, aby ją zasadzić. Dla Indian biali osodnicy to intruzi, co oznaczało niebezpieczeństwo. Dla nowych osodników Indianie raczej nie byli problemem. Oni początkowo najbardziej borykali się z chłodem i z głodem.

Dokładnie w 25 grudnia 1620 r. tj. w Święto Narodzenia Pańskiego rozpoczęli oni budowę pierwszego budynku na lądzie, było to miejsce spotkań, miejsce na  nabożeństwa i inne okoliczności. Jednak przez całą zimę mieszkali dalej na tym ciasnym statku. Wielu było wyczerpanych, zaczęli chorować, tak że tej pierwszej zimy wymarła dokładnie połowa kolonistów i załogi. Sytuacja zmieniła się dopiero na wiosnę roku 1621. Zasiali oni te ziarna kukurydzy i rozpoczęli budowę nowego osiedla. Ich pierwsze domki były prowizoryczne, mieszanka gliny i różnych gałązek (chatki z plecionki). Dopiero z upływem lat budowano bardziej solidne domki z drewna. Często jedyną książką, jaka znajdowała się w ich domostwach była Biblia, która stanowiła szczególnie dla purytan prawo, prawo dające także odpowiedzi na pytania dotyczące polityki, pieniędzy, małżeństwa a nawet i ubioru.

Ten pierwszy rok był nadal bardzo trudny. Nie było jeszcze plonów i wystarczająco pożywienia. Ponieważ oni pierwotnie trudzili się rolnictwem, niezbyt dobrze radzili sobie z rybołóstwem, łowiectem czy też garbowaniem skór i ich sprzedażą. W oparzności Bożej pojawił się w tym roku pewien Indianin, który znał j. angielski. Będąc wcześniej uprowadzony do Europy mieszkał min. w Anglii, ale kiedy wrócił do Ameryki okazało się, że jego szczep nie przeżył poważnej zarazy. Przyłączył się więc do nowych osadników i pomagał im w uprawie kukurydzy, w łowieniu ryb itp. Był także dobrym tłumaczem i pośrednikiem z innymi Indianami. Doprowadziło to do uroczystego spotkania i zawarcia porozumienia. Ten pokój trwał przez 50 kolejnych lat.

Na jesień tego pierwszego roku, w listopadzie 1621 ma miejsce bardzo istotne wydarzenie, które Amerykanie upamiętniają do dnia dzisiejszego. Szczególnie ci purytanie, którzy przebywali w Holandii, mieli w zwyczaju dziękować Bogu za zebrane plony. Był to ich pierwszy Thanksgiving Day czyli Dzień Dziękczynienia na amerykańskiej ziemi. Zaprosili oni na to święto także i Indian, którzy nie przyszli z pustumi rękoma, ale przyniśli znakomite podarki min. upolowane jelenie i … indyki.

Pomimo tych różnych trudności, nowi osadnicy próbowali żyć normalnie. Uprawiali co mogli, handlowali czym mogli, zawierali małżeństwa, rodziły im się dzieci, budowali bardziej stabilne domki, no i oczekiwali na przyjazd ich rodzin czy innych osadników z Europy. Stosunki z Indianami były na tyle dobre, że z czasem małżeństwa mieszane nie były już rzadkością.

W taki to sposób pierwsza kolonia amerkykańska, która miała charakter bardzo religijny, rozpoczęła jej działalność. Rozwój tej kolonii, a także tych kolejnych i następnych, doprowadził min. do powstania jednej z największych religijnych demokracji na świecie, Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Nie jest moim celem, aby dziś przedstwaiać braterstwu następne 400 lat historii USA, ich problemów wewnętrznych z Indianami różnych szczepów, ich problemów z niewolnictwem i wojną domową czy też ich problemów różnych mocarstw kolonialnych takich jak Anglia, Francja czy Hiszpania (głównie na zachodnim wybrzeżu USA, San Francisco lub Los Angeles (hisz. Aniołowie).

Wracając do tematu, to możemy powiedzieć, że większość kościołów założonych przez pierwszych purytan z czasem rozwijała się w kierunku łagodnego kalwinizmu. Niektóre społeczości przyjęły jednak poglądy unitariańskie. W naszej lekcji chcialbym podreślić fakt, że demokracja oraz wolność religijna, które należą do podstawowych wartości Ameryki, mają właśnie swoje korzenie w emigracji Purytan z Anglii. Podoby losy spotkały kilka lat później i innych angielskich chrześcijan, którzy także nie zgadzali się z Kościołem Anglikańskim i zaczęli emigrować do Ameryki. Mam na myśli tutaj tzw. Kwakrów (odłam purytan, znany William Penn -> Pennsylwania).

Pamiętamy także, że Bóg wielce pobłogosławił ten kraj. W tym kraju zrodził się pod koniec WE ruch MS, Ruch Adwentystyczny, z którego później powstał Ruch Badacki. Bóg w swojej mądrości dostrzegł liberalnego ducha w społeczeństwie USA, także ducha pomocy i chęci wsparcia chociażby tych, którzy na kontynencie Europejskim byli prześladowani za swe poglądy religijne.

KRZEWIENIE EWANGELII I ZASAD PRAWDY

Jaki jednak z tej lekcji może być morał dla nas? Z pewnością my jako jednostki czy jako zbory epifaniczno-parouzyjne nie dokonamy takich znaczych zmian w naszych gminach, województwach czy w państwach. Ani nie mamy dużego wpływu na politykę, ani nie mamy dużego wpływu na główne systemy religijne. Jednak to nie jest powód do tego, aby spocząć na laurach. Pracowitość, zaangażowanie, gorliwość, wydawanie owoców w sprawach religinych zawsze były, są i będą wielce przez Boga oceniane. Każdy z nas ma swój dział pracy na rzecz sprawy Pańskiej. Każdy z nas i to niezależnie od wieku, niezależnie od płci i niezależnie od pozycji społecznej, ma pewne zdolności, ma pewne sposobności, ma pewne talenty, którymi może i powinien szafować. Każdy z nas może dołożyć tę przysłowiową cegiełkę do tego, aby w naszych najbliższych otoczeniach, aby w ramach możliwości krzewić zasady prawdy.

Podczas pandemii prawie nie mogliśmy wychodzić z domów. Te przysłowiowe drzwi zostały nam zamknięte, ale Pan otworzył nam okna, tj. Windowsy z angielskiego … internet i system komputerowy MS/Windows, którym większość z nas się posługuje. On nam daje wiele możliwości, on nam nie tylko pozwala spotykać się online, ale ten system ma wiele różnych innych funkcji, które możemy wykorzystywać obecnie dla Pana. Np.

1. Pan pozwola nam stwarzać piękne strony internetowe, aby min. dawać tam świadectwo prawdzie. Widzimy działalność różnych zborów na tym polu, widzimy poszczególne jednostki, które korzystają z tych technicznych możliwości. Już nie raz słyszeliśmy świadectwa na ten temat, że są osoby, które wykazują zainteresowanie tematami na tych stronach. Czy możemy pracować nad rozwojem tych stron? Tak! I w moim osobistym przekonaniu powinniśmy!!! Każdy w miarę swoich możliowści.
2. Możemy także rozprowadzać wydaną literaturę. W j. angielskim jest jej najwięcej, na j. polski zostało już bardzo dużo przetłumaczone, w j. niemieckim mamy mniej, ale pracujemy nad tym stale, aby powiększać zasoby. Są książki, są czasopisma, są broszurki, są ulotki … Dlaczego nie możemy ich rozprowadzać? Owszem możemy, i w moim osobistym przekonaniu powinniśmy!!! Każdy w miarę swoich możliowści. Niektórzy z braterstwa są bardzo aktywni i rozprowadzają również za pośrednictwem internetu, ale można też korzystać z tradycyjnych metod, ze skrzynek pocztowych, ze stolików w mieście itp.

PRZEŚLADOWANIA

Innym wnioskiem jaki możemy wyciągnąć z tej lekcji, to unikanie prześladowań. Owszem były i są one częścią chrześcijańskiego życia. Każdy z nas w pewien sposób przeszedł już różnorakie prześladowania, jedni większe inni mniejsze. Niektórzy z nas pamiętają cele więzienne, po tym jak odmówili służby militarnej. Inni wyłączani byli z ich społeczności religijnych za ich nowe przekonania. Jeszcze inni byli może wyśmiewani w szkole, przez sąsiadów, albo i byli nawet odsunięci od rodziny, lub byli oczerniani. W czasach pierwotnego Kościłoła oraz w czasach Inkwizycji takie prześladowania doprowadzały często i do śmierci męczeńskiej. Są jednak sytuacje, kiedy możemy unikać takich prześladowań, szczególnie wtedy, gdy grozi nam czy naszym bliskim śmierć. Nasz Pan przez 3,5 roku swojej służby unikał aresztowania, unikał kamionowania, unikał strącenia z wysokiej góry. Dopiero gdy nastał stosowny czas, uznał to za właściwe, aby dobrowolnie oddać się w ręce oprawców, by swoje życie złożyć w ofierze.

Już na początku swego nauczania Jezus ostrzegał uczniów i dawał im rady: I będziecie w nienawiści u wszystkich dla imienia mego … A gdy was prześladować będą w jednym mieście, uciekajcie do drugiego; (Mat. 10:22, 23). A Pamiętamy co on powiedział do uczniów już pod koniec swojej misji ostrzegając ich przed prześladowaniami?

Mat. 24:15,16
Gdy więc ujrzycie na miejscu świętym ohydę spustoszenia, którą przepowiedział prorok Daniel – kto czyta, niech uważa – Wtedy ci, co są w Judei, niech uciekają w góry.

Do czasu oblężenia Jerozolimy przez Tytusa rzymskiego przywódcy i do czasu ostatecznego zniszczenia miasta, wszyscy poświęceni członkowie Kościoła, Żydzi którzy uwierzyli w Jezusa jako Mesjasza, zdołali opuścić miasto bez uszczerbku. Min. w takim celu, aby później móc krzewić Ewangelię w ich nowych miejscach pobytu.

Innym przykładem są bracia ze zboru w Jerozolimie. Już po śmierci Szczepana nastąpiły poważne prześladowania ze strony Żydów min. z udziałem Saula z Tarsu. Wszakże ci, którzy się rozproszyli, szli z miejsca na miejsce i zwiastowali dobrą nowinę. (Dz.Ap. 8:4)

Ważne jest więc to, aby gdy takie śmiercinośne prześladowania się zbliżają nie odgrywać niepotrzebnie bohaterów, ale w modlitwie rozważyć, jaka jest wola Boża w stosunku do nas i jeżeli jest sprawiedliwa możliwość skorzystania z ucieczki, to można z niej skorzystać.

UMIARKOWANIE

Już na sam koniec jeszcze jeden morał z naszej lekcji. Chodzi mi o unikanie ekstremizmu, fanatyzmu, a praktykowanie umiarkowania. Znany nam tekst z Filip. 4:5 mówi: Skromność (delikatność, umiarkowanie) wasza niech będzie znana wszystkim ludziom.

Purytanie z Mayflower jak wspomniałem byli głównie ukierunkowania kalwinistycznego, co oznaczało także wiarę w Boskie przeznaczenie. Samych siebie postrzegali jako wybrane narzędzia Boże i wierzyli, że ich miejscem ostatecznego przeznaczenia jest niebo. Inni natomiast to narzędzia szatana, a ich ostatecznym miejscem przeznaczenia jest piekło.

Jakże wielką lekcją pokory dla nich musiała być ochocza pomoc ze strony Indian, bez których można by przypuszczać nie mieliby wielkich szans przetrwania. Tak jak wspomniałem, z czasem nawet obserwować można było coraz częstsze małżeństwa mieszane, z których rodziło się potomstwo tzw. Metysi (mieszanka rasy czerwonej i białej)

Manna 27 luty, komentarz br. Johnsona
Prawdziwy chrystianizm nie wywołuje fanatyzmu. Łącząc w charakterze mądrość, sprawiedliwość, miłość i moc, liczy się z prawami drugich, jest pełen sprawiedliwości i miłości wobec nich i skutecznie utrzymuje chrześcijanina w harmonii z tymi zasadami. Unika więc skrajności w myśli, słowie i postępowaniu, a w sprawach życiowych przyjmuje umiarkowaną postawę, dzięki której przejawia delikatność, w naszym tekście przetłumaczoną jako skromność. Prawdziwy chrystianizm jest wierny wobec Boga i sprawiedliwy wobec człowieka. Zachowuje miłość poświęcenia w harmonii z przestrzeganiem praw drugich i dlatego jest delikatny wobec wszystkich.

Pamiętajmy więc o tym, co nasz Pan powiedział do swoich uczniów w tej przypowieści o krzewie winnym: Ja was wybrałem i przeznaczyłem was, abyście szli i owoc wydawali i aby owoc wasz był trwały…

Myślę, że ci Purytanie, wydali właśnie taki trwały owoc. Oby i kolejne pokolenia mogły kiedyś i o nas dać takie pozytywne świadectwo.