Kiedy Jezus „wylał swoją duszę [swoje życie, swoją istotę – por. Księga Rodzaju 2:7, (1)] na śmierć” (Księga Izajasza 53:12), to nie tylko zdawał się umierać, ale naprawdę umarł. Był w nieświadomym stanie śmierci – w szeolu – aż do trzeciego dnia, kiedy Bóg wskrzesił Go „z martwych” (Dzieje Apostolskie 10:40, List do Rzymian 8:11, [2]).

„Piekło”, w którym Jezus przebywał przez te trzy dni, nie było Gehenną, która symbolizuje absolutne i wieczne zniszczenie; nie było to też miejsce wiecznych mąk lub tortur, jak wymyślili to poganie, a chrześcijanie w średniowieczu wykoślawili ten pogląd do wersji, która jeszcze bardziej zniesławia Boga. „Piekło”, w którym Jezus przebywał przez część tych trzech dni, gdy był martwy, było hadesem lub szeolem (por. Księga Koheleta 9:10, [3]). Dlaczego czytamy o Nim w Dziejach Apostolskich 2:27, 31 (por. Psalm 16:10, [4]): „Nie zostawisz [Boże] duszy mojej w piekle [po grecku: w hadesie]”, a więc „Jego dusza nie została w piekle [w hadesie]”.

Byłoby niewłaściwe, gdyby apostoł Piotr użył tutaj słowa „Gehenna”, ponieważ nigdy nie będzie zmartwychwstania z Gehenny, z symbolicznej Doliny Hinnom, jeziora ognia czyli z drugiej śmierci (por. Objawienie 21:8, [5]). Jedyne „piekło”, z którego zmarli zostaną wskrzeszeni, to hades (lub szeol), tymczasowy stan śmierci przedstawiony w Biblii jako nieświadomy niczego „sen” (por. Daniela 12:2, 1 List do Tesaloniczna 4:14-15, [6]). Był to zatem hades, czyli szeol, w którym nieświadoma dusza Jezusa spoczywała w śmierci aż do trzeciego dnia, kiedy został wskrzeszony z martwych.

Ci, którzy nauczają, że zapłatą za grzech nie jest „śmierć”, ale życie wieczne w mękach, nieświadomie skazują samych siebie na wieczne męki (które w swojej niewiedzy nazywają „piekłem”), bo Jezus nigdy nie zapłacił takiej ceny za ich zbawienie. Wynika z tego, że – zgodnie z ich teorią wiecznych tortur jako zapłaty za grzech – byliby beznadziejnie zgubieni, bez żadnego Zbawiciela, bo nikt nigdy nie byłby w stanie spłacić takiego długu dla ich odkupienia, by uwolnić ich od takiej kary za grzech.*

[Jeśli jednak karą za grzech jest śmierć, a Jezus umarł za nasze grzechy według Pism, to możemy mieć nadzieje na odkupienie i ostateczne wyzwolenie ze stanu śmierci i umierania. W tej nadziei żyję i tę nadzieję staram się przedstawiać – dopisek: WS].

__________
Źródło: „Did Jesus go to hell when He died?”, Bible Truth Examiner.

[1] Księga Rodzaju 2:7 – „Wtedy PAN Bóg ukształtował człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia. I człowiek stał się duszą żywą.”

[2] Dzieje Apostolskie 10:40 – „Jego też wskrzesił Bóg trzeciego dnia i sprawił, żeby się objawił.”

List do Rzymian 8:11 – „A jeśli Duch tego, który Jezusa wskrzesił z martwych, mieszka w was, ten, który wskrzesił Chrystusa z martwych, ożywi i wasze śmiertelne ciała przez swego Ducha, który w was mieszka.”

[3] Księga Koheleta 9:10 – „Każdego dzieła, które twa ręka napotka, podejmij się według twych sił. Bo nie ma żadnego działania ni rozumienia, ani poznania, ani mądrości w Szeolu, do którego zdążasz.”

[4] Psalm 16:10 – „bo nie pozostawisz mojej duszy w Szeolu”

[5] Objawienie wg św. Jana 21:8 – „Udziałem zaś bojaźliwych i niewierzących, i skalanych, i zabójców, i wszeteczników, i czarowników, i bałwochwalców, i wszystkich kłamców będzie jezioro płonące ogniem i siarką. To jest śmierć druga.”

[6] Daniela 12:2 – „A wielu z tych, którzy śpią w prochu ziemi, obudzą się”

1 List do Tesaloniczan 4:14-15 – „Albowiem jak wierzymy, że Jezus umarł i zmartwychwstał, tak też wierzymy, że Bóg przez Jezusa przywiedzie z nim tych, którzy zasnęli. A to Wam mówimy na podstawie Słowa Pana, że my, którzy pozostaniemy przy życiu aż do przyjścia Pana, nie wyprzedzimy tych, którzy zasnęli.”

* WS: Może jeszcze powtórzę ostatni akapit z oryginalnej odpowiedzi ze strony „Bible Truth Examiner” i krótko go skomentuję:

„Ci, którzy nauczają, że zapłatą za grzech nie jest „śmierć”, ale życie wieczne w mękach, nieświadomie skazują samych siebie na wieczne męki (które w swojej niewiedzy nazywają „piekłem”), bo Jezus nigdy nie zapłacił takiej ceny za ich zbawienie. Wynika z tego, że – zgodnie z ich teorią wiecznych tortur jako zapłaty za grzech – byliby beznadziejnie zgubieni, bez żadnego Zbawiciela, bo nikt nigdy nie byłby w stanie spłacić takiego długu dla ich odkupienia, by uwolnić ich od takiej kary za grzech. ”

Nikt nie byłby w stanie spłacić takiego długu, poniewaz musiałby w takiej sytuacji sam przyjąć karę wiecznych mąk. Nawet jednak, gdyby ktoś zdecydował się na zawsze cierpieć dla zbawienia innych, to nie zdołałby dokończyć przyjmowania tej wiecznej kary, a do tego czasu grzesznicy nadal nie mogliby opuścić piekła.

Tradycyjny pogląd mówi o miejscu niekończącej się kary (zazwyczaj tortur) dla niegodziwych i niewierzących po ich śmierci.

W rzeczywistości istnieją w Biblii dwa rodzaje piekła.

Piekło nr 1

Pierwsze z nich określone jest w hebrajskim tekście Starego Testamentu słowem 'szeol’ i odpowiada mu greckie słowo 'hades’ w Nowym Testamencie. Każde z nich przetłumaczone jest jako 'piekło’ w Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej. Jako przykład można wziąć Psalm 16:10 (’szeol’) i Dzieje Apostolskie 2:31 (’hades’). Stara Biblia Gdańska słowo 'szeol’ w Ps. 16:10 oddaje jako 'grób’.*

Upadła rasa ludzka, pochodząca od Adama, jest na drodze do tego pierwszego piekła, do stanu 'grobu’, ponieważ znajduje się pod potępieniem z powodu Adamowego grzechu nieposłuszeństwa.

Ratunek z tego piekła jest możliwy tylko dzięki zmartwychwstaniu w nadchodzącym Tysiącleciu, a jest ono zagwarantowane przez śmierć i zmartwychwstanie Jezusa.

Piekło nr 2

Drugie piekło w biblijnej Grece określone jest słowem ’gehenna’. Na przykład można wziąć Ewangelię wg św. Mateusza 10:28 (znów w przekładzie UBG): „Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz nie mogą zabić duszy. Bójcie się raczej tego, który może i duszę, i ciało zatracić w piekielnym ogniu”. Także inne tłumaczenia mówią tutaj o piekle (np. Biblia Tysiąclecia).

Tak naprawdę Gehenna to jednak pojęcie geograficzne, była to dolina Hinnom, obszar na południe od Jerozolimy. W czasach Jezusa miejsce to służyło jako wysypisko śmieci, gdzie porzucano zwłoki zwierząt i ciała straconych przestępców. Ogień był stale podtrzymywany, aby wszystko strawić. Do płomieni dodawano siarkę, aby wzmocnić palący się ogień. Ta ilustracja wskazuje na zniszczenie, wymazanie, i tak wyjaśnia to Jezus.

Można rozsądnie wywnioskować, że Gehenna oznacza przeznaczenie wszystkich (w pełni) świadomych grzeszników. Jednak ci, którzy doświadczą tej surowej kary, to wyłącznie ci, którzy najpierw zostaną wskrzeszeni, uwolnieni z potępienia Adamowego i poddani próbie życia wiecznego. Upadną w tej próbie wyłącznie ci, którzy staną się nieodwracalnie przywiązani do grzechu. Umrą na swój własny rachunek – i dlatego będzie to druga (a nie pierwsza, Adamowa) śmierć. Z tej śmierci nie będzie już zmartwychwstania.

____
Źródło: „Hell”, UK Bible Students, czerwiec 2009.

* Warto zwrócić uwagę, że choć Uwspółcześniona Biblia Gdańska nazywa się „naszą starą Biblią Gdańską” z nowym polskim słownictwem, to nie do końca tak to wygląda. Poza wspomnianym wersetem przykłady można mnożyć i mnożyć. Tam gdzie stara Biblia Gdańska mówi np. „o sądzie” (Jana 5:28-29), UBG mówi o „potępieniu”, przez co nagina znaczenie wersetu do poglądu jej autorów.

Na zdjęciu u góry celowo umieściłem werset z Księgi Koheleta 9:10 w błędnym, tradycyjnym przetłumaczeniu słowa ’szeol’ na ’piekło’. Po treści wyraźnie widać, że w takim, biblijnym PIEKLE nie ma miejsca na katusze fizyczne czy cierpienia psychiczne, bo nie ma tam ani działania ani rozważania. Jest to stan symbolicznego 'nieświadomego snu’, stan 'grobu’. Ten stan niebytu nazywany jest 'snem’, ponieważ tożsamość osoby zostaje zapisana w Bożej pamięci i będzie możliwe jej przywrócenie do życia.

Grecki poeta, Homer (VIII wiek przed Chrystusem), opisywał o królu Odyseuszu z Itaki, który szukając swego domu odnalazł drogę do „krainy duchów, które odeszły”. Homer opisuje ów „świat zmarłych” jako ponure i ciemne miejsce znajdujące się poniżej sekretnych miejsc ziemi. Lecz, mimo iż mieszkańcy tych miejsc zostali opisani jako posiadający świadomość, nie było to miejsce przeznaczone na karanie i męki.

Platon (V wiek przed Chrystusem), sławny grecki filozof, uczeń Sokratesa, pisał o nieśmiertelności duszy, w swej znanej książce pt. „Fedon”, która w dużym stopniu przyczyniła się do rozpowszechnienia tego pogańskiego błędu.

Wergiliusz (70-19 roku przed Chrystusem), uważany za największego spośród poetów rzymskich, znany jest najlepiej dzięki swemu poematowi epickiemu zatytułowanemu „Eneida”, w którym trojański bohater Eneasz nakłonił przewoźnika Charona do zabrania go na drugą stronę rzeki Styks, do piekielnej krainy, aby zasięgnąć rady swego zmarłego ojca.

Ci pogańscy pisarze byli bardzo wpływowi i, bardziej niż wszyscy inni, są odpowiedzialni za wtargnięcie błędu o nieśmiertelności duszy do nauk żydowskich oraz chrześcijańskich i połączenia się z nimi. Niektórzy, jak żydowski historyk i apologeta Józef Flawiusz (urodzony w 37 r. naszej ery), wypowiadali się usiłując wskazać na zgodność pomiędzy żydowskimi wierzeniami i greckimi filozofami. Apostoł Paweł w podanym przez siebie w Biblii opisie zaprzecza jednak Flawiuszowi, wykazując że żydowskie nauki w owych czasach kładły nacisk na doktrynę o powstaniu od umarłych, a nie o nieśmiertelności duszy, jako nadziei na przyszłe życie:

Dzieje 23:6-8 – „A Paweł, poznawszy, że jedna część składa się z saduceuszy, a druga z faryzeuszy, zawołał do Rady: Mężowie bracia, jestem faryzeuszem, synem faryzeusza. Sądzą mnie dziś z powodu nadziei i zmartwychwstania umarłych. Gdy to powiedział, powstał spór między faryzeuszami a saduceuszami i doszło do rozdwojenia wśród gromady zebranych.Saduceusze bowiem mówią, że nie ma zmartwychwstania ani anioła, ani ducha, a faryzeusze wyznają jedno i drugie.”

Dzieje 24:14-5 – „Wyznaję jednak przed tobą, że według drogi, którą oni uważają za herezję, służę Bogu moich ojców, wierząc wszystkiemu, co jest napisane w Prawie i u Proroków; Mając nadzieję w Bogu, że będzie zmartwychwstanie, którego i oni oczekują, zarówno sprawiedliwych, jak i niesprawiedliwych.”

Wielu chrześcijańskich apologetów traktowało chrześcijańskie nauki analogicznie do Flawiusza. Starali się pokazać Rzymianom jak ściśle nauki chrześcijańskie pokrywały się z grecką filozofią, tak dostosowując nauki chrześcijańskie, by były z nią zgodne. Justyn Męczennik (urodzony w roku Pańskim 100) „rozpoczął swą zawodową działalność jako profesor filozofii platońskiej, a następnie przyjął chrześcijaństwo nie odrzucając platonizmu [opisy podają, że nadal ubierał się w płaszcz noszony przez filozofów] … W każdym zarysie dogmatów chrześcijańskich on [wraz ze swymi wcześniejszymi błędami!] stał się nauczycielem [był w ten sposób w stanie w szybkim czasie rozpowszechnić nauki chrześcijańskie pomieszane z grecką filozofią]. Ostatecznie przeniósł się do Rzymu (w roku Pańskim 150) i poświęciwszy 10 lat działalności napisał swe dzieło „Apologia” zakończone uzupełnieniem adresowanym do cesarza Marka Aureliusza” (Encyclopedia Americana).

To „zakwaszenie” nauk kościoła przez domieszanie filozofii greckiej wzrastało z upływem czasu, aż grecka doktryna o nieśmiertelności duszy całkowicie przeniknęła nauki chrześcijaństwa. To doprowadziło do nauczania, że dusza pozostaje żywa po śmierci, a niedługo potem zaczęto głosić teorię o wiecznych mękach w ognistym piekle, która przyniosła o wiele więcej zła, niż nauki pogańskie.

_____________
Źródło: „Sztandar Biblijny”, wrzesień 1999.

Witam serdecznie w serii „Czy Jezus nauczał o pośmiertnych cierpieniach”. Dzisiaj część 4 – Jezioro ognia. I chyba ostatnia, przed nami jeszcze tylko odpowiedzi na pytania, które postaram się nagrać jeszcze w tym roku.

ZACHĘCAMY TEŻ DO PRZESŁUCHANIA POZOSTAŁYCH CZĘŚCI:
1) Bogacz i Łazarz
2) Gehenna
3) Czyściec

Księża i pastorzy ostrzegają ze swoich kazalnic – „Jeśli nie przyjmiesz Chrystusa jako swojego Zbawiciela, zostaniesz potępiony za swoje grzechy! Kiedy umrzesz, żywy zstąpisz do piekła i tam będziesz torturowany już na zawsze w szalejącym ogniu; podgryzać cię będą ogniotrwałe robaki, a do pieca dorzucać będą diabły”.

Wieczne męki to poważna groźba. Wielu twierdzi, że tym podziemnym światem rządzi Szatan i że jego demony torturują ludzi, którzy tam wpadają. W tym miejscu są też robaki, które męczą ludzi od środka i nigdy nie umierają.

Ta teoria wiecznych mąk opiera się na poglądzie o nieśmiertelności duszy (o tym, że człowiek będzie wiecznie żył po śmierci). Ale czy taka nauka ma biblijne podstawy?

W poprzednich trzech część próbowałem udowodnić, że nie. Przede wszystkim Biblia zdaje się raczej pokazywać, że umarli są naprawdę umarli czyli nieżywi, a nie bardziej żywi niż dotąd. Piękną figurą biblijną jest sen, stosowany do zmarłych przez tych, którzy ufali, że w Boskim planie nadejdzie poranek zmartwychwstania i przebudzenia. W Starym Testamencie czytamy, że Abraham zasnął, tak samo Izaak, Mojżesz, Dawid, Salomon i wielu innch królów, którzy tak jak pozostali „śpią” snem śmierci. Nieświadomie oczekują obudzenia z grobu. Według Psalmu 146 i Księgi Kaznodziei Salomona, rozdział 9 jest to stan nieświadomy, nie odczuwa się w nim ani bólu ani czegokolwiek innego, nie myśli się, nie prowadzi się rozmów i nie podejmuje działania.

Co do umarłych z Nowego Testamentu sprawa wygląda dokładnie tak samo. Jezus powiedział, że córka Jaira śpi, a potem przywrócił ją do życia; powiedział uczniom, że ich przyjaciel Łazarz śpi, a potem obudził Łazarza z grobu. To samo czytamy o Szczepanie, że kiedy został ukamienowany to „zasnął”. Apostoł Paweł w Liście do Tesaloniczan, rozdział 4, dodaje do tego nadzieję, wersety 13,14 i 18 – „A nie chcemy bracia, abyście byli w niepewności co do tych, którzy zasnęli, abyście się nie smucili, jak drudzy, kórzy nie mają nadziei. Albowiem jak wierzymy, że Jezus umarł i zmartwychwstał, tak też wierzymy, że Bóg przez Jezusa przywiedzie z nim tych, którzy zasnęli. […] Przeto pocieszajcie się nawzajem tymi słowy.” Mam nadzieję, że kogoś teraz pocieszyłem, bo po to właśnie napisano te słowa.

Jaka jest kara za grzech według Biblii?

Bóg mówi nam, jaka jest kara za grzech. „Dusza, która grzeszy ta umrze” – podaje Księga Ezechiela. To samo potwierdza apostoł Paweł: „Zapłatą za grzech jest śmierć…” (Rzymian 6:23).

Bóg skazał Adama na śmierć za jego grzech nieposłuszeństwa. Nic nie było powiedziane w Księdze Rodzaju, że Adam miał nieśmiertelną duszę ani że jego dusza po smierci trafi do piekielnego ognia. Adam był duszą żywą czyli żyjącą istotą i jako dusza Adam umarł. Przestał istnieć, przestał działać i odczuwać.

W Liście do Rzymian 5:12 apostoł Paweł podaje bardzo proste stwierdzenie: „przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć.” Grzech doprowadził do śmierci, a nie do wiecznych cierpień po śmierci.

Czy jednak Biblia nie wspomina nic o piekle i życiu między śmiercią a zmartwychwstaniem?

Ostatnio omówilem czyściec, wcześniej pokazywałem, że ogień biblijnej Gehenny dużo lepiej przedstawia całkowicie zniszczenie – czyli śmierć – a nie wieczne męki. Kto nie słuchał niech sprawdzi, że Gehenna czyli dolina Hinnom blisko Jerozolimy to prawdziwa nazwa geograficzna – było to miejsce, gdzie palono śmieci; palono śmieci i odpadki, ale nie torturowano tam żadnych żywych istot. Niektórzy jednak uważają, że pomijam biblijny opis jeziora ognia i istot, które mają tam trafić, a nawet być tam męczone. Postanowiłem więc zmierzyć się z tym jeziorem ognia.

Przeczytajmy najpierw wszystkie wersety Biblii, w których występuje „jezioro ognia”:

Ks. Apokalipsy 19:20 – „I pochwycono Bestię, a z nią Fałszywego Proroka, co czynił wobec niej znaki, którymi zwiódł tych, co wzięli znamię Bestii i oddawali pokłon jej obrazowi. Oboje żywcem wrzuceni zostali do ognistego jeziora, gorejącego siarką.”

Ks. Apokalipsy 20:8-10 – „A gdy dobiegnie końca tysiąc lat, z więzienia swego szatan zostanie zwolniony. I wyjdzie, by omamić narody z czterech narożników ziemi, Goga i Magoga, by ich zgromadzić na bój, a liczba ich jak ziaren piasku morskiego. Wyszli oni na powierzchnię ziemi i otoczyli obóz świętych i miasto umiłowane; a zstąpił ogień od Boga z nieba i pochłonął ich. A diabła, który ich zwodzi, wrzucono do jeziora ognia i siarki, tam gdzie są Bestia i Fałszywy Prorok. I będą cierpieć katusze we dnie i w nocy na wieki wieków. A diabła, który ich zwodzi, wrzucono do jeziora ognia i siarki, tam gdzie są Bestia i Fałszywy Prorok. I będą cierpieć katusze we dnie i w nocy na wieki wieków.”

Ks. Apokalipsy 20:14-15 – „A Śmierć i Hades wrzucono do jeziora ognia. To jest śmierć druga – jezioro ognia. Jeśli się ktoś nie znalazł zapisany w księdze życia, został wrzucony do jeziora ognia.”

I jeszcze Ks. Apokalipsy 21:8 – „A dla tchórzów, niewiernych, obmierzłych, zabójców, rozpustników, guślarzy, bałwochwalców i wszelakich kłamców udział w jeziorze gorejącym ogniem i siarką. To jest śmierć druga.”

Popularny pogląd każe nam sądzić, że jezioro ognia to rzeczywiste miejsce, w którym faktycznie w ogniu męczone są żywe dusze, żywy Diabeł, żywa Bestia, żywy Fałszywy Prorok, a nawet żywa Śmierć. Zastanówmy się nad tym:

Po pierwsze – Diabeł jest istotą duchową, więc dosłowny ogień nie może mu raczej zaszkodzić. Księga Wyjścia 3:2, mamy tutaj Mojżesza, który dochodzi do płonącego krzewu. „Wtedy ukazał mu się anioł Jahwe w płomieniu ognia ze środka krzewu.” Anioły więc i demony raczej nie boją się ognia.

Po drugie – Śmierć nie jest istotą. Śmierć to stan niebytu, brak życia, w stanie śmierci nie ma działania ani myślenia. Takiego stanu niebytu nie da się dosłownie spalić, nie da się też dosłownie męczyć w ogniu śmierci, bo nie jest to starsza pani z kosą, jak przedstawia się ją w bajkach.

Po trzecie – Bestia i Fałszywy Prorok to symbole, podobnie jak inne rzeczy w Apokalipsie. Na przykład, święty Jan pisze o siedmiogłowej Bestii o dziesięciu rogach i że jedzie na niej pewna nierządnica, która na swoim czole ma wypisane imię pewnego miasta. Jest też opisany smok, który… swoim ogonem strąca z nieba jedną trzecią gwiazd. Jeżeli to symbole, a tak mówi większość teologów, to dlaczego rozumieć dosłownie bestię, fałszywego proroka i jezioro ognia?

Zauważmy jednak, że Apokalipsa czasami tłumaczy co mamy rozumieć przez taki czy inny symbol. I tak właśnie mamy to opisane w rozdziale 20, werset 14. „Jezioro ognia to śmierć druga”. Druga śmierć to śmierć wieczna, ostateczne i całkowite zniszczenie, jak tłumaczyłem to w poprzednich nagraniach (szczególnie w części trzeciej – o dolinie Gehenny). Znaczy to więc, że ostatecznie dojdzie do zupełnego zniszczenia wszystkiego, co trafi do jeziora ognia.

Z opisów biblijnych, które przeczytaliśmy, wiemy też, kiedy to całkowite zniszczenie sie dokona. Przynajmniej jeśli chodzi o diabła, Hades i wszystkich grzeszników.
Ma to mieć miejsce dopiero po tysiącu lat rządów Chrystusa. W czasie tych rządów szatan ma być uwięziony, gdy nie będzie mógł zwodzić narodów.

Jeżeli więc niektórzy mieli wizję, że we śnie lub w czasie śmierci klinicznej znaleźli się w jeziorze ognia, to… trochę za wcześnie, bo najpierw będą rządy Jezusa na ziemi, kiedy będzie sądził ludzkość i odnawiał ziemię.

Zobaczmy jednak te sześć rzeczy, które ostatecznie znajdą się w jeziorze ognia. Jest to: szatan, bestia, fałszywy prorok, śmierć, piekło (lub Hades) i niepoprawni grzesznicy. No to po kolei.

Szatan albo Diabeł. W Liście do Hebrajczyków 2:14 apostoł Paweł mówi o Jezusie: „Skoro zaś dzieci mają udział we krwi i w ciele, więc i On również miał w nich udział, aby przez śmierć zniszczyć tego, który miał władzę nad śmiercią, to jest diabła”. Diabeł miał długo władzę nad śmiercią, był i jest katem, który wymierza karę śmierci ludzkości. Jednak właśnie przez śmierć czyli odcięcie od życia Diabeł będzie unicestwiony. Znajdzie się w jeziorze ognia, który nigdy nie będzie ugaszony, czyli zostanie zniszczony na zawsze, bezpowrotnie. To będzie koniec Szatana, a nie jakieś dalsze utrzymywanie go przy życiu w jakimś jeziorze (choćby to było jezioro ognia).

Bestia. Ona też ma trafić do jeziora ognia. W Biblii jest opis wielu bestii. Niektóre z nich widział prorok Daniel i wyjaśnił, że oznaczają one pewne królestwa i ich władze. Nie ma tu czasu tego rozwijać, nie chcę wnikać w to, jaką i jakiego rodzaju władzę czy system przedstawia bestia, ale na pewno wrzucenie bestii do wiecznego ognia dobrze przedstawia wieczne zniszczenie pewnych złych władz i systemów. Jest tu pokazany fakt, że przyjdzie taki czas, kiedy na ziemi już nigdy źli nie będą panowali nad dobrymi.

Przy bestii i fałszywym proroku, który też ma wpaść do jeziora ognia, trzeba się na chwilę zatrzymać. Według przekładu Biblii Tysiąclecia będą oni „cierpieć katusze we dnie i w nocy”. Niektóre przekłady mówią, że będą męczeni i stąd w umysłach teologów pojawiła się wizja wiecznych tortur w Biblii. Pogląd dosyć słaby już dlatego, że Księga Objawienia to Księga symboli i naprawdę trudno wyobrazić sobie, że Bóg naprawdę będzie trzymał w jeziorze ognia jakieś zwierzę, bestię o siedmiu rogach, aby ją dręczyć ogniem i robakami.

Jeśli zwrócimy uwagę na język grecki to słowo obecne w tych fragmentach i tłumaczone jako „męczeni” lub „cierpiący katusze” to ’basanizo’. Gdy zajrzymy do słowników to dowiemy się z nich, że 'basanizo’ znaczy po pierwsze: próbować, badać, po drugie próbować przez tortury lub badać przez tortury (bo robiono tak w starożytności choćby podczas przesłuchiwań) i po trzecie to znaczy męczyć lub torturować.

Pomyślmy na chwilę o tym pierwszym tłumaczeniu. „Będą próbowani lub badani / będą rozważani we dnie i w nocy, na wieki wieków.”

Myślę, że to żyjące, doskonałe istoty w Królestwie Bożym będą badać / będą rozważać istotę i efekty działań szatana, bestii i fałszywego proroka (czyli pewnych władz i systemów, szczególnie religijnych). Zbawieni będą to rozważać i wyciągać wniosek, że szatan, bestia i fałszywy prorok słusznie znaleźli się w jeziorze ognia, że Jezus dobrze zrobił, że zniszczył ich na zawsze. Do takiego wniosku prowadzi mnie Księga Izajasza rozdział 14, od wersetu 15, gdzie prorok opisuje przyszły los szatana:

„Jak to? Strącony jesteś do Szeolu, na samo dno Otchłani!” (Jak wiemy z wcześniejszych badań Szeol oznacza niebyt, stan nieistnienia, więc nie może tam być męczony) [no ale dalej…] Którzy cię ujrzą, utkwią wzrok w tobie i zastanowią się nad tobą: „Czy to nie ten, który trząsł ziemią, który obalał królestwa, który cały świat zamieniał w pustynię, a jego miasta obracał w perzynę, który swych jeńców nie zwalniał do domu?”

Tak właśnie będzie, gdy szatan zostanie ostatecznie pokonany. Wielu ludzi będzie patrzeć na jego zniszczenie i rozmyślać w taki właśnie sposób. Jak to możliwe, że ty, który miałeś taką władzę i wysyłałeś innych na śmierć, teraz sam jesteś na zawsze zniszczony?

Do jeziora ognia ma być jeszcze wrzucona śmierć. To akurat bardzo dobra wiadomość. W Liście do Koryntian 15:26 czytamy: „A ostatni nieprzyjaciel, który będzie zniszczony, to śmierć.” Chodzi tu oczywiście o śmierć tzw. Adamową, tą śmierć, którą umierają wszyscy potomkowie Adama i Ewy.

Umarli, którzy będą przywracani do życia, porównywani są też w Biblii do jeńców, którzy powracają z kraju nieprzyjaciela. Księga Jeremiasza 31:15-17 – „To mówi Pan: «Słuchaj! W Rama daje się słyszeć lament i gorzki płacz. Rachel opłakuje swoich synów, nie daje się pocieszyć, bo już ich nie ma». To mówi Pan: «Powstrzymaj głos twój od lamentu, a oczy twoje od łez, bo jest nagroda na twe trudy – wyrocznia Pana – powrócą synowie twoi z kraju nieprzyjaciela. Jest nadzieja dla twego potomstwa – <wyrocznia Pana> – wrócą synowie do swych granic.”

Ewangelista Mateusz stosuje ten werset do rzezi niewiniątek w Betlejem. Chodzi więc o śmierć. Kobiety płaczą, kiedy umierają ich dzieci. Symbolicznie te dzieci idą do kraju nieprzyjaciela, a tym nieprzyjacielem jest śmierć. Ale ostatecznie śmierć ma być zniszczona. Śmierć trafi do jeziora ognia i zostanie w nim spalona. To znaczy, że już nikt nie będzie umierał z powodu grzechu ojców, że żadne dziecko nie umrze na jakieś choroby, które teraz występują. Jeśli ktokolwiek umrze w czasie rządów Jezusa lub przy ich końcu, to tylko za własne, świadome grzechy i brak chęci nawrócenia.

Do jeziora ognia poza śmiercią trafi też Hades. Inaczej mówiąc nie tylko ludzie już nie będą umierać tak jak dawniej, ale też wypuszczeni zostaną wszyscy więźniowie grobów. Wszyscy znajdą się pod władzą Jezusa, czy ci, którzy umierali, ale jeszcze żyli czy ci, którzy już znajdowali się w grobie. U tych pierwszych zatrzyma się proces umierania, a ci drudzy będą wstawać z grobów.

Wiem, że brzmi to cudownie, więc może dla niektórzy dziwnie, ale wierzę, że taka jest nauka Pisma Świętego. Nieco więcej na temat sądu opowiadałem w nagraniu o czyśćcu i jeszcze w jednym filmie na YouTube’ie pt. „Dzień sądu – obawa czy nadzieja”. Może więc krótko:

Całe Pismo Święte zachęca do oczekiwania dnia sadu z radością. Według Biblii kiedy minie już czas ucisku, wszyscy rozpoznają ostatecznie Mesjasza i to, że zaczął sprawować rządy na ziemi. Psalm 96:10-13 – „Mówcie wśród pogan: Pan jest królem. Umocnił świat, by się nie poruszył: ze słusznością wymierza ludom sprawiedliwość. Niech się cieszy niebo i ziemia raduje; niech szumi morze i to, co je napełnia; niech się weselą pola i wszysko, co jest na nich, niech się także radują wszystkie drzewa leśne przed obliczem Pana, bo nadchodzi, bo nadchodzi, aby sądzić ziemię. On będzie sądził świat sprawiedliwie, ze swoją wiernością – narody.”

Dzień Sądu to radosny dzień, bo jest to dzień Pana, dzień leczenia i zdrowia, dzień radości i szczęścia, dzień zbawienia i dzień wyzwolenia, dzien chwały dla Boga i dzień pokoju na ziemi, dzień reformy i naprawy. Dobry czas, o który się modlimy: „Przyjdź Królestwo Twoje, bądź wola twoja jako w niebie, tak i NA ZIEMI!”  Bóg będzie wymagał przede wszystkim słuchania i podążania za nauką Jezusa. Wszyscy chętni będą mogli przejść reformę i na końcu panowania Jezusa zdobyć życie wieczne.

Do jeziora ognia ostatecznie będą jednak wrzuceni niepoprawni grzesznicy – ci, którzy nie będą chcieli wybrać dobra i sprawiedliwości. Ci, którzy świadomie odmówią nawrócenia i reformy nawet w czasie panowania Jezusa.

Wiele dosłownych wersetów Biblii dowodzi, że zostaną oni zniszczeni – wiecznie i całkowicie unicestwieni. Ks. Ijoba 31:3 – „Czyż nie jest przygotowane zginienie złośnikom, a sroga pomsta czyniącym nieprawość?” Ci ktorzy w czasie tysiąclecia i pod koniec tysiąclecia nie poddadzą się odpowiednio sprawiedliwym prawom Królestwa, umrą na zawsze. Tak jak szatan stracą oni nadzieję na jakikolwiek powrót do życia, „Spojrzysz na miejsce grzesznika, a jego już nie ma” – jak wyraził to poetycko biblijny król Dawid. Może jeszcze ze ST … Ks. Izajasza 1:18 – „Przerotni i grzesznicy wespół starci będą, a ci, co opuścili Pana, zostaną zniszczeni”

Nowy Testament – Dzieje Ap. 3:23, zacznę od wersetu 20, który zapowiada powrót Jezusa i jego panowanie. „nastanie czas, kiedy Pan was pocieszy, zsyłając zapowiedzianego wam Mesjasza Jezusa. Niebo zatrzyma Go aż do czasu powszechnego odnowienia, o którym od dawna mówił Bóg przez świętych proroków. Powiedział bowiem Mojżesz: »Pan Bóg da wam proroka, którego powoła jak mnie z waszych braci, słuchajcie, co wam powie. [i teraz werset 23] – „A każdy, kto nie posłucha tego Proroka, zostanie usunięty z ludu” [dosłownie:
„każda dusza, która nie posłucha tego Proroka, będzie całkowicie usunięta z ludu”]

Święty Piotr, który mówi w tym fragmencie, cytuje tutaj z 5 Księgi Mojżeszowej (18:19). Ten nowy wielki prorok to Chrystus, Głowa i Ciało (czyli Jezus i Święci), którzy razem z nim będą nauczycielami i sędziami świata. Wszyscy otrzymają szansę zrozumienia nauki Jezusa i życia zgodnie z nią. Potwierdza to apostoł Paweł, gdy w 1 Liście do Tymoteusza 2:4 zapisał, że „Bóg postanowił, aby wszyscy ludzie byli zbawieni i doszli do poznania prawdy.” Niektórzy jednak nie zechcą być posłuszni Jezusowi i ostatecznie zostaną usunięci z ludu. Na końcu zniszczona będzie każda dusza nieposłuszna Bogu. Każdy jednak otrzyma swój specjalny czas na dokładne poznanie prawdy i opowiedzenie się po stronie Boga lub szatana.

Po przedstawieniu różnych rzeczy, które trafiają do jeziora ognia, zauważmy trzy kwestie:

Po pierwsze – jezioro ognia wspomina tylko najbardziej symboliczna i najbardziej tajemnicza księga Biblii, jaką jest Księga Apokalipsy

Po drugie – ogień jest często używany w Biblii jako symbol zniszczenia; a dym oznacza lekcję jaka zostaje z tego zniszczenia dla żyjących – dla tych, którzy badają historię zniszczenia szatana, bestii, fałszywego proroka, śmierci, hadesu i grzeszników

I po trzecie – dosłowne wersety Biblii uczą, że wszystkie rzeczy, które wpadają do jeziora ognia mają być ostatecznie zniszczone;

Ks. Apokalipsy 20:15 – „A jeśli ktoś nie znalazł się zapisany w księdze żywota, wrzucony jest w jezioro ognia”, jezioro ognia, które oznacza drugą śmierć. Wydaje się, że ten werset czytany bez bagażu dogmatów i tradycji jest zupełnie jasny. Kto nie zdobędzie życia, nie otrzyma życia, lecz zniszczenie. Takie samo zestawienie występuje w wielu innych fragmentach Biblii. List do Rzymian 6:23 –  „Albowiem zapłatą za grzech jest śmierć, ale łaska dana przez Boga to życie wieczne w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.”

Nazwanie jeziora ognia przez Apokalipsę „drugą śmiercią”, to też nie przypadek. Ta nazwa ma pomóc w odróżnieniu śmierci pierwszej, Adamowej (którą umierają wszyscy), od tego drugiej śmierci, innej – czyli wiecznej śmierci. Dla złych ludzi będzie to faktycznie druga śmierć, bo ich pierwsza śmierć była w Adamie, tak jak całej reszty. Tylko niektórzy ludzie umrą po raz drugi: tylko ci niepoprawnie źli, którzy mimo że dostaną pełną szanse zdobycia życia wiecznego w Chrystusie, nie będą chcieli z niej skorzystać.

Stan pierwszej śmierci czyli Hades byłby wiecznym zniszczeniem, gdy nie śmierć Jezusa za nasze grzechy. Jezus Chrystus otrzymał od Ojca moc, żeby uwolnić ludzi z umierania i śmierci. Gdyby Jezus nie zapłacił śmiercią za nasze grzechy, na zawsze byśmy pozostali w grobach.

Tyle na temat jeziora ognia, które jest ostatecznym i całkowitym zniszczenie wszystkich złych istot i wszystkich złych systemów, które kiedykolwiek panowały nad ludźmi. Dla całej reszty ludzi przewidziana jest wieczność w Królestwie Bożym, miasto Nowe Jeruzalem, które przyniesie wieczny pokój. Ks. Apokalipsy 21:27 – „A nic nieczystego do niego nie wejdzie ani ten, co popełnia ohydę i kłamstwo, lecz tylko zapisani w księdze życia Baranka.” Życzę wszystkim byście zostali tam zapisani.

Dolina Hinnom w 2007 r.

Witam serdecznie! Zapraszam dziś na dalszą wędrówkę po biblijnych zaświatach. Przypomnę tylko, że rozmyślamy o tym czy Jezus nauczał o pośmiertnych cierpieniach i czego z nauk Jezusa dowiadujemy się o śmierci i przyszłym życiu. Dziś będę dalej mówił o piekle. Nie da się ukryć, że w polskich Bibliach takie słowo występuję i że według Pisma Świętego kiedy ktoś umiera to idzie do piekła. Nie da się też ukryć, że takie terminy jak ‘piekło’ i ‘ogien piekielny’ nasuwają pewne skojarzenia. Każde słowo, które wypowiadamy po polsku z czymś się po prostu kojarzy.

ZACHĘCAMY TEŻ DO WYSŁUCHANIA CZĘŚCI 1: BOGACZ I ŁAZARZ
CZĘŚĆ 3: CZYŚCIEC
CZĘŚĆ 4: JEZIORO OGNIA

Tak samo jest w językach źródłowych Biblii. Jak pewnie pamiętacie Stary Testament był pisany po hebrajsku, a Nowy Testament po grecku. Jeśli więc chcemy dobrze zrozumieć, co autor piszący w tych językach chce nam przekazać, musimy wrócić do starożytnej greki i hebrajskiego.

Słowo ‘piekło’ to polskie słowo i było ono czasami wybierane przez tłumaczy do oddania takich słów jak hebrajski ‘szeol’, a także greckie ‘hades’ i ‘Gehenna’. Główny temat na dziś to ‘Gehenna’, ale chciałbym żebyśmy mieli dosyć szerokie tło na temat pozostałych słów, które są czasami tłumaczone jako ‘piekło’.

Hebrajskie słowo ‘szeol’. Słowo to występuje w Starym Testamencie 65 razy. Wg konkordancji Stronga do Biblii Gdańskiej tłumaczone jest 41 razy jako ‘grób’, 19 razy jako ‘piekło’, raz jako ‘dół’, raz jako ‘grobowy’, raz jako ‘piekielny’, raz jako ‘przepaść’ i raz jako ‘ziemia’. To ciekawe, że to samo słowo czasami było tłumaczone jako określenie ‘grobu’ i dołu, a czasami jako ‘piekło’.

I tak np. w Ks. Ijoba 14:13 Ijob prosił: „O, gdybyś mnie w grobie ukrył i schował”, w grobie, czyli w szeolu, bo takie mamy tutaj hebrajskie słowo. Z drugiej strony mamy Psalm 30:4 tłumaczony „Panie, wywiodłeś z piekła moją duszę”, a przecież znowu jest tutaj to samo słowo ‘szeol’ tym razem przetłumaczone jako piekło. Jeśli oba słowa pochodzą od ‘szeolu’ to na jakiej zasadzie raz jest to słowo tłumaczone jako grób, a raz jako piekło?

Na pewno piekło w rozumieniu tłumacza nie pasowało do sytuacji Ijoba. Ijob w końcu prosił Boga o ukrycie i schowanie go w szeolu. Jeśli szeol byłby miejscem cierpienia (jak często rozumie się piekło), po co Ijob chciałby tam iść? Ijob oczywiście prosi o to, żeby zostać ukryty w śmierci, w grobie, ponieważ jego doświadczenia i cierpienia były tak trudne do zniesienia, że niebyt wydawał mu się lepszy niż pozostawanie w takim życiu pełnym cierpień.

Byłoby bardzo dziwne, gdyby Ijob prosił Boga, żeby Bóg ukrył go w piekle wiecznych cierpień. Szeol opisany jest w Piśmie Świętym całkiem inaczej, nie ma tam jęków męczonych dusz, nie ma ognia ani siarki. Jest to miejsce ciemności, miejsce całkowitej ciszy i zapomnienia.

Księga Kaznodziei Salomona, znana też jako Księga Koheleta, 9:10 mówi, że: „nie ma już działania ani myślenia, ani poznania, ani mądrości w Szeolu, do którego ty idziesz”. Biblia Warszawsko-Praska oddaje ten fragment: „bo w Szeolu, do którego zmierzasz, nic już się nie robi, na nic się nie liczy, nic się nie wie ani nie zabiega się o mądrość.”

Prawdziwe znaczenie ‘szeolu’ to więc stan ciemności, ciszy, zapomnienia i niebytu czyli stan człowieka po śmierci, stan człowieka w grobie. Warto sobie zakodować, że to samo słowo ‘szeol’ jest tak różnie tłumaczone, ale najczęściej jako ‘grób’.

Poezja biblijna jest bardzo ciekawa, a jej serce to powtarzanie tych samych myśli w innych słowach lub umieszczanie obok siebie bardzo podobnych myśli, które tłumaczą i uzupełniają się nawzajem. Ta figura stylistyczna to paralelizm, a jej przykładem może być Psalm 6:5. „W śmierci bowiem nie ma pamięci o tobie [Boże], a w grobie któż cię będzie wysławiać?” Grób to znowu hebrajski Szeol i znaczy on dokładnie to samo, co śmierć, po której nie ma już żadnej pamięci, myślenia, mówienia czy wysławiania Boga.

Jeśli chodzi o język grecki to możemy postawić znak równości między słowami ‘szeol’ i ‘hades’.

Skąd wiemy, że ‘hades’ to po prostu ‘szeol’ tyle że po grecku? Bo apostołowie cytują pisma ze Starego Test. i tłumaczą słowo ‘szeol’ słowem ‘hades’. Np. Dzieje Ap. 2:27 – „Bo nie zostawisz mojej duszy w Hadesie”, to cytat z Psalmu 16:10 – „Bo nie zostawisz mojej duszy w Szeolu”.

Z wielu fragmentów Biblii wiemy, że w czasach ostatecznych Jezus Chrystus przywróci do życia zmarłe „dusze” czyli zmarłych ludzi. Ich stan aż do tego czasu prorocy porównują do snu, z którego mają się obudzić. Ks. Objawienia 20:13 porównuje obudzenie umarłych do ich „wydania” lub „wyprowadzenia z więzienia” – Obj 20:13 – „A śmierć i piekło [gr. hades czyli hebr. szeol] wydadzą umarłych, którzy w nich byli; i byli sądzeni każdy wedlug uczynków swoich.” Wszyscy umarli mają być wypuszczeni na czas, który Biblia opisuje między innymi jako tysiącletnie królowanie Jezusa, dzień sądu i czasy odnowienia wszystkich rzeczy.

Inny zwrot tłumaczony w polskiej Biblii jako „piekło” to Gehenna. Według konkordancji Stronga do Biblii Gdańskiej słowo to występuje w Nowym Testamencie 12 razy i w Biblii Gdańskiej 9 razy tłumaczone jest jako ‘piekielny’, 2 razy jako ‘piekło’ i raz jako ‘zatracenie’. Problem w tym, że nazwa ta w ogóle nie powinna być tłumaczona, bo greckie słowo ‘Gehenna’, znaczy ‘dolina Hinnom’ lub ‘dolina synów Hinnoma’. To nazwa geograficzna, bo jest to rzeczywista dolina, która znajdowała się tuż za bramami starożytnej Jerozolimy.

Powód, dla którego Gehenna była ważna i znana dla wszystkich mieszkańców Jerozolimy był taki, że wyrzucali tam oni swoje śmieci. Gehenna służyła jako spalarnia śmieci. Wszystkie odpadki z miasta były tutaj wyrzucane, a ogień nieustannie płonął w tej dolinie i ostateczne pożerał i niszczył wszystko co tam trafiało (czyli martwe ciała zwierząt i skazanych na śmierć, odpadki spożywcze i różne nieczystości). Do palenia ognia dodawano siarki, tak aby spalenie śmieci następowało jak najszybciej i żeby upewnić się, że śmieci te zostaną całkowicie zniszczone. Warto pamiętać, że żadne żywe stworzenia nie były wrzucane do Gehenny. Nie wrzucano tam żywych zwierząt lub żywych ludzi, ponieważ Żydzi mieli w Prawie Mojżeszowym zabronione torturowanie jakiejkolwiek istoty, nie tylko człowieka, ale też woła czy krowy.

Jezus odwołuje się do tego miejsca w jednej ze swoich alegorii, zapisanej w Ewangelii Marka. Może przypomnę tylko, że według słownika Diaglotta alegoria w Biblii to „symboliczna wypowiedź, przypominająca przypowieść lub bajkę, powszechnie używana wśród narodów wschodnich do zilustrowania jakiejś zasady lub doktryny.”

Posłuchajmy więc Ewangelii wg Marka 9:43-48 – „Jeśli twoja ręka jest dla ciebie powodem grzechu, odetnij ją; lepiej jest dla ciebie ułomnym wejść do życia wiecznego, niż z dwiema rękami pójść do Gehenny w ogień nieugaszony. I jeśli twoja noga jest dla ciebie powodem grzechu, odetnij ją; lepiej jest dla ciebie chromym wejśc do życia, niż z dwiema nogami być wrzuconym do Gehenny. Jeśli twoje oko jest dla ciebie powodem grzechu, wyłup je; lepiej jest dla ciebie jednookim wejść do królestwa Bożego, niż z dwojgiem oczu być wrzuconym do piekła, gdzie robak ich nie umiera i ogień nie gaśnie.”

Zdaniem niektórych ten opis to świetny dowód, że grzesznicy trafią po śmierci na wieczne męki do ognia Gehenny, gdzie poza cierpieniami, które wyrządzi im ogień, pewne cierpienia otrzymają też od nieśmiertelnych robaków. Trzeba przyznać, że taki obraz jest przerażający. Z drugiej strony w jakim świetle stawia to Boga? Czy Bóg naprawdę stworzył specjalne robaki tylko po to, żeby na zawsze torturować swoich wrogów? Czy takiego Boga sprawiedliwości i miłości poznaliśmy z Pisma Świętego?

Może zacznijmy od tego odcinania rąk i nóg i wyłupiania sobie oka. Wygląda na to, że niewielu chrześcijan rozumie to zdanie dosłownie lub dla prawie nikogo ręce, nogi i oczy nie są powodem do grzechu. Nie znam bowiem ani jednego chrześcijanina, który wyłupił sobie oko, bo prowadziło go do grzechu, albo odciął sobie rękę, bo czyniła jakiś grzech. Pytanie też czy w Królestwie Bożym faktycznie będą ludzie bez rąk, nóg i oczu? Od razu widać, że to alegoria. Możemy zresztą być tego pewni ze słów Ewangelii wg Mateusza 13:34 – „To wszystko mówił Jezus tłumom w przypowieściach, a bez przypowieści nic im nie mówił.” W tej przypowieści Jezus chciał po prostu powiedzieć, że przyszłe życie w Królestwie Bożym jest tak cenne, że warto coś stracić, by się tam znaleźć. Gdyby nawet kosztowało to oko, rękę czy nogę to nadal byłoby warto. Te nogi, ręce i oczy to też symbole naszej wygody, przyjemności czy spojrzenia na życie. Nasze zachcianki, nasz styl życia i nasze poglądy mogą być dla nas tak cenne jak oko i tak ważne jak prawa ręka, a jednak lepiej jest to stracić dla Chrystusa niż stracić wszystko w Gehennie.

Czas na Gehennę i jej ogień. Odczytałem ten fragment bez podstawiania w to miejsce polskiego słowa „piekło”, bo umieszczenie tam słowa „piekło” jest nieuprawnione. Dla Żydów termin ‘Gehenna’ lub ‘dolina Hinnom’ znaczył konkretne miejsce na południowy zachód od miasta. Była to dolina, w której palono śmieci, skóry zwierząt i ciała zabitych wcześniej przestępców.

Spójrzmy więc na symbolikę Jerozolimy. Preczytajmy jeden z najpiękniejszych symbolicznych opisów Królestwa Bożego i wiecznego zbawienia ludzkości, jakie znajdują się w Biblii. To Księga Objawienia znana też jako Apokalipsa wg Jana i wybrane wersety rozdziału 21.

Obj .21:2 – „A ja, Jan, zobaczyłem święte miasto, nowe Jeruzalem, zstępujące z nieba od Boga, przygotowane jak oblubienica przyozdobiona dla swego męża. I usłyszałem donośny głos z nieba: Oto przybytek Boga jest z ludźmi i będzie mieszkał z nimi. Oni będą jego ludem, a sam Bóg będzie z nimi i będzie ich Bogiem. I otrze Bóg wszelką łzę z ich oczu, i śmierci już nie będzie ani smutku, ani krzyku, ani bólu nie będzie, bo pierwsze rzeczy przeminęły. A zasiadający na tronie powiedział: Oto wszystko czynię nowe. […] [21:10] – „I ukazał mi [anioł] miasto święte – Jeruzalem, zstępujące z nieba od Boga, mające chwałę Boga.” [Werset 24] – „I w jego świetle będą chodziły narody (…)” [Werset 26] – „I wniosą do niego chwałę i cześć narodów. I nie wejdzie do niego nic nieczystego ani ten, kto popełnia obrzydliwość i kłamstwo, a tylko ci, którzy są zapisani w księdze życia.”

To święte Jeruzalem to królestwo Boże i ostateczny koniec wszelkiego zła na ziemi. „Oto wszystko nowe czynię.” – mówi Bóg. Ci, którzy pod rządami Jezusa i świętych zmienią swoje charaktery będą mogli żyć wiecznie. Ostatni werset mówi jednak, że do nowego Jeruzalem nie wejdzie nic nieczystego i nikt czyniący nieprawość. Ludzie, którzy będą chcieli świadomie czynić zło nie osiągną życia wiecznego. Wszyscy tacy, razem ze wszystkim, co złe, zostaną zupełnie, całkowicie i wiecznie zniszczeni, tak jak w Gehennie, w położonej blisko Jeruzalem dolinie Hinnom, spalane i niszczone były śmieci, brudy, odpadki i ciała zabitych.

Ogień Gehenny nie oznacza torturowania i wiecznego męczenia kogokolwiek. Ten ogień przedstawia zniszczenie w pełni świadomych i niepokutujących grzeszników. I cała Biblia tak właśnie przedstawia ostateczną przyszłość tych, którzy świadomie postępują źle i który nawet pod panowaniem Jezusa, po ich obudzeniu z grobu, nie zechcą się zmieniać – mimo wielu pouczeń i zachęty do czynienia dobra, które będą wtedy dostępne dla każdego człowieka.

Psalm 145:20 – „PAN strzeże wszystkich, którzy Go kochają, natomiast wszystkich bezbożnych wyniszczy” [lub unicestwi – wg tłum. Biblii Warszawsko-Praskiej]

Ks. Ijoba 24:19 – „Śniegi topnieją od suszy i ciepła, szeol zaś unicestwia grzeszników.” (BWP) Tak jak ciepło topi śnieg, tak szeol niszczy tych, którzy grzeszą. Skoro zostaną zniszczeni (a nie zachowani) to nie będą doznawać już żadnych cierpień.

Ps. 104:35 – „Oby byli wytraceni grzesznicy z ziemi, oby niezbożnych już nie było!” (tu znowu mamy paralelizm: ‘wytracić z ziemi grzeszników’ to znaczy ‘sprawić, by niezbożnych już nie było’)

Jezus, który takie wieczne i ostatecznie zniszczenie nazywa ogniem Gehenny, tej samej alegorii ognia używa też, kiedy tłumaczy te sprawy w Objawieniu, które dał Janowi. Obj. 20:13 – „śmierć i piekło (występuje tu greckie słowo: hades); śmierć i piekło wrzucone są do jeziora ognia. To jest śmierć druga. Jeśli się ktoś nie znalazł zapisany w księdze życia, został wrzucony do jeziora ognia”. Bardzo wielu chrześcijan uważa, że jezioro ognia znaczy piekło – mamy więc co najmniej dwa piekła (pierwsze to hades, a drugie to jezioro ognia). Różnica polega na tym, że z pierwszego piekła, czyli z hadesu, jest dla wszystkich wyjście (kiedy Jezus obudzi zmarłych z grobów), ale ostateczne zniszczenie w ogniu Gehenny lub w jeziorze ognia będzie na zawsze. Jezus stwierdza zresztą wyraźnie: „to jest śmierć druga”. To jest czyli To przedstawia śmierć drugą. Mamy tu piekne wyjaśnienie metafory „jeziora ognia” – to drugie, wieczne i ostateczne zniszczenie, takie, z którego nie ma już powrotu.

Dolina Hinnom już kiedyś była użyta jako podstawa pewnej mowy proroka Izajasza. To Ks. Izajasza 66:24 i mamy tutaj proroczy opis zbawionych. „A gdy wyjdą [zbawieni], ujrzą trupy ludzi, którzy się zbuntowali przeciwko Mnie. Bo robak ich nie zginie i nie zagaśnie ich ogień i będą oni odrazą dla wszelkiej istoty żyjącej.” – zobaczmy, że tutaj wyraźnie Izajasz mówi o ‘trupach’. Jest to obraz trupów, martwych ciał – a nie żywych ludzi, którzy cierpią. Dla żyjących ma to być odrażający widok, który będzie na zawsze ostrzegał ich przed grzechem. To oczywiście pewna alegoria, w Królestwie Bożym nie będziemy na spacerach mijać palących się ciał grzeszników, ale ważne jest to, że Izajasz mówi o trupach ludzi, a nie o pośmiertnych cierpieniach.

Opis z Ewangelii Marka mówił, że w dolinie Gehenny „robak ich nie umiera”. Co to mogą być za robaki? W dosłownej dolinie Hinnom ciała zwierząt spadały często na skały, a nie do płonącego niżej ognia. Tak pozostawione na skałach, ciała te stawały się żerem dla robaków, które niszczyły je tak samo dokładnie jak ogień. To oczywiście nie znaczy, że poszczególne robaki nigdy nie umierały lub że były zrobione z ognia, tylko, że tak długo jak długo pojawiały się nowe odpadki z miasta, tak długo były tam robaki i tak długo płonął tam ogień.

Jezus podaje też podobny opis, który nawiązuje do doliny Gehenny. Mam nadzieję, że ktoś jeszcze słucha i nie macie jeszcze całkiem dosyć tych niemiłych symboli. Ew. Mateusza 10:28 – „I nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, ale duszy zabić nie mogą; bójcie się raczej tego, który może i duszę i ciało zniszczyć w piekle.” (dosłownie: zniszczyć w Gehennie)

Dusza to tutaj człowiek z jego nadzieją na życie wieczne. Ludzie nie mogą zaszkodzić tak pojętej duszy, ponieważ skoro Jezus Chrystus umarł za wszystkich ludzi to może też wszystkich ludzi przywrócić do życia. Z 1 Listu do Tymoteusza 2:4 wiemy zresztą, że tak właśnie będzie, bo „Bóg postanowił [gr. słowo ‘thelo’], Bóg postanowił, aby wszyscy ludzie byli zbawieni i doszli do poznania prawdy.” To dlatego o umarłych mówimy, że zasypiają, ponieważ jest dla nich nadzieja obudzenia. Jezus wyprowadzi z Hadesu i sprawiedliwych, i niesprawiedliwych, także źli ludzie powstaną wtedy na sąd. Wtedy prawda napełni ziemię tak jak morza napełniają wody i każde kolano skłoni się przed Jezusem.

Skoro tak to źli ludzie mogą w najgorszym razie zabić nasze ciało (i przerwać [na pewien czas] nasze życie). Nie mogą jednak mieć żadnej władzy nad naszym prawem do z-martwych-wzbudzenia, bo to zapewnia przelana krew Jezusa i Boska obietnica.

To dlatego powinniśmy się raczej bać Boga (w znaczeniu: wielkiego szacunku, pobożności), a nie ludzi, bo tylko Bóg może zniszczyć zarówno ciało, jak i DUSZĘ w Gehennie. To znaczy, że Bóg może zupełnie i ostatecznie unicestwić grzesznika, który świadomie grzeszy i świadomie nie zechce się zmieniać i nawrócić do Boga. Podkreślam tu słowo świadomie, bo dziś wielu ludzi postępuje źle i grzeszy, ale nie jest to ten rodzaj pełnej świadomości, o której mówi Biblia.

Bardzo podobne słowa Jezusa o Gehennie to Ew. Łukasza 12:4. „A mówię wam, przyjaciołom moim: Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem już nic więcej zrobić nie mogą. Pokażę wam, kogo się macie obawiać: bójcie się Tego, który po zabiciu ma moc wtrącić do Gehenny. Tak, mówię wam: Tego się bójcie!”

W obecnym życiu ludzie mogą nas zabić, ale nie mogą zrobić nic więcej. Nie mogą zrobić nic, co by wpłynęło na nasze przyszłe istnienie (czyli na naszą duszę). My naprawdę nie musimy się dzisiaj bać tych, którzy mogą tylko zakończyć nasze obecne życie w naszym i tak umierającym ciele. Nie musimy się tak bardzo martwić się o nasze potrzeby, bo mamy obietnicę życia przyszłego i obietnicę, że Bóg podaruje wszystkim pokornym i cichym doskonałe warunki życia wiecznego. Nasza chwała i cześć powinna być dla Boga, bo do niego należy decyzja o naszym „życie wiecznym”, jak mówi werset: „Bójcie się” (czyli szanujcie) tego, który może „zniszczyć duszę w gehennie”, w śmierci drugiej, z której nie będzie już żadnej nadziei powrotu.

Myślę, że widać jak wielka różnica jest tutaj między opisanym w Biblii szeolem a gehenną. Choć oba te stany to stany niebytu, bez żadnych myśli, uczuć i działań, to jednak pierwszy jest stanem nadziei, bo będzie z niego przywrócenie do życia. To dlatego kiedy Ijob był w cierpieniu pragnął by znaleźć się wreszcie w spokojnym szeolu, w miejscu odpoczynku. Wiedział, że Bóg kiedyś przywróci go z Szeolu do życia, kiedy nadejdą czasy panowania Mesjasza.

Nikt jednak w Biblii nie chce iść do Gehenny, bo to miejsce nie ma już niczego wspólnego ze snem. Nie będzie przywrócenia do życia z Gehenny, bo to całkowite zniszczenie czyli śmierć duszy.

Jako ostatni dowód, że Jezus nauczał o pośmiertnych cierpieniach, a przynajmniej ostatni, który chciałbym dziś omówić, przytaczana jest końcówka przypowieści o owcach i kozłach. Nie chcę teraz omawiać całej tej przypowieści, więc przejdę od razu do tych kluczowych wersetów. W tym wypadku jest to Ew. Mateusza 25:41 i 46. [werset 41] „Wtedy odezwie się do tych po lewej stronie: „Idźcie precz ode mnie, przeklęci, w ogień wieczny, przygotowany diabłu i jego aniołom. (…) [i werset 46] „I pójdą ci na mękę wieczną, sprawiedliwi zaś do życia wiecznego.”

Ten werset, w tym tłumaczeniu Biblii Tysiąclecia wyd. 2, byłby chyba jednym z najmocniejszych dowodów na istnienie wiecznych męczarni w ogniu. Byłby, gdyby nie fakt, że „pójdą ci na mękę wieczną” to bardzo błędne tłumaczenie tego wersetu. Greckie słowo przetłumaczone jako „męka” to ‘kolasis’, co dosłownie oznacza ‘odcięcie’ (jak przy obcinaniu gałęzi drzewa). Zatem źli pójdą na wieczne odcięcie. Od czego będą odcięci? Następne zdanie mówi, że „sprawiedliwi pójdą do życia wiecznego”, więc kontrast pokazuje, że jest to odcięcie od życia wiecznego, to znaczy wieczna śmierć.

W taki sposób oddaje to kilka tłumaczeń, np. Nowa Biblia Gdańska: „Więc ci pójdą na wieczne odcięcie; a sprawiedliwi do życia wiecznego.”. Co ciekawe, Biblia Tysiąclecia, wyd. 5, także całkiem dobrze tłumaczy ten werset. Poprawiono więc wydanie 2. Nie ma tu już męki, jest za to „wieczna kara”. „I pójdą ci na wieczną karę, sprawiedliwi zaś do życia wiecznego.”

Zobaczmy jaki wyraźny jest ten kontrast czyli różnica między nagrodą życia i karą śmierci. Apostoł Paweł w Liście do Rzymian 6:23 mówi: „Zapłatą za grzech jest śmierć”.

Jeśli ta zapłata lub kara ma być wieczna, to widać wyraźnie, że wieczna kara oznacza wieczną śmierć. Taką śmierć, z której nie będzie już powrotu, śmierć na zawsze, a nie wieczne męki. Bóg jest za dobry, za sprawiedliwy, by takie tortury komuś przygotować.

Jezus mówił w przypowieściach i w sposób zagadkowy, często posługiwał się alegoriami. Niektóre wersety stwierdzają, że do tłumów przemawiał tylko w przypowieściach, że prawie nie mówił do nich wprost. Apostołowie objaśniali nauki Jezusa pierwszym wierzącym w Chrystusa. Apostoł Paweł np. jasno określił ostateczny koniec złych ludzi i tych, którzy uciskają drugich.

List do Filipian 3:19 – „Ludzi tych czeka w przyszłości zagłada” (podaje Biblia Warszawsko-Praska), „Oni zmierzają do śmierci wiecznej” (podaje przekład ks. bp. Franciszka Jaczewskiego)

1 List do Koryntian 3:17 – „Jeżeli ktoś niszczy kościół Boży, tego zniszczy Bóg.” (Oczywiście zniszczenie jest czymś zupełnie innym niż podtrzymywanie przy życiu w stanie cierpienia i tortur fizycznych lub psychicznych)

Czy więc Jezus naucza o pośmiertnych cierpieniach w wersetach, które mówią o Gehennie? Myślę, że nie, ale zachęcam każdego do wyrobienia sobie własnego zdania na podstawie Biblii.

Chciałbym jeszcze wrócić na chwilę do doliny synów Hinnoma. Jak się okazuje w miejscu tym, jeszcze zanim dolina ta stała się wysypiskiem śmieci, Izraelici robili bardzo złe rzeczy. Prorok Jeremiasz opisuje, że zbudowali oni ołtarz pogańskiemu bogu Molochowi, a na tym ołtarzu w przerażający sposób składali ofiary ze swoich żywych dzieci, które żywcem palone było w ogniu. Czy Bogu takie męczarnie dzieci w ogniu się podobały? Czy zgodziłby się na to, by chociaż przez chwile dręczono tak ludzi po śmierci? Posłuchajmy słów Boga zapisanych przez proroka Jeremiasza. Ks. Jeremiasza 32:35 – „I zbudowali sobie wyżyny Baala w dolinie synów Hinnoma, by ofiarować swych synów i swoje córki ku czci Molocha. Nie poleciłem im tego ani Mi na myśli nie przyszło, by można czynić coś tak odrażającego…”

Zakończę słowami Edwarda Fudge’a, biblisty i autora książki pt. „Ogień, który pożera”. Edward Fudge mówi: „Jeśli Biblia uczy, że Bóg będzie wiecznie utrzymywał ludzi przy życiu by ich wiecznie męczyć, wtedy nie ma znaczenia co ja o tym myślę. I jeśli nie uważam go za dobrego i uczciwego Boga, jestem i tak tylko częścią ziemi i prochu, a Bóg jest Bogiem. Z drugiej strony, jeśli Biblia faktycznie uczy tego, o czym mówiłem i w co wierzę, to nauczanie o tym, że Bóg utrzymuje przy życiu niewierzących po to, by ich męczyć na wieki, jest strasznym oszczerstwem przeciwko Bogu.”

Dziękuję za wysłuchanie tego odcinka i życzę wszystkim dużo Bożego pokoju na te niespokojne czasy. Pozdrawiam i do usłyszenia!

Witam wszystkich serdecznie. Nagrywam ten wykład 31 października, więc trudno o inny temat biblijnego nagrania niż smierć i przyszłe życie. Czy w nauczaniu Jezusa Chrystusa jest miejsce na pośmiertne cierpienia w piekielnym ogniu lub w jakimś innym miejscu? Czego dowiadujemy się z Biblii na temat poglądów jej głównej postaci – Pana i Nauczyciela wszystkich chrześcijan?

W planach miałem przedstawienie dzisiaj ogólnych nauk Biblii, a w tym Jezusa na temat stanu umarłych, a później aż czterech przypowieści, z których niektórzy wyciągają wniosek, że Jezus nauczał o wiecznych mękach w piekle. Ostatecznie jednak temat jest tak szeroki, że skupimy się dzisiaj tylko na jednej z tych przypowieści, a do reszty przejdziemy w części drugiej. Zaczynamy.

ZACHĘCAMY TEŻ DO WYSŁUCHANIA CZĘŚCI 2: GEHENNA
CZĘŚĆ 3: CZYŚCIEC
CZĘŚĆ 4: JEZIORO OGNIA

Nauka Starego Testamentu w sprawie duszy, śmierci i zmartwychwstania jest dosyć prosta. Przede wszystkim nie spotkamy tu platońskiego dualizmu, w którym umiera tylko ciało, a dusza zostaje w tym momencie przeniesiona do innego rodzaju życia. Przeciwnie, Tanach (czyli Stary Testament) patrzy na człowieka jako na całość i tę całość nazywa duszą. W opisie stworzenia człowieka Bóg najpierw kształtuje z pierwiastków ziemi ciało, a potem ożywia je swoim tchnieniem i w ten sposób powstaje żywa dusza: człowiek Adam. Dusza-człowiek ożywa, ale też na przekór Grekom i Platonowi, taki dusza-człowiek umiera. Księga Ezechiela 18:4 nie może tego określić prościej, gdy stwierdza, że „dusza, która grzeszy, ta umrze”. Psalm 78:50 stwierdza, że Bóg ukarał pierworodnych Egiptu śmiercią za niewypuszczenie Izraelitów z niewoli. Psalmista pisze, że Bóg „dał upust gniewowi swemu, Nie ochronił od śmierci duszy ich, A życie ich wydał zarazie”. Umarły więc dusze tylko Egipcjan, a nie tylko ciała.

W Psalmie 116:8 Dawid dziękuję Bogu za jego opatrzność i wyraża to pięknym zwrotem. „Uchronił bowiem Jahwe duszę moją od śmierci, oczy moje od płaczu i nogę moją od upadku”. Wynika z tego, że tak jak noga może się potknąć, a oczy mogą płakać, tak i dusza może umrzeć. Tym razem jednak Psalmista został przez Boga uratowany od śmierci – on tzn. jego dusza.

Kiedy dusza umiera to kończy się jej życie albo byt. Rozpoczyna się więc brak życia i niebyt, nieświadomość i brak doświadczania czegokolwiek. Gdy dusza trafia do Szeolu (czyli do grobu) to nie ma tam już żadnej czynności, ani zrozumienia, ani wiedzy, ani mądrości. Mówi tak Kazn. Sal. 9:10. W piątym i szóstym wersecie podaje, że „żyjący wiedzą, że umrą, ale zmarli niczego nie wiedzą (…) ich miłość i zazdrość, oraz ich nienawiść już zginęły.”

Żydzi w poezji kochają nie tyle rytm sylab,czyli rymowanie, ale rytm myśli, np. powtarzanie tej samej myśli innymi słowami. Taka figura stylistyczna to paralelizm. I tak np. 1 Księga Samuela 2:6 podaje – „Pan zabija i ożywia, wprowadza do szeolu i wyprowadza z niego”Mamy tutaj podwójny paralelizm. Wejście do szeolu to śmierć, a wyjście z szeolu to powrót życia.

Taka prosta nauka, w której „zmarli niczego nie wiedzą”, to prosta nauka Starego Testamentu, bardzo odmienna od twierdzeń innych starożytnych religii i filozofii. Nadzieją dla umarłych jest tutaj ożywienie przez Boga kiedyś w przyszłości, opuszczenie szeolu czyli powrót do życia z niebytu.

Podstawowe dla nas pytanie to czy taką naukę głosił też Jezus z Nazaretu, centralna postać wiary chrześcijańskiej. Okazuje się, że tak, a najłatwiej wykazać to przez zestawienie niektórych wersetów Starego Testamentu i słów Jezusa. Oto kilka przykładów:

– prorok Daniel 12:2 stwierdza, że „wielu z tych, co posnęli w prochu ziemi, zbudzi się [kiedyś, w czasach ostatecznych]”. Jezus nie tylko to podtrzymuje, ale też dodaje, że to właśnie on obudzi umarłych. Ewangelia wg Jana 5:28-29: „Nie dziwcie się temu! Nadchodzi bowiem godzina, w której wszyscy, co są w grobach, usłyszą głos jego [tzn. głos Jezusa] i wyjdą…”

Wynika z tego całkiem sporo. Jezus także uczy, że umarli śpią w prochu ziemi i czekają na to, aż Jezus ich obudzi, przywróci ich do życia. Jeśli dokładnie przypomnimy sobie niektóre wydarzenia z życia Jezusa, to znowu zobaczymy, że Chrystus tak właśnie postrzegał śmierć. Gdy spotkał on kobiety opłakujące córkę Jaira, odesłał je do domu mówiąc: „Nie umarła dziewczynka, ale śpi”. A potem ją obudził (ze snu śmierci). Tak samo zrobił z Łazarzem z Betanii. Jezus powiedział, że
„Łazarz spał”, a tak naprawdę 3 dni leżał on w grobie, ale Jezus obudził go ze snu czyli przywrócił go do życia z niebytu.

Kiedy prorok Izajasz 53:10 zapowiada pojawienie się i ofiarniczą śmierć Mesjasza, pisze on: „Położywszy ofiarę za grzech duszę swą. Ofiarował na śmierć swoją duszę i do przestępców został zaliczony.” Jezus potwierdza, że to wykona się właśnie w nim. Mateusza 20:28 – „Jako i Syn człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służył, i aby dał duszę swa na okup za wielu.” Jezus dowodzi tu znowu, że to dusza zostaje ofiarowana na śmierć. I w Objawieniu 1:18 Chrystus stwierdza po zmartwychwstaniu: „Byłem umarły, a oto jestem żyjący.” Jest tu wyraźnie stwierdzone, że kiedy Jezus znajdował się w szeolu lub w hadesie to był on tam umarły, a nie żywy, nieświadomie oczekiwał na moment, gdy Bóg Ojciec przywróci Go do życia.

Problem w nauce Jezusa stanowią przypowieści i alegorie. Niektóre z nich używane są na dowód, że Jezus nauczał o pośmiertnych cierpieniach w piekle. Na przykład: opowieść o bogaczu i Łazarzu, a także opis gehenny, w której ogień nigdy nie gaśnie, a robak nigdy nie umiera. Zanim więc przejdziemy do bogacza i Łazarza, chciałbym zrobić krótki wstęp do alegorii biblijnej jako takiej. Według słownika Diaglotta alegoria w Biblii to „symboliczna wypowiedź, przypominająca przypowieść lub bajkę, powszechnie używana wśród narodów wschodnich do zilustrowania jakiejś zasady lub doktryny.” Taka alegoria może być osadzona w rzeczywistości lub baśniowa. Zwróćmy uwagę na niektóre z takich alegorii, których dosłowne odczytanie byłoby absurdalne.

W Księdze Sędziów 9:8-15 czytamy o drzewach, które wybierają sobie króla i po długich rozmowach wybierają na króla oset. Opowiadający tę alegorię prorok miał oczywiście na myśli ówczesną politykę Izraela, a nie to, że drzewa podejmują między sobą tego typu polityczne rozgrywki. W 2 Królewskiej 14:9 znów mamy drzewa, które prowadzą między sobą rozmowy, a nawet plany matrymonialne.

W Ks. Ezechiela 17:1-10 znaleźć można pewną zagadkę i przypowieść dla domu izraelskiego. Jest to opowieść na temat orła i winorośli.

W tej alegorii winny krzew wchodzi w pewne relacje z orłem – w.7 – „ku niemu zwrócił swe korzenie i gałązki, aby orzeł je nawadniał.” Dalsza część rozdziału tłumaczy te alegorię, ale przytaczam ją tylko po to, by pokazać że w przypowieściach i alegoriach Biblii mogą występować elementy bez oparcia w zwykłym życiu. Tak samo jest w nauczaniu Jezusa, który stwierdza, że jest „prawdziwym krzewem winnym” i że jego ciało „jest prawdziwym pokarmem”, a krew „jest prawdziwym napojem”. To także alegorie lub symbole.

Pismo Święte tłumaczy przypowieści, ale robi to „trochę tu, trochę tam”, w wielu różnych wersetach. Rzadko znajdziemy dokładne wyjaśnienie przypowieści w tym samym rozdziale, słowami samego Chrystusa. Dopiero z dokładnego badania Biblii wychodzi cały obraz, tak jak z rozsypanych puzzli poukładać można pewien obrazek, ale tylko jeśli posiadamy wszystkie elementy i wiemy, co do czego pasuje. Jezus celowo używał przypowieści i nie martwil się tym, że większość słuchaczy ich nie rozumie. Mat. 13:34 – „To wszystko mówił Jezus tłumom w przypowieściach, a bez przypowieści nic im nie mówił. Tak miało się spełnić słowo proroka: Otworzę usta w przypowieściach, wypowiem rzeczy ukryte od założenia świata.” | Większość słuchaczy nie miała pojęcia, o czym Jezus mówi w danej zagadce i alegorii. Różnica między Jego uczniami, a resztą, była taka, że uczniowie chcieli się dowiedzieć i dopytywali nauczyciela. Tak było, gdy opowiedział przypowieść o siewcy. Łuk. 8:9 – „Wtedy pytali Go Jego uczniowie, co oznacza ta przypowieść. On rzekł: „Wam dam poznać tajemnicę królestwa Bożego, innym zaś w przypowieściach, aby patrząc nie widzieli i słuchając nie zrozumieli. Takie jest znaczenie tej przypowieści (…)” — i tutaj Jezus zaczął już bardzo wprost wyjaśniać poszczególne sprawy.

Jedna z najtrudniejszych przypowieści Biblii to ta o bogaczu i Łazarzu. Może byłoby dobrze przeczytać ją w całości. Łuk. 16:19-31 – „Żył pewien człowiek bogaty, który ubiegał się w purpurę i bisior i dzień w dzień świetnie się bawił. U bramy jego pałacu leżał żebrak okryty wrzodami, imieniem Łazarz. Pragnął on nasycić się resztkami ze stołu bogacza; nadto i psy przychodziły i lizały jego wrzody. Umarł żebrak, i aniołowie zanieśli go na łono Abrhama. Umarł także bogacz i został pogrzebany. Gdy w Hadesie pogrążony w mękach, podniósł oczy, ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie. I zawołał: „Ojcze Abrahamie, zlituj się nade mną i poślij Łazarza; niech koniec swego palca umoczy w wodzie i ochłodzi mój język, bo strasznie cierpię w tym płomieniu. Lecz Abraham odrzekł: „Wspomnij, synu, że za życia otrzymałeś swoje dobra, a Łazarz przeciwnie, niedolę; teraz on tu doznaje pociechy, a ty męki cierpisz. A prócz tego między nami a wami jest ogromna przepaść, tak że nikt, choćby chciał, stąd do was przejść nie może ani stamtąd do nas się przedostać”. Tamten rzekł: „Proszę cię więc ojcze, poślij go do domu mojego ojca. Mam bowiem pięciu braci: niech ich ostrzeże, żeby i oni nie przyszli na to miejsce męki.” Lecz Abraham odparł: „Mają Mojżesza i Proroków, niechże ich słuchają”. „Nie, ojcze Abrahamie – odrzekł tamten – lecz gdyby kto z umarłych poszedł do nich, to się nawrócą”. Odpowiedział mu: „Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby kto z umarłych powstał, nie uwierzą.”

Dla większości czytelników, a w tym także dla większości chrześcijan, Jezus przedstawia tutaj reportaż o prawdziwej, opartej na faktach historii i rzeczywistych pośmiertnych cierpieniach pewnego bogacza i pośmiertnej radości Abrahama i Łazarza.

Gdy tak było, to ta jedna opowieść zaprzeczałaby całej nauce Starego i Nowego Testamentu, w których czytaliśmy, że dusze tak grzeszników, jak i sprawiediwych udają się po śmierci do symbolicznego miejsca niebytu – do Szeolu – gdzie śpią w oczekiwaniu na zmartwychwstaniu w „dniu ostatecznym”. Jezus z pewnością nie był zwolennikiem pogańskich religii, więc nie wydaje się, żeby głosił tutaj grecką mitologię Hadesu i Elizjum lub Olimpu.

Jest kilka powodów, dla których takie, dosłowne odczytanie tej opowieści nie ma sensu.

1. Takie odczytanie jest sprzeczne z Boską miłością i sprawiedliwością. Skoro Bóg powiedział, że karą za grzech jest śmierć, to zachowanie niepobożnych przy życiu i wieczne ich torturowanie w ogniu piekielnym byłoby niesprawiedliwe.
2. Opowieść ta zawiera cechy charakterystyczne, po których rozpoznajemy przypowieść albo alegorię. Oto jak zaczynają się niektóre inne przypowieści: „Pewien człowiek miał dwóch synów…” (Mat. 21:28); „Pewien wierzyciel miał dwóch dłużników” (Łuk. 7:41) i tutaj także:
   „Żył pewien człowiek bogaty…” (Łuk. 16:19)
3. Czy będąc w ogniu piekielnym można prowadzić taką spokojną rozmowę, jaką bogacz prowadzi z Abrahamem? Czy to jest całkiem normalne?
4. Czy jedna kropla wody wystarczy? Czy nie przydałoby się wiadro, rzeka, albo morze wody? Dlatego bogacz prosi o to, żeby Łazarz na palcu podał mu kroplę wody?
5. Czy ta woda, palce i języki sa duchowe czy cielesne? Widać wyraźnie, że bogacz miał pewne części ciała, które były poddawane torturom (a przecież jego ciało zostało pogrzebane!),
   a Łazarz miał pewne części ciała, które odpoczywały na łonie lub na piersi Abrahama. Coś tu nie gra, ponieważ według tradycyjnego poglądu dusza to „niecielesna cząstka”,a tu Abraham ma łono, Łazarz ma palce, bogacz ma język i oczy, i bardzo cierpi i płonie. W szeolu lub hadesie można tam widzieć, rozmawiać, wołać przez wielką przepaść. Płonie ogień, który powoduje gorąco, a woda byłaby w stanie ochłodzić język i przynieść ulgę. Czy faktycznie w niebie lub w piekle (a wg Biblii: w hadesie) człowiek nadal ma ciało, ręce, język i oczy?
6. Dlaczego bogacz tak mocno cierpi zanim został osądzony? Przecież Jezus ma sądzić świat dopiero w dniu ostatecznym, kiedy wróci i podniesie ludzi z grobów.
7. Czy wszyscy żebracy pójdą do raju? Czy jak wszystko porzucimy i będziemy żyli jak Łazarz to znaczy, że pójdziemy do nieba? Czy to nas uświęca? To ciekawe, bo tu nie ma żadnych moralnych wad bogacza ani moralnych zalet Łazarza. Czy więc bogacz za to, że był bogaty poszedł na męki, a biedak za to, że był biedny, będzie doznawał rozkoszy? Ale przecież Biblia mówi, że jak na swoje czasy Abraham był bardzo bogaty. Czemu więc trafił tam gdzie żebrak?
8. Gdzie Prawo Mojżeszowe ostrzega przed dosłownym paleniem się w piekle po śmierci? Abraham przecież mówi w tej opowieści, że bracia bogacza mają: „Mojżesza i proroków…” i mogą ich słuchać, ale Mojżesz i prorocy ostrzegali lud tylko przed śmiercią, a nie przed wiecznymi mękami, ponieważ nie ma w Starym Testamencie śladu takiej nauki.

I na koniec: skąd w ogóle Abraham wie o Mojżeszu i o tym, jak się mają bracia bogacza? To dość poważny problem, ponieważ prorok Izajasz 63:16 zwraca się do Boga słowami: „Bo Ty jesteś ojcem naszym: bo Abraham nie wie o nas, a Izrael [czyli: patriarcha Jakub] nie zna nas.”

Inna sprawa, że według nauki Jezusa z Ewangelii Jana 3:13 nikt z ludzi nie wstąpił w tym czasie do nieba. Skoro tak, to Abraham i Łazarz na pewno nie byli w niebie.

Ijob w swoim smutku, Ks. Ijoba 3:11, pyta Boga: „Dlaczego nie umarłem po wyjściu z łona, nie wyszedłem z wnętrzności, by skonać? Po cóż mnie przyjęły kolana, a piersi podały mi pokarm? Nie żyłbym jak płód poroniony, jak dziecię, co światła nie znało. Teraz bym spał, wypoczywał, odetchnąłbym we śnie pogrążony z królami, ziemskimi władcami, co sobie stawiali grobowce, wśród wodzów w złoto zasobnych, których domy pełne są srebra. Tam niegodziwcy nie krzyczą [czemu więc bogacz krzyczał do Abrahama?], spokojni, zużyli już siły. Tam wszyscy więźniowie bez lęku, nie słyszą już głosu strażnika; tam razem i mały, i wielki, tam sługa jest wolny od pana.”

Cały ten fragment opisuje śmierć i nieświadomy stan zmarłych, gdzie nie ma już widzenia, słyszenia, mówienia i strachu („więźniowie bez lęku, nie słyszą już głosu strażnika”). O co więc chodzi w przypowieści? Czemu tam nadal jest i widzenie, i słyszenie, i mówienie, i strach Bogacza o siebie i swoich braci?

Odpowiadam, że jest to rodzaj alegorycznej opowieści. Jako alegoria nie musi ona spełniać warunków literatury faktu. Nie liczą się opisane tutaj postaci, ale ich symbolika. Tak samo jak w przypowieści o drzewach wybierających króla nie chodzi tu o rzeczywistość, ale o pewne symbole, które zostały tutaj użyte. A symboli w alegorii o bogaczu i Łazarzu jest całe mnóstwo.

Ubiór bogacza został dość szczegółowo opisany, prawda? Miał on purpurowy płaszcz; w reportażu nie miałoby to dużego znaczenia. Po prostu tak się ubierał. Jednak w alegorii właśnie takie szczegóły mają znaczenie. Purpura to w Biblii kolor królewski. Królowie Izraela ubierali się w purpurowe szaty. Przypominamy też sobie, że kiedy żołnierze naśmiewali się z Jezusa „ubrali Go w purpurę”, założyli mu cierniową koronę i zaczęli wołać: „Witaj, królu żydowski!”

Bogacz miał też na sobie bisior lub jak niektóre tłumaczenia podają szatę z delikatnego lnu.
Kto ubierał takie szaty? Oczywiście kapłani. Jak czytamy w Ks. Kapłańskiej 16:4 – „ubierze się [kapłan] w tunikę świętą, lnianą i w spodnie lniane, przepasze się pasem lnianym, włoży na głowę tiarę lnianą – to są święte szaty.” Szata bogacza przedstawiała kapłańską świętość lub uznawanie kogoś przez Boga za sprawedliwego.

Mamy więc purpurę i bisior. Szaty krolewskie i kapłańskie. A przecież Pismo Święte bardzo wyraźnie mówi o narodzie izraelskim. Ks. Wyjścia 19:5 – „Teraz jeśli pilnie słuchać będziecie głosu mego i strzec mojego przymierza, będziecie szczególną moją własnością pośród wszystkich narodow, gdyż do Mnie należy cała ziemia. Lecz wy będziecie Mi królestwem kapłanów i ludem świętym. Takie to słowa powiedz synom Izraela.”

Pomyślmy o narodzie izraelskim jako bogaczu. Na czym polegało ich bogactwo? Przede wszystkim na tym, że tylko z nimi Bóg ustanowił przymierze. Tylko do nich Bóg posyłał proroków i tylko im Bóg dał święte prawo i święte Pisma. Jak czytamy w Księdze Amosa 3:2
Bóg zwraca się do narodu izraelskiego: „Tylko was wybrałem ze wszystkich narodów na ziemi – dlatego was nawiedzę karą za wszystkie wasze winy.”

Zobaczmy, że mamy w tym wersecie i bogactwo czyli wybranie Izraela, i karę czy jego odrzucenie. A odrzucenie to najlepiej widać w śmierci Bogacza. Żydzi mieli wszystko: synagogi, Pisma, prawo Mojżesza, przykazania, psalmy, proroków, mieli świątynię, mieli ofiary, mieli kapłaństwo, mieli dzień pojednania. „A jednak ukrzyżowali Pana Chwały”, „nie poznali dnia swojego nawiedzenia” i nie przyjęli swojego Mesjasza.

W ten sposób bogacz umarł. Stało się dokładnie to, co przepowiedział Jezus. Ew. Łukasza 19:41 – „Gdy był już blisko Jeruzalem, na widok miasta zapłakał nad nim. I rzekł: „O gdybyś i ty poznało w ten dzień to, co służy pokojowi. Ale teraz zostało to zakryte przed twoimi oczami. Bo przyjdą na ciebie dni, gdy twoi nieprzyjaciele otoczą cię wałem, oblegną cię i ścisną zewsząd. Powalą na ziemie ciebie i twoje dzieci z tobą i nie zostawią w tobie kamienia na kamieniu za to, żeś nie rozpoznało czasu stwojego nawiedzenia”. Ew. Łukasza 21:23-24 – „Będzie bowiem wielki ucisk na ziemi i gniew na ten naród: jedni polegną od miecza, a drugich zapędzą w niewolę między wszystkie narody. A Jerozolima będzie deptana przez pogan, aż się dopełnią czasy pogan.”

Dla państwa Izrael nadszedł czas śmierci. W 70 roku n.e. rzymska armia zdobyła Jeruzalem. Zginęło wówczas około miliona Żydów, świątynia została zniszczona, ci, którzy ucieczki przed śmiercią, stali się niewolnikami w różnych krajach. Państwo żydowskie dosłownie umarło, ale poszczególni Żydzi nadal żyli i doznawali wielkich cierpień, gdziekolwiek zamieszkali. Znosili wiele cierpień nie tylko w czasach rzymskich, ale potem, w średnowieczu, gdy prześladowali ich tzw. chrześcijanie. Żydzi dalej byli przepędzani z miejsca na miejsce. Jak może pamiętamy z historii, różne edykty władców zachodniej Europy i katolicka inkwizycja doprowadziły do tego, że na kilka wieków Żydzi znaleźli swoje schronienie w Polsce. Jednak i tutaj dochodziły później do prześladowań i pogromów. Największe znane historii ludobójstwo zostało dokonane na Żydach – przez Niemcy hitlerowskie w czasie drugiej wojny światowej.

Popatrzmy teraz na postać Łazarza. Spójrzmy od strony bogacza. Jeśli jest to naród żydowski w stanie Bożej łaski, to kim jest Łazarz u jego wrót? Czy to nie ci z pogan, którzy tęsknili do okruchów prawdy i Bożej łaski, jakie spadały ze stołu bogacza? Przypomina mi się historia jednego ze spotkań Jezusa z pogankami. Opisane to mamy u Ewangelisty Marka 7:25 – „usłyszała o Jezusie kobieta, której córeczka była opętana przez ducha nieczystego. Przyszła, upadła Mu do nóg, a była to poganka, Syrofenicjanka rodem, i prosiła Go, żeby złego ducha wyrzucił z jej córki. Odrzekł jej: Pozwól wpierw nasycić się dzieciom; bo niedobrze jest zabrać chleb dzieciom a rzucić psom. Ona Mu odparła: Tak, Panie, lecz i szczenięta pod stołem jadają z okruszyn dzieci. On jej rzekł: Przez wzgląd na te słowa idź, zły duch opuścił twoją corkę. Gdy wróciła do domu, zastała dziecko leżące na łóżku, a zły duch wyszedł.”

Ewangelista Mateusz tłumaczy, że pod postacią dzieci Jezus rozumiał Żydów, a pogan nazwał w alegorii psami, które krążą wokół stołu dzieci. Dla mnie ten fragment to klucz do postaci Łazarza. Szukający Bożej pomocy poganie nie mieli takiej łaski, jaką mieli Żydzi. Czasami spadały do nich jakieś okruchy ze stołu narodu żydowskiego. Biedak Łazarz miał także straszne rany, które przedstawiały stan pogańskich narodów pełnych grzechu i chorób.

Według przypowieści te rany Łazarza lizały psy, które mogą przedstawiać filozofów, którzy chcieli ratować pogan. Poganie jednak nie znajdowali w nich ratunku i uleczenia. Sytuacja ta uległa zmianie, kiedy Żydzi odrzucili Jezusa. Wiemy, że około trzy i pół roku po śmierci Jezusa Korneliusz jako pierwszy poganin został w pełni uznany przez wierzących w Chrystusa Żydów za brata w Chrystusie, członka tej samej rodziny wiary.

W przypowieści przyszedł czas na śmierć Łazarza. Był to koniec złego stanu pogan przed Bogiem. Od tej pory każdy chętny, który przychodził do Boga przez Chrystusa, mogł trafić na „łono Abrahama” i cieszyć się Boskim przebaczeniem, Boską miłością i obietnicami od Boga.

Pójść na łono Abrahama. Wszystko to jest bardzo dziwne. Według słownika Diaglotta łono Abrahama to pozycja najbliższej jedności. To jak Jan, który w trakcie ostatniej wieczerzy opierał się na piersi Jezusa. Jest to aluzja do pewnej postawy, którą Żydzi i inne wschodnie narody przyjmowały przy stole. Można też powiedzieć, że „przyjecie na łono” to zaproszenie do rodziny Abrahama. Księga Liczb 11:12 używa tego symbolu w odniesieniu do Mojżesza.
Mojżesz pyta Boga: „Czy to ja począłem ten lud w łonie albo ja go zrodziłem, żeś mi powiedział: Noś go na łonie swoim, jak nosi piastunka dziecię, i zanieś go do ziemi, którą poprzysiągłem dać ich przodkom?”

Po śmierci Jezusa i po odrzuceniu narodu żydowskiego, poganie zostali dopuszczeni do tych samych błogosławieństw, poganie zostali przyjęci do rodziny Abrahama. Bardzo pięknie wyraża się na ten temat Apostoł Paweł w Liście do Galatów 3:7 – „Zrozumiejcie zatem, że ci, którzy polegają na wierze, ci są synami Abrahama. I stąd Pismo widząc, że w przyszłości Bóg na podstawie wiary będzie dawał poganom usprawiedliwienie, już Abrahamowi oznajmiło tę radosną nowinę: W tobie będą błogosławione wszystkie narody ziemi.” Werset 28 – „Nie ma już Żyda ani poganina, nie ma już niewolnika ani człowieka wolnego, nie ma już mężczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jesteście kimś jednym w Chrystusie Jezusie. Jeżeli zaś należycie do Chrystusa, to jesteśmy też potomstwem Abrahama i zgodnie z obietnicą – dziedzicami.”

Jest tutaj bardzo głęboka symbolika. Abraham nadal śpi „snem śmierci” i oczekuje swojej nagrody przy zmartwychwstaniu sprawiedliwych. Poganie jednak dołączyli do jego rodziny, stali się potomstwem Abrahama nie według ciała, ale z powodu wiary w Jezusa Chrystusa.

Bogacz w hadesie nadal nazywa Abrahama swoim ojcem. To znaczy, że przynajmniej niektórzy Żydzi nadal przyznają się do Boga i pragną jakiejś pomocy w ich stanie. Mieli oni nadzieję na jakieś pocieszenie, choćby tak małe jak kropla wody. Myśleli, że przyjdzie ono od wierzących narodów pogańskich, od chrześcijan, ale nie otrzymali go.

Jest tu oczywiście więcej szczegółów, które pięknie opisuje Paul S.L. Johnson w artykule pt. „Bogacz w piekle – czy kiedykolwiek z niego wróci?”. Na życzenie mogę wysłać książkę z tym artykułem wszystkim chętnym.

Dla mnie najważniejsze jest to, że ta alegoria ma proste wyjaśnienie i w ogóle nie dotyczy stanu umarłych. Bo jest to po prostu przypowieść. Przypowieść, która nie mówi o przyszłości dwóch ludzi, ale o przyszłości dwóch grup – Żydów i pogan.

Przypowieść o bogaczu i Łazarzu nie mówi o wiecznej przyszłosci bogacza. Mamy tutaj tylko pokazane, że został on odrzucony ze swojego stanowiska „bogacza”. Z wielu innych miejsc Biblii wiadomo, że odrzucenie „bogacza” nie będzie na zawsze. Naród izraelski ma zostać przywrócony do Bożej łaski, chociaż na nowych zasadach. O takim powrócie pisze apostoł Paweł w Liście do Rzymian, rozdział 11. Najpierw od wersetu 7 pisze on: „Cóz zatem? Izrael nie osiągnął tego, czego skwapliwie szukał; osiągnęli jednak wybrani. Inni zaś pogrążyli się w zaślepieniu, jak jest napisane: Dał im Bóg ducha odurzenia; takie oczy, by nie mogli widzieć i takie uszy, by nie mogli słyszeć aż po dzień dzisiejszy. A Dawid powiada: Niech stół ich [stół bogacza] stanie się sidłem, pułapką, kamieniem potknięcia i odpłatą. Niech oczy ich się zaćmią, by nie mogli widzieć, a grzbiet ich trzymaj zawsze pochylony.”

To stan bogacza z przypowieści po po śmierci. Potem jednak apostoł dodaje od wersetu 11:

„Pytam jednak: Czy aż tak się potknęli, że całkiem upadli? Żadną miarą! Ale przez ich przestępstwo zbawienie przypadło w udziale poganom, by ich pobudzić do współzawodnictwa. Jeżeli zaś ich upadek przyniósł bogactwo światu – a ich pomniejszenie – wzbogacenie poganom, to o ileż więcej przyniesie ich zebranie w całości!”

Werseet 15 – „Bo jeżeli ich odrzucenie przyniosło światu pojednanie, to czymże będzie ich przyjęcie, jeżeli nie powstaniem ze śmierci do życia?”

To już jednak całkiem inny temat, a to co dziś ważne dla mnie, to fakt, że alegoria Jezusa o bogaczu i Łazarzu w żaden sposób nie porusza tematu pośmiertnych cierpień poszczególnych ludzi. Nie może zresztą poruszać, ponieważ umarli już nie żyją,a więc nie czują, nie myślą, nie rozmawiają i nie działają.

Tyle w części pierwszej – dziękuję za wysłuchanie!

Po tamtej stronie grobu – część 2. Nagranie audio:

W wielkim skrócie: przedstawiłem w Velbert pogląd, że w Biblii słowo ‘nefesz’ tłumaczone jako dusza to żywa istota. ‘Dusza ludzka’ powstała z połączenia ciała oraz Bożej iskry życia czyli tchnienia życia. Człowiek mógł żyć wiecznie na ziemi, gdyby nie grzech, przekroczenie Bożego prawa, które sprowadziło śmierć na Adama i wszystkich ludzi. Biblia mówi o śmierci duszy (np. Księga Ezechiela 18:4), mówi że zmarłe dusze trafiają do szeolu i że w szeolu nie ma już działania, mówienia, myślenia, planowania ani jakiejkolwiek innej aktywności. Jest to więc stan niebytu, nieświadomości. Zarówno Stary jak i Nowy Testament często porównuje ten stan do snu, ponieważ mamy nadzieję, że w zmartwychwstaniu zostaniemy obudzeni czy przywróceni do życia i że zachowamy swoją tożsamość, nadal będziemy wiedzieć, że jesteśmy sobą.

Przy zmartwychwstaniu to Bóg udzieli ożywionej duszy (czyli ożywionej istocie) nowego ciała oraz tchnienia życia. Jedyne co wniesiemy do nowego życia my sami to nasza osobowość lub tożsamość, na którą składają się wspomnienia i charakter czyli zbiór naszych przyzwyczajeń, naszych zalet i naszych wad. Jest to wyciśnięty w naszej osobowości znak, informacja, mówiąca o tym, kim jestem.

Cały ten zapis przechowany zostanie w Boskiej pamięci, tak jak my ludzie przechowujemy pliki w internecie, w chmurze obliczeniowej. Nawet jeśli komputer na którym zapisaliśmy plik ulegnie awarii, pliki są bezpieczne w chmurze. I mogą być później uruchomione na nowym komputerze. Jeśli chodzi o naszą tożsamość to nawet gdy człowieka umiera, zapis jego tożsamości nadal istnieje w Bożej pamięci w niebie, w Boskiej „chmurze” i w przyszłości będzie stamtąd przywrócony w nowym ciele, które udzieli Bóg.

To przywrócenie sprawiedliwych i niesprawiedliwych zmarłych będzie miało miejsce po powrocie Jezusa jako Mesjasza. To on ma być królem i sędzią świata razem ze swoimi wiernymi, a ich królowanie i sądzenie przez nich świata ma być wielką radością i odrodzeniem dla wszystkich chętnych i posłusznych z ludzi. Wszyscy nieposłuszni Jezusowi, zatwardziali grzesznicy (którzy nie będą chcieli się zmieniać lub będą to robić tylko formalnie, a nie z serca) po ostatniej próbie otrzymają wtedy zapłatę, którą będzie wieczne odcięcie od życia, wieczna śmierć czyli niebyt. Dla posłusznych, którzy zreformują swoje serca pod rządami Jezusa, zapłatą będzie życie wieczne na odrodzonej ziemi.

Pogląd ten został tydzień temu szeroko uzasadniony fragmentami Biblii. Biblia jest bowiem dla chrześcijanina jedynym źródłem pewnej wiedzy na temat życia i śmierci. Żadne prawdziwe objawienie i żadne prawdziwe świadectwo nie może być w sprzeczności z Biblią. Apostoł Paweł w 2 Liście do Tymoteusza 3:15 mówi, że to Pisma święte „mogą nauczyć mądrości wiodącej do zbawienia przez wiarę w Chrystusie Jezusie.”

I tej mądrości powinniśmy szukać. Zdaje sobie sprawę, że wyrażone wcześniej poglądy nie są przyjmowane przez wszystkich chrześcijan. Chciałbym więc odpowiedzieć na niektóre argumenty osób, które uważają, że umarli dalej żyją, że dusza jest nieśmiertelna, że grzesznicy cierpią straszne katusze w piekle i że dusza po śmierci może świadomie egzystować bez ciała, a nawet nawiązywać pewne kontakty z żyjącymi ludźmi.

„Nieodłącznym atrybutem duszy jest życie, które jest przeciwstawne śmierci. Dusza jest więc nieśmiertelna i niezniszczalna. Czy powinniśmy wierzyć, że istnieje śmierć? To jest tylko oddzielenie duszy od ciała. Dusza nadal żyje bez ciała. Śmierć jest tylko oddzieleniem jej od ciała.” – Platon

Pierwszy taki argument mówi, że Boskie objawienie jest progresywne, to znaczy, że rozwija się wraz z kolejnymi księgami i nabiera ostatecznego sensu w Nowym Testamencie. Dlatego zdaniem tak wierzących popełniamy błąd, powołując się w tej sprawie na Stary Testament. To oczywiście prawda, że Boskie objawienie staje się coraz jaśniejsze i dopiero Nowy Testament pozwala wiele zrozumieć. Pytanie jednak – skoro jest to część Boskiego objawienie – to dlaczego prawda na temat nieśmiertelności duszy została już 400 lat wcześniej tak jasno podana przez Platona?

Zacytuję z księgi XII „Praw” Platona. To dzieło powstalo około roku 400 p.n.e.:

„To, czym rzeczywiście jest każdy z nas, co tworzy prawdziwą naszą istotę i nazywa się duszą nieśmiertelną, [w chwili śmierci] odchodzi stąd do innych bogów, ażeby (…) złożyć im — niegroźne to dla dobrych, ale jakże straszne dla złych! — sprawozdanie ze wszystkich czynów swego życia” (Platon, Prawa, księga XII, tłum. M. Maykowska)

Na podstawie innego dzieła pt. „Fedon” możemy ustalić, że według Platona dusza: jest niematerialna, niezależna od ciała, niezłożona, doskonalsza od ciała, z wyższości duszy nad ciałem wynika, że ciało dla duszy jest więzieniem i grobem, byłaby ona lepsza i szczęśliwsza, gdyby była wolna od ciała, a ze śmiercią ciała zaczyna się dopiero prawdziwe życie duszy. | Niektóre słowa Platona podawałem też tydzień temu.

Ten pogląd na duszę przez Grecję i Egipt przedostał się także do Żydów żyjących przed narodzinami Jezusa. Później z kolejnymi wiekami na stałe zagościł w chrześcijaństwie.

Pytanie: dlaczego jeśli Bóg chciał podać tę prawdę, nie użył jednego z proroków Biblii, skoro to nimi się posługiwał? Gdy spojrzymy na Nowy Testament to pogląd o wiecznych cierpieniach w piekle i w ogóle świadomości umarłych, bazuje na opisach parabolicznych (tzn. na przypowieściach, jak np. o bogaczu i łazarzu, a także o odcinaniu gorszących nas części ciała, aby wejść do Królestwa). Inne biblijne podstawy tego poglądy to dla niektórych głębokie symbole Apokalipsy wg Jana (ale odczytywane dosłownie). Dziwne jest to, że brakuje na ten temat prostych, zrozumiałych wypowiedzi w nauce Jezusa i w pismach apostołów.

Zamiast tego powtarzają oni dawną naukę Mojżesza, Pism i Proroków. Porównajmy niektóre z takich wypowiedzi, gdzie Nowy Testament prosto i zrozumiale potwierdza naukę Starego Testamentu na ten temat.

Drugi argument stosowany przez zwolenników świadomości umarłych to fakt, że pisma greckie Nowego Testamentu stosują takie terminy jak Hades. Hades w świecie greckim pojmowany był jako miejsce świadomego cierpienia, rozmyślania i rozmów umarłych. Niektórzy nawet starali się opuścić tę krainę. Ten argument upada jednak, gdy zdamy sobie sprawę, że pisarze Nowego Testamentu, kiedy używają słowa Hades, cytują po prostu hebrajski zwrot Szeol z pism hebrajskich ST. Skoro tak to słowu Hades należy przypisać dokładnie tę samą definicję, którą Biblia przypisuje hebrajskiemu Szeolowi. Słowo Hades rozumiane przez ówczesny świat szeroko jako kraina umarłych lub stan umarłych pojawia się więc w Nowym Testamencie głównie po to, by nie zaskakiwać odbiorców jakimiś nieznanymi terminami (jak np. Szeol), ale stopniowo wykazywać im, czym tak naprawdę jest Hades, Szeol lub po prostu stan umarłych.

Przykład już tu przytoczyliśmy. Szeol z Psalmu 16:10, Łukasz jako pisarz Dziejów Apostolskich oddał słowem Hades w Dziejach 2:31. Oczywiste wydaje się w tym wypadku, że Łukasz ma na myśli dokładnie ten sam Szeol lub Hades co król Dawid.
A ten przecież opisuje w Psalmach stan umarłych bardzo wyraźnie:

„Każdego dzieła, które twa ręka napotka, podejmij się według twych sił! Bo nie ma żadnej czynności ni rozumienia, ani poznania, ani mądrości w Szeolu, do którego ty zdążasz.” – Kaznodzieja Salomon

Ps. 37:20 – „Ale niepobożni poginą, a nieprzyjaciele Pańscy, jako tłustość barania z dymem niszczeje, tak oni zniszczeją.”
Ps. 37:38 – „Lecz przestępcy razem zniszczeni będą, a niezbożnicy odcięci będą.” (zostaną odcięci od życia wiecznego na co wskazuje też wiele wersetów NT)
Ps. 37:10,35,36 –„Jeszcze trochę, a nie będzie bezbożnego; Spojrzysz na miejsce jego, ale jego już nie będzie. Widziałem niezbożnika nader wyniosłego, a rozłożonego jak drzewo zielone. Ale przeminął i nie ma go, szukałem go, ale nie można było go znaleźć.”
Ps. 104:35 – [modlitwa Dawida:] „Niech już nie będzie bezbożnych.”

Trzeci ciekawy argument strony głoszącej pogląd, że dusze umarłych są żywe i świadome mówi, że chociaż Kaznodzieja Salomon 9:5 omawia stan umarłych jako nieświadomy to jednak chodzi o nieświadomość tylko co do spraw dotyczących tego życia i tej rzeczywistości. Powołują się oni na Kaznodzieję Salomona 9:6 – „[o zmarłych] Tak samo ich miłość, jak również ich nienawiść, jak też ich zazdrość – już dawno zanikły i już nigdy więcej nie mają żadnego udziału we wszystkim, co się dzieje pod słońcem.” – „Co się dzieje pod słońcem” – a więc istnieje jakaś inna rzeczywistość,
w której umarli są czynni i mają udział w tamtych cierpieniach, emocjach i działaniach.

Istnieje kilka poważnych problemów z tym związanych. Po pierwsze, werset 10 mówi już bardzo wprost, że właśnie w Szeolu\Hadesie lub krainie umarłych „nie ma żadnej czynności, ni rozumienia, ni poznania, ani mądrości…” – tam, w Szeolu, nie ma tych rzeczy, a nie tutaj – pod słońcem. Ps. 146:4 – „Gdy [umierającego] opuszcza dech, wraca do prochu swego; w tym dniu giną wszystkie myśli jego.”; Ps. 6:6 – „Bo po śmierci nie pamięta się o tobie [Boże], a w Szeolu któż cię wysławiać będzie?” Oczywiście nikt, bo tam nie ma już świadomego rozmyślania i działania.

Chciałbym to jeszcze odnieść do historii wywołania proroka Samuela przez czarownicę z Endor – na życzenie króla Saula. Jeśli przywołany z szeolu prorok znał losy Izraela i przebieg nadchodzącej bitwy, tzn. że był on dość dobrze zorientowany w sprawach „pod słońcem”. Pytanie – skąd Samuel miał tę wiedzę, jeśli umarł i jego dusza trafiła do Szeolu?

Cała ta historia jest zresztą bardzo dziwna. Ja wierzę, że rzeczywisty Samuel tak naprawdę dalej „spał” w Szeolu (że tak naprawdę go tam nie było), a podszyła się pod niego czarownica lub współpracujący z nią człowiek a bardzo możliwe, że nie tyle człowiek, co demon czyli jeden z upadłych aniołów, którzy zbuntowali się przeciwko Bogu.

Pamiętajmy, że demony nie znają przyszłości, ale często dobrze ją przewidują, choćby dlatego, że widzą znacznie więcej niż my. Demony także znają całą historię tysiące lat wstecz. W 1 Księdze Samuela 28:5 napisano: „Widząc Saul obóz filistyński, bał się, a ulękło się serce jego bardzo. I radził się Pana; ale mu nie odpowiedział Pan„. Oto rzeczywisty powód klęski – to, że nie był przy Bogu, a Bóg nie był z nim… (1 Kronik 10:13-14) Zdarza się, że złe moce przewidują przyszłość trafnie: „Pewna dziewczyna, która miała ducha wieszczego, przez swoje wróżby przynosiła wielki zysk panom swoim” (Dzieje 16:16).

Fakt spełnienia jakichś słów niekoniecznie oznacza wszechwiedzę ich autora. To, że ktoś w pewnej części mówi prawdę, niekoniecznie znaczy, że możemy mu zaufać: „A nie dziw: bo i szatan sam przemienia się w Anioła światłości” (2 Koryntian 11:14). Zwróćmy uwagę: „przemienia się w Anioła światłości”. A demon przemienił się w Samuela i rzeczywiście był nim… lecz tylko dla zaślepionego Saula (po prostu podszył się pod postać proroka).

Saul nawet nie widział Samuela. 1 Sam. 28:13: „Odezwał się do niej król: «Nie obawiaj się! Co widzisz?» Kobieta odpowiedziała Saulowi: «Widzę istotę pozaziemską, wyłaniającą się z ziemi». Zapytał się: «Jak wygląda?» Odpowiedziała: «Wychodzi starzec, a jest on okryty płaszczem». Saul poznał, że to Samuel, i upadł przed nim twarzą na ziemię, i oddał mu pokłon”.

„Saul poznał, że to Samuel”. Bóg na to dozwolił. (parafraza:) „Saulu, jeśli chcesz wierzyć,
że to Samuel, dobrze, wierz w to”. Jednak Pismo Święte jasno uczy, że wywołanie czyjegokolwiek ducha lub zbudzenie kogoś ze zmarłych przez demony jest niemożliwe.

Prorok Izajasz ostrzega (Iz 8,19-20): „A tak jeśliby wam rzekli: Dowiadujcie się od czarowników i od wieszczków, którzy szepcą i markocą, rzeczcie: Izali się nie ma dowiadywać lud u Boga swego? czy umarłych zamiast żywych ma się radzić? Do Zakonu raczej i do świadectwa;
ale jeśli nie chcą, niech mówią według słowa tego, w którym nie ma żadnej zorzy”.

Czy król Izraela, Saul, nie znał prawa? Księga Powtórzonego Prawa 18:9-12 mówi: „Gdy już wejdziesz do kraju, który ci daje Jahwe, twój Bóg, nie próbuj naśladować obrzydliwych czynów tamtych ludów. Niech się u ciebie nie znajdzie nikt, kto by przeprowadzał przez ogień swego syna albo córkę, [kto] uprawiałby wróżbiarstwo, zamawianie, zaklinanie czy też magię lub kto odwoływałby się do czarów, kto zwracałby się z pytaniem do duchów, do jasnowidzów, ani też kto poszukiwałby rady u umarłych. Każdy bowiem, kto tak postępuje, budzi wstręt u Jahwe i dla takich właśnie wstrętnych rzeczy twój Bóg, Jahwe wyrzuca te [ludy] przed tobą z dziedzictwa”. || Opisane jest że na początku rządów sam Saul przepędził wróżbiarzy i czarownice.

Praktyki ludów kananejskich były wiązaniem się z demonami i to demony odpowiadały i odpowiadają na pytania wróżbitów, wieszczek… (a w większości przypadków jest to po prostu sprytne oszustwo ludzi) Przypominam Izajasza: „czy umarłych zamiast żywych mamy się radzić?”. Umarli są nieświadomi (Ij 14:21 o umarłym – „Jego dzieci zdobywają szacunek – lecz on o tym nie wie; gdy żyją w poniżeniu, on na to nie zważa”, Izajasza 63:16 – „Tyś zaiste ojciec nasz [Boże]: bo Abraham nie wie o nas”) i w takim symbolicznym śnie będą aż do dnia ostatecznego, gdy Jezus wszystkich wzbudzi.

Zresztą, nawet logicznie myśląc, trudno uznać za możliwe, by to Samuel przybył wywołany przez czarownicę:
1) Bóg i Jego słudzy, z których jednym był Samuel, nie chcieli mieć nic wspólnego z Saulem: 1 Samuela 28:6 – „Gdy radził się Saul Pana, nie odpowiedział mu Pan ani przez sny, ani przez Urim, ani przez proroków” (czyli nagle pozwoliłby odpowiedzieć zmarłemu już prorokowi i to na żądanie czarownicy?)

2) Bóg zabronił wywoływania duchów – rzekomego rozmawiania z umarłymi – dlatego Jego słudzy, z których jednym był Samuel, unikali tego i walczyli z tym.

3) Za kontaktowanie się z demonami przez czarownicę z Endor Bóg ukarał Saula śmiercią: 1 Kronik 10:13 – „A tak umarł Saul (…), bo (…) szukał rady u wróżbitów, którzy wywoływali zmarłych”

4) Bóg nie pozwoliłby zakłócać snu śmierci Swych wiernych sług, z których jednym był Samuel: Ij. 14:14 – „Gdy umrze człowiek, izali żyć będzie? Po wszystkie dni wymierzonego czasu mego będę oczekiwał przyszłej odmiany mojej. Zawołasz, a ja Tobie odpowiem…”

Czwarty argument, który przytaczany jest na rzecz świadomości umarłych oraz życia duszy poza ciałem są sny, w których śpiący kontaktują się z umarłymi, sny, w których śpiący opuszczają swoje ciało i udają się w tzw. Podróż astralną czyli rzekomą podróż duszy, a także doświadczenia związane ze stanami blisko śmierci, np. ze śmiercią kliniczną, z sytuacjami, w których życie jest zagrożone.

Nie zawsze sny, w których ukazują się zmarli pochodzą od demonów. Często może to być znak, że pamiętamy o nich i są w naszych myślach i sercach (podobnie, gdy czujemy „ich obecność”). Bardzo często po śmierci męża czy żony drugiej stronie śnią się oni później przez wiele lat, nawet do końca życia. Podobnie jak zmarli rodzice. To nic złego, to raczej dowód silnej więzi, która ich łączyła (a jest nadzieja a nawet pewność, że spotkają się po wzbudzeniu umarłych). Jednak, gdy ktoś wbrew Pismu Świętemu wierzy, że to nie jest sen, lecz prawdziwy kontakt ze zmarłym, wtedy łatwo może znaleźć się w niebezpieczeństwe. Myślę, że bezpieczniej jest poznawać Słowo Boże i trzymać się Go bez względu na wszystko, nawet na osobiste odczucia.

Kwestia druga: ja sam osobiście doświadczyłem sytuacji, w której obudziłem się, poszedłem do łazienki i gdy wracałem spostrzegłem, że moje ciało leży nadal na łóżku i w tym momencie odczułem paraliż senny (znalazłem się błyskawicznie znów na łóżku), byłem już przebudzony, ale nie mogłem się poruszyć. Gdy wreszcie paraliż minął, a mieszkałem jeszcze wtedy w pokoju z bratem, z Radkiem zbudziłem go, bo było to bardzo straszne przeżycie i potrzebowałem duchowej pomocy. Gdyby nie biblijna prawda to może bym uwierzył w to, że to moja dusza sama sobie wędrowała.

Co jednak z tymi wszystkimi zjawiskami, które niektórzy widzą. Tunele ze światłem, wizje nieba lub piekła, obserwowanie siebie i lekarzy na sali operacyjnej? Podróże astralne..

Otóż istnieje specjalizacja w medycynie o nazwie neurofizjologia umierania. Zajmuje się ona tym jak funkcjonuje układ nerwowy w sytuacjach zagrożenia życia. Pozwolę sobie przytoczyć dosyć długie fragmenty z artykułu pt. „Podróże poza ciałem” ze strony lucidologia.pl, prowadzonej przez naukowców-neurofizjologów i neurobiologów.

„Skąd u niektórych NDE? Near-Death-Experience? [doświadczenie bliskie śmierci]
zjawisko NDE można doświadczyć nie tylko podczas śmierci klinicznej, ale również będąc pod wpływem środków farmakologicznych, będących właśnie antagonistami receptorów NMDA, jak na przykład dektrometorfan, czy ketamina. W przypadku tej ostatniej, potwierdzono wywoływanie nie tylko near-death experiences, ale także licznych out-of-body experiences [doświadczenia poza ciałem], niezależnie od tego czy była stosowania doraźnie, czy chronicznie. Blokada receptorów NMDA powoduje zaburzenia w transmisji sygnału z różnych modalności zmysłowych, w związku z czym najprawdopodobniej wpływa na dostępność informacji sensorycznej, niezbędnej do jej udanej integracji, odbywającej się przy udziale takich obszarów neuronalnych jak chociażby wspominane wcześniej skrzyżowanie skroniowo-potyliczne. W efekcie następuje zaburzenie wzorca aktywności neuromatrycy i powstania złudzenia przebywania poza ciałem.
Wiele osób praktykujących „wychodzenie z ciała” uważa, że doświadczenie to jest zbyt realne aby mogło być snem, twardo broniąc odrębności tego zjawiska. Najprawdopodobniej jednak OBE jest specyficznym marzeniem sennym, w którym niezwykłym uczuciom unoszenia się ponad ziemią towarzyszy całkiem znajome otoczenie, które jest zwykłą projekcją zapamiętanego widoku pokoju, w którym położyliśmy się spać. Poza tym marzenia senne nie koniecznie muszą być zwiazane z fazą snu REM – istnieje wiele innych możliwych sytuacji, podczas których człowiek traci kontakt ze światem zewnętrznym (zahamowanie dopływu bodźców z zewnątrz) i wkracza w świat wewnętrznie generowanych obrazów mentalnych. Są to, na przykład, stany hipnotyczne, znieczulenie ogólne, deprywacja sensoryczna itp. Znane są przypadki wystepowania OBE podczas tych stanów. Zatem argument, że OBE nie może być marzeniem sennym, bo osoba doświadczająca tego zjawiska nie spała, traci moc.
Badania, które przeprowadzono na szczurach ujawniły charakterystyczny wzorzec aktywności mózgu pojawiający się na krótki czas po zatrzymaniu akcji serca, który może odpowiadać za występowanie subiektywnych odczuć towarzyszących tzw. doświadczeniom śmierci/z pogranicza życia i śmierci (near-death experiences, NDE). W ubiegłym miesiącu [pisane w roku 2011], z kolei, po raz pierwszy udało się wykryć w szyszynce – także u szczurów – obecność endogennej, halucynogennej dimetylotryptaminy, DMT, co do której przypuszczano, że być może odpowiada za występowanie wielu stanów mistycznych oraz doświadczeń związanych z NDE (tzw. molekuła duszy).
Wizja tunelu ze światłem na jego końcu, przegląd całego życia w ułamku chwili, opuszczenie własnego ciała czy doznanie silnej euforii i błogości lub odwrotnie – strachu – to zjawiska towarzyszące NDE, które przez jednych uznawane są za kontakt z „drugą stroną” i dowód na brak związku pomiędzy materią a umysłem, a przez drugich próbują być tłumaczone jako efekty niedotlenienia mózgu i stresu fizjologicznego, prowadzące do halucynacji i ekstremalnych wrażeń.
Jeżeli podczas śmierci klinicznej powstają silne halucynacje, których źródłem jest nasz mózg, powinien on cechować się raczej podwyższoną aktywnością a nie jej spadkiem, choć ta druga wersja na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej pasować do umierającego mózgu. Taką hipotezę postanowiono przetestować na szczurach, u których rejestrowano aktywność mózgu przed i po zatrzymaniu akcji serca. Wyniki tych badań, które opublikowano niedawno w prestiżowym czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences USA wskazują jednoznacznie, że w krótkim czasie (kilkadziesiąt sekund) po zatrzymaniu akcji serca mózg zaczyna pracować na wzmożonych obrotach, tzn. obserwowano między innymi synchronizację i wzrost mocy fal w paśmie gamma (> 25Hz), który zazwyczaj skorelowany jest ze świadomością czuwającego umysłu, odmiennych stanów świadomości związanych z medytacją czy ze snem REM (do tego ostatniego jeszcze wrócę w tekście). Również wzajemne sprzężenie fal alfa i gamma oraz theta i gamma, które obserwowano w tym doświadczeniu, kojarzone jest jako aktywność szczególnie związana z percepcja wzrokową, co sugeruje, że tuż po zatrzymaniu akcji serca ten rodzaj modalności jest najsilniej pobudzony.”

Uważam te badania za bardzo ciekawe, bo dają rozsądne naukowe wyjaśnienie większości doświadczeń bliskich śmierci. Myślę, że nie wszystkie takie doświadczenia można w ten sposób wyjaśnić, więc uważam, że w resztę zamieszany jest szatan lub demony. Pamiętajmy, że pierwsze kłamstwo szatana brzmiało: „Na pewno nie umrzecie, lecz będziecie jako bogowie znający / doświadczający dobra i zła”. A przecież wyrok Boży był bardzo zrozumiały – Rodzaju 2:17 – „gdy z niego spożyjesz [z owocu zakazanego drzewa] niechybnie umrzesz” lub umierając-śmiercią umrzesz.

„I owszem, nawet wszystko uznaję za stratę ze względu na najwyższą wartość poznania Chrystusa Jezusa, Pana mojego. Dla Niego wyzułem się ze wszystkiego i uznaję to za śmieci, bylebym pozyskał Chrystusa” – Apostoł Paweł (List do Filipian 3:8)

Prawdziwa nadzieja wierzących i całego świata jest w tym, że zmartwychwstały potomek Abrahama, Jezus Chrystus razem ze swoimi wiernymi, doprowadzi do czasu błogosławienia i sądzenia świata, a jednym z pierwszych etapów jego panowania i dowodem tego będzie przywrócenie umarłych z grobów. Jak zapowiadali wszyscy prorocy i wszyscy apostołowie nadejdą wtedy czasy „odnowienia wszystkich rzeczy”. A jedyna rzecz, którą zabierzemy z sobą do Królestwa Bożego to nasza tożsamość czyli wspomnienia i charakter.

To dlatego Maria z Betanii i Paweł z Tarsu wybrali najlepszą rzecz, którą można robić w tym życiu. Apostoł Paweł pisał o tym wiele razy. 1 Koryntian 2:2 – „Nie osądziłem za rzecz potrzebną cokolwiek innego umieć między wami, jak tylko Chrystusa Jezusa i to tego ukrzyżowanego.”; Filipian 3:13-14 – „Bracia, ja nie sądzę o sobie samym, że już zdobyłem,
ale to jedno czynię: zapominając o tym, co za mną, a wytężając siły ku temu, co przede mną, pędzę ku wyznaczonej mecie, ku nagrodzie, do jakiej Bóg wzywa z góry w Chrystusie Jezusie.”
Znalazłem bardzo ciekawe wyjaśnienie tego fragmentu w „Codziennej niebiańskiej mannie” na 12 czerwca i myślę, że na zakończenie po prostu je przeczytam. „Ale jedno czynię” (Filipian 3:14):

„Dostrzegamy oddanie się Apostoła tylko jednej sprawie – „Ale jedno czynię”. On nie próbował czynić kilku rzeczy; gdyby to uczynił, zapewne doznałby niepowodzenia. Apostoł poświęcił swoje życie temu jednemu celowi, do którego został powołany i dla którego porzucił wszystkie inne. Uczynił to też dlatego, że obrany przez niego sposób postępowania przez całe obecne życie miał przynosić pewne straty, niedostatki, znoje, troski, prześladowania i stałe urągania. Realizując ten jedyny cel, był uwolniony od licznych pokus, by zboczyć i cieszyć się pewnymi dobrymi rzeczami teraźniejszego życia lub podążać za niektórymi z jego zwodniczych złudzeń.”

„Apostoł Paweł jest dla nas przykładem w wyborze jednego celu. Możemy być pewni, że wszelkiego rodzaju atrakcyjne bodźce (inne niż ten jedyny, który uczynił celem swojego życia) odwoływały się do jego różnorodnych talentów, by pociągnąć go w kierunku innych obiektów zainteresowania niż ten jedyny. Stanowczość Apostoła w odrzucaniu możliwości odwrócenia się w swej działalności od tej jednej rzeczy zasługuje na nasz podziw i naśladownictwo. Nie możemy zajmować się wszystkim, ponieważ nie osiągniemy mistrzostwa w żadnej dziedzinie. Pamiętając, że „toczący się kamień nie obrasta mchem”, starajmy się całą naszą energię skierować na osiągnięcie tej jednej rzeczy – uczynienia naszego powołania i wyboru pewnym.”

***

Zachęcamy też do wysłuchania pierwszej części wykładu:
Po tamtej stronie grobu – część 1.

Pobierz nagranie w wersji mp3.
Odtwarzacz:

***

Pozwólcie, że coś zacytuję. „W przyszłości będziesz mógł zapisywać i odtwarzać wspomnienia. Możesz w zasadzie przechowywać swoje wspomnienia jako kopię zapasową i ją przywrócić. Możesz potencjalnie pobrać je do nowego ciała lub do ciała robota”. Te słowa powiedział 28 sierpnia 2020 r. Elon Musk, właściciel firmy Tesla i SpaceX. Była to prezentacja implantu mózgowego Neuralink, który ma to wszystko umożliwiać, a także wiele więcej jak np. komunikację telepatyczną między osobami, które używają implantu czy używania w ten sposób innych urządzeń.

Jak na razie Neuralink testowano na zwierzętach, a teraz miliarder i geniusz chciałby rozpocząć testy na ludziach. Jak podaje National Geographic: „Wszczepienie implantu człowiekowi ma trwać zaledwie 30 minut. Po odkryciu płata skóry, wystarczy wywiercić w czaszce odpowiedni otwór, w którym implant zostanie umieszczony. Następnie jest on zakrywany skórą tak, aby nie był widoczny.”

Projekt ma tylu zwolenników, co i przeciwników. Wielu programistów komp. uważa, że podłączanie jakiegokolwiek urządzenia bezpośrednio do mózgu jest bardzo niebezpieczne. Neurobiolog z uniwersytetu w Newcastle Andrew Jackson studzi też entuzjazm producenta i twierdzi, że od strony neurobiologicznej bardzo daleko jest do sukcesu tego pomysłu.

Elon Musk twierdzi, że Neuralink będzie kolejną technologiczną rewolucją naszych czasów.

Jakby jednak nie patrzeć, człowiek pragnie zachować swoje wspomnienia i samego siebie. Elon Musk nie ukrywa, że interesuje go wieczność, a jego krokiem w tym kierunku byłoby przeniesienie tożsamości do robota, kiedy ciało okaże się już zbyt słabe i niedołężne. Chciałby w ten sposób oszukać umieranie.

Nie da się jednak ukryć, że póki co umieramy i nic nie wskazuje na to, byśmy jako ludzie mogli to zmienić. Nadzieje większości ludzi religijnych dotyczą więc dalszego istnienia duszy po śmierci ludzkiego ciała. Według nich w momencie śmierci dusza przenosi się do duchowej rzeczywistości lub wg różnych religii reinkarnuje czyli wciela się w inne ciało, być może całkiem innego rodzaju. W poglądach chrześcijańskich dominuje wizja wiecznego nieba z jego błogosławieństwami dla świętych dusz i wiecznego piekła z jego mękami dla grzeszników. W katolicyzmie funkcjonuje jeszcze pojęcia czyśćca jako stanu przejściowego, który zadecyduje dopiero o przyszłym przeznaczeniu duszy.

Pogląd o tym, że umiera tylko ciało, a dusza żyje dalej w innym wymiarze jest bardzo stary. Około 400 lat przed Chrystusem wyznawał go Platon, który w swoim dziele pt. „Fedon” napisał: „Nieodłącznym atrybutem duszy jest życie, które jest przeciwstawne śmierci. Dusza jest więc nieśmiertelna i niezniszczalna. Czy powinniśmy wierzyć, że istnieje śmierć? To jest tylko oddzielenie duszy od ciała. Dusza nadal żyje bez ciała. Śmierć jest tylko oddzieleniem jej od ciała.”

Tyle Platon, a za nim chrześcijańscy neoplatonicy, którzy przejęli ten pogląd.

Pogląd ten jest bardzo grecki, ale mało hebrajski i przez to niebiblijny. Sama biblijna definicja duszy jest zupełnie inna niż pojęcie Platona o duchowej substancji uwięzionej w ciele. Według Księgi Rodzaju 2:7 – „Pan Bóg ukształował człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia. I człowiek stał się żywą duszą.” Ten werset mówi wprost, że istota obdarzona życiem to dusza. Dusza to więc istota, która powstała z połączenia pierwiastków naturalnych i ożywczej siły pochodzącej od Boga. Ani ciało bez tchnienia, ani tchnienie bez ciała nie jest duszą, a tchnienie to ożywcza moc, iskra życia od Boga (dosł. dmuchnął – to kojarzy się z resuscytacją kiedy przez uciski klatki piersiowej i wdechy ratownicze próbujemy kogoś przywrócić do życia). I tę całość wynikającą z tego połączenia nazywamy duszą.

Taka dusza ludzka czyli żywa istota ludzka mogłaby żyć wiecznie na ziemi, gdyby nie grzech. Nie będę rozwijał pojęcia grzechu. Użyję po prostu biblijnej definicji grzechu jako przekroczenie Boskiego prawa. Skutkiem tego miała być śmierć ludzkiej duszy. W ten sposób przedstawia to Księga Ezechiela 18:4, „Dusza, która grzeszy, ta umrze”. Z tego punktu widzenia dalsze rozważania o tym, co robi ludzka dusza po śmierci, nie są biblijne, ponieważ to właśnie życie duszy a nie tylko ciała w tym momencie się kończy. To dlatego Księga Kaznodziei 9:10 mówi wprost: „Bo nie ma żadnego działania ani rozumienia, ani poznania, ani mądrości w Szeolu [inne tłum: w grobie], do którego zdążasz”. „Umarli o niczym nie wiedzą” (Kazn. 9:5) i nie mogą już chwalić Pana (Izaj. 38:18).

„Drzewo ma jeszcze nadzieję, bo ścięte, na nowo wyrasta, świeży pęd nie obumrze. (…) A mocarz umarły przepada. Gdzież będzie człowiek, gdy zginie?” (Hioba 14:7,10)

Z tej smutnej rzeczywistości dobrze zdawał sobie sprawę Ijob, który w 14. rozdziale swojej księgi porównuje człowieka i drzewo, i zauważa pewną przewagę drzewa, które po ścięciu może się jeszcze odrodzić. Od wersetu 10 skupia się już tylko na człowieku: – „a umarłszy człowiek, gdzie jest? Jak ubywa wód z morza i rzeka opada, i wysycha; tak jest z człowiekiem. Gdy się położy to już nie wstanie; dopóki niebiosa będą trwać, nie ocknie się ani nie będzie obudzony ze swojego snu. Obyś mnie w grobie ukrył i schował, aż twój gniew się uciszy, wyznaczył mi czas i wspomniał na mnie.

Gdy człowiek umrze, czy może ożyć? Przez wszystkie dni wyznaczonego mi czasu będę czekał, aż nadejdzie moja zmiana.” (Inne przekłady: będę czekał „na chwilę, kiedy powstanę”, lub na moją „przyszłą odmianę”)

Mamy tu rozważania o śmierci człowieka cierpiącego. Czy umarły może ożyć? Powrócić do życia? Czy jest podstawa dla takiej nadziei? Ijob widzi taką nadzieję („będę czekał aż nadejdzie moja zmiana.”), ale nie zna czasu, kiedy to się stanie. Przez ten „wyznaczony czas”, hebrajskie ‘tzevai’ – czyli dosłownie czas ciężkiego, przymuszonego położenia – stan niebytu w grobie – Ijob będzie nieświadomie czekał na obudzenie ze snu.

Jeśli ktoś boi się latać samolotem to ‘tzevai może być od zapięcia pasów i startu aż do lądowania.

Ijoba 14:15 – „Wtedy zawołasz, a ja ci odpowiem; zatęsknisz za dziełem swoich rąk.”

Słowa pełne nadziei to: „Zawołasz, a JA Ci ODPOWIEM”. Mówi on bowiem, że po dłuższym czasie niebytu porównanego do przymusowego snu, umarły zachowa swoją tożsamość, nadal będę to „ja”. „ZAWOŁASZ” to oczywiście Bóg lub wyznaczony przez niego Wybawca, który jako jedyny ma moc podniesienia umarłego do życia. Nie znamy naszej przyszłej „zmiany”, może będziemy się jakoś różnić, ale będziemy sobie zdawać sprawę, że to NAS woła Bóg („ja Ci odpowiem”).

Z takiego punktu widzenia śmierć, czyli niebyt duszy, porównać można do snu. Bo tak samo jak rano budzi się ta sama osoba, tak będzie też przy z-martwych-wzbudzeniu. Bóg przywróci do życia te same osoby. Przywróci je z „piekła”, bo tak właśnie tłumaczone jest czasem hebrajskie słowo „szeol”. „Szeol” lub piekło to grób, stan nieistnienia. Trafiają tam zmarli sprawiedliwi i zmarli niesprawiedliwi, święci i grzesznicy. Nie ma ono jednak nic wspólnego z miejscem tortur. To znów różnica w pojmowaniu pewnych słów przez świat grecki i świat żydowski. Dla Greka „Hades” był smutną krainą świadomych umarłych, z których niektórzy przechodzili wielkie męczarnie. Dla wierzącego Biblii hebrajskiej Żyda „hades” to tłumaczenie szeolu – stan niebytu porównany do głębokiego spania bez snów (bez marzeń sennych). Niestety, we wczesnym średniowieczu w chrześcijaństwie zwyciężyła wizja grecka.

A jednak Jezus konsekwentnie porównywał śmierć do snu. Gdy spotkał kobiety opłakujące córkę Jaira, odesłał je do domu mówiąc: „Nie umarła dziewczynka, ale śpi”. A potem ją obudził (ze snu śmierci). Wzbudzenie córki Jaira i wzbudzenie Łazarza to dowody, że Boskie obietnice o przywróceniu zmarłych do życia są możliwe do spełnienia. Wszyscy, którzy śpią w Szeolu, zostaną obudzeni o poranku z-martwych-wstania. Dlatego Dawid w Ps. 30 stwierdza, że „z wieczora zawita płacz, ale z poranku radosne okrzyki”.

W Ewangelii wg Jana 5:28-29 Jezus wyraża to w ten sposób: „Nie dziwcie się temu, gdyż nadchodzi godzina, kiedy wszyscy, którzy są w grobach, usłyszą głos jego (Głos Jezusa); I wyjdą ci, co dobrze czynili, by powstać do życia; a inni, którzy źle czynili, by powstać na sąd.” 

Jak widać obietnica przywrócenia z grobu obejmuje wszystkich. Zanim jednak zwrócimy uwagę na życie i sąd, chciałbym jeszcze wrócić do tematu tożsamości. Co to tak naprawdę znaczy, że ”ja” to „ja”. Kim jestem? Czym jest tożsamość lub moje „ja” ? Kto lub co tak naprawdę powróci z Szeolu ? Nie będzie to nasze obecne ciało lub to co z niego zostanie. W 1 Koryntian 15:35-38 apostoł Paweł wyraża to w ten sposób: „Ale powie ktoś: Jak bywają wzbudzeni umarli? I w jakim ciele przychodzą? Niemądry! To, co siejesz, nie ożywa, jeśli nie umrze. A to, co siejesz, nie jest przecież tym ciałem, które ma powstać, lecz gołym ziarnem, może pszenicznym, a może jakimś innym; Ale Bóg daje mu ciało, jakie chce a każdemu z nasion właściwe jemu ciało.”

Tym co jest w Szeolu i tym, co ma być z niego wyzwolone, jest dusza czyli istota, a święty Paweł podkreśla, że to Bóg będzie tym, który dostarczy tej duszy nowego ciała i tchnienia życia. Co więc pochodzi od nas, że nadal będziemy to „my”? To jest to, co zasiejemy, ziarno naszych wspomnień i charakteru. Bo to właśnie nasza tożsamość = wspomnienia i charakter. I jak w innym miejscu dodaje apostoł Paweł – „Co zasiejemy, to też będziemy zbierać”.

Każdy z nas wypisuje w swoim organizmie, a szczególnie w swoim mózgu, swój własny, niepowtarzalny charakter. Każda myśl, a szczególnie każde słowo i czyn, zostawia ślad w organizmie (czasem blizny fiz.-duch.). Myśl zostawia nikły ślad, słowo głębszy, a czyn jeszcze głębszy, ponieważ „czyny mówią głośniej niż słowa”. To wszystko kształtuje charakter, ponieważ po tamtej stronie grobu (czyli po obudzeniu umarłych ) każdy z nas będzie pamiętał swoje przeszłe życie, tak jak pamięta je teraz, a może nawet dokładniej, jeśli ma dziś problemy z pamięcią J Nasze przyzwyczajenia, dobre i złe, będą takie same!

Jak to jednak możliwe, skoro nasz organizm z wiekiem słabnie, a w końcu razem z sercem i mózgiem człowiek zupełnie umiera. „Umarłszy człowiek, gdzie jest?” Z pomocą w zrozumieniu tego tematu przychodzi nieudolny implant Neuralink  Elona Muska. A może jeszcze lepszy przykład to chmura obliczeniowa poza komputerem, w której zapisujemy nasze dokumenty, hasła i nagrania. Jeżeli np zapisujemy pliki w Dokumentach Google’a albo filmy na YouTube’ie, to nie ma znaczenia, że nasz fizyczny dysk komputera ulegnie za minutę awarii. Wszystko jest już zapisane w tzw. chmurze. Jeśli chodzi o naszą tożsamość (czyli wspomnienia i charakter) to zapisuje się ona w dwóch miejscach. Po pierwsze w naszej zawodnej pamięci w mózgu. I po drugie w Boskiej pamięci, czyli niebiańskim NeuraLinku  lub chmurze obliczeniowej, która jest niezawodna, zapisuje dosłownie wszystko i w miliony razy lepszy sposób niż najlepsza technologia człowieka.

Księga Przypowieści 15:3 – „Oczy Pana są na każdy miejscu i śledzą dobrych i złych.”; Księga Kaznodziei 12:14 – „Bóg bowiem odbędzie sąd nad każdym czynem, nad każdą rzeczą tajną – czy dobrą, czy złą.”; Psalm 139:1-3 – „Jahwe, przenikasz i znasz mnie, Ty wiesz, kiedy siedzę i kiedy wstaję. Z daleka przenikasz moje zamysły, widzisz moje działanie i mój spoczynek i wszystkie moje drogi są Ci znane. Choć jeszcze nie ma słowa na języku: Ty, Jahwe, już znasz je w całości.”

W momencie śmierci kończy się zapisywanie naszego charakteru. Psalm 146:4 „Gdy tchnienie go opuści, wraca do swej ziemi, wówczas przepadają jego zamiary.” My już nic nie będziemy mogli zrobić. Ale Bóg przechowuje w swojej pamięci nasz jedyny dorobek życia, nasz jedyny skarb czyli tożsamość. To znaczy nasz charakter, naszą osobowość, naszą wiarę, naszą pamięć, naszą miłość i nienawiść, nasze rozwinięte zalety i nasze wady.

Słowo charakter to dosłownie ‘odciśnięty znak’ i takim znakiem naszej tożsamości są nasze cechy, nasz sposób myślenia, mówienia i działania.

Dlatego właśnie nie jest aż tak istotny stan naszego ciała, a Bóg nie patrzy na nasze ziemskie braki. Liczy się nawet nie sam mózg, ale zawarte głęboko w nim intencje, nasze pragnienia i motywy działania. Musimy nad nimi pracować, czyli umacniać naszą dobrą wolę, rozwijać się na podobieństwo Chrystusa. Jednak nie powinniśmy się zniechęcać tym, że nasze ciało słabnie i że nie pomaga nam. Zwłaszcza starsze osoby nie powinny się poddawać, bo chociaż organizm może być coraz słabszy to zapisane w nim intencje i myśli są tym, co zostanie i co kiedyś znowu będzie użyte.

To jak w historii pewnego polskiego Brata, który długo był nieprzytomny w szpitalu i po wybudzeniu się nie mógł powiedzieć po polsku ani słowa. Mówił tylko po niemiecku. Kiedyś uczył się w niemieckiej szkole, ale potem przez kilkadziesiąt lat nie używał tego języka… Tylko jedna osoba w szpitalu rozumiała j. niemiecki. Ale potem temu Bratu przeszło i zaczął mówić po polsku (i już nie umiał tak dobrze po niemiecku). Wcześniej jemu nawet przez myśl by nie przeszło, że on może tak mówić po niemiecku. To było w jakimś nieopisanym folderze w mózgu. A w tym stanie nieprzytomności, przy różnych procesach, które zaszły w mózgu, pliki z tego folderu się otworzyły. I takie może też być nasze doświadczenie życiowe – może nie zawsze możemy robić użytek z naszych myśli np. z powodu braków pamięci albo niesprawności ciała. Ale to tam jest. I kiedy Bóg powoła nas do istnienia w nowym ciele to wszystko zostanie przywrócone.

Porównajmy to jeszcze raz z komputerem: tożsamość to bardzo istotne dane, które zapisujemy na starym, zawieszającym się komputerze, który ledwo już daje radę i w końcu ostatecznie się spala lub całkiem się psuje. Bóg jednak ceni sobie zapis naszego życia, ten zapisywany plik, a nie sam komputer, bo jak czytaliśmy: w przyszłości to „Bóg da każdemu ciało, jakie [Bóg] zechce”. W przyszłości otrzymamy nowe ciała, ale to „my” je otrzymamy. Dlatego nasza tożsamość jest tak ważna, bo to niezwykła książka, którą piszę każdy z nas.

Choćby ktoś żył przez chwilę, to skoro żył, to już ma swoją historię, już ma swoją książkę. I tak jak książka ma okładkę, gdzie szukamy tytułu, tak w tym przypadku nasze imię i nazwisko jest tytułem. W polu autora też jest nasze imię i nazwisko oraz imię Boga, jeśli zaprosimy go do pisania naszej historii.

Pytanie brzmi: Jak pisać książkę swojego życia tak, żeby kiedyś się z niej cieszyć i tak żeby ucieszyła ona naszego Stwórcę? (Nie podam dokładnej recepty, poza wskazaniem na Słowo Boże) Na pewno możemy poprosić Jezusa o pomoc, bo Jezus doskonale zapisał swoją historię, a kocha nas tak bardzo, że oddał za nas swoje życie (więc na pewno jest zdolny i chętny nam pomóc). Poza tym: wszystko zależy od codziennych ćwiczeń. W jaki sposób łyżwiarze figurowi nauczyli się nie tylko jeździć szybko na łyżwach, ale też podnosić drugą osobę, skakać, kręcić się w kółko na lodowisku z wielką prędkością? To były codzienne, wielogodzinne ćwiczenia. Tak samo jest z grą na gitarze i z pływaniem. I tak samo jest z rozwojem charakteru. Musimy używać woli i wybierać to, co dobre dla nas i dla naszego życia. Musimy odrzucać to, co złe, a potem trzymać się tych decyzji czyli panować nad sobą. Nasze ciało tego nie chce 🙂 – ciało czuje się wtedy jako niewolnik… Rozwój charakteru to jednak świadoma decyzja, a raczej postanowienie. „Ja” muszę nie tylko chcieć się zmienić, ale postanowić zmianę i zmieniać się.

Nie możemy wybrać doświadczeń, które nas dotykają. Spotykają nas różne przykrości i ograniczenia. Nie wszystkie wydarzenia w życiu są przyjemne, ale prośmy Boga o pomoc i nie pozwólmy, żeby te przykre i straszne wydarzenia zniszczyły nasz charakter, naszą tożsamość. Boska pomoc w duchowym życiu jest pewna dla wszystkich, którzy Go miłują, ufają Bogu i proszą Go o pomoc. Potwierdza to wiele wersetów Biblii i doświadczenia wiernych. To jedank nie oznacza fizycznego powodzenia i braku doświadczeń.

Apostoł Jan nauczał, że Jezus „jest ofiarą przebłagalną za nasze grzechy i nie tylko nasze, lecz również za grzechy całego świata.” (to 1 Jana 2:2) Różnica jest taka, że wspominani tutaj „my” już o tym wiemy, a reszta ludzi dowie się o tym w przyszłości. „Bóg chce [a wł. postanowił – bo to mocne greckie słowo ‘thelo’], by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy” – zapisał to apostoł Paweł w 1 Tym. 2:4. Wiara w to zbawienie już dziś dołącza nas do rodziny wiary, do potomków Abrahama, z których tym szczególnym potomkiem jest Chrystus (tzn. Jezus i wybrana przez niego „mała trzódka” wiernych).

Przeczytajmy List do Galatów 3:8,16,29 – „[8] Pismo zaś przewidując, że Bóg usprawiedliwi pogan dzięki wierze, dało Abrahamowi tę radosną nowinę: „Ty będziesz błogosławieństwem dla wszystkich narodów”. [16] Otóż, obietnice dane były Abrahamowi i potomkowi jego. Pismo nie mówi: I potomkom – jako o wielu, lecz jako o jednym: I potomkowi twemu, a tym jest Chrystus. [29] Jeżeli zaś należycie do Chrystusa, to też jesteście potomstwem Abrahama, dziedzicami zgodnie z obietnicą.”

Ta obietnica błogosławienia wszystkich narodów przez potomstwo Abrahama rzuca więcej światła na temat przyszłego sądu i królowania Chrystusa na ziemi.
Jak czytaliśmy w Ewangelii Jana ci, którzy dobrze czynili, mieli pójść do żywota.
W nawiązaniu do obietnic Abrahama jest tu więc wybrane „potomstwo”, które razem z Jezusem wykona drugi etap tej obietnicy. „Ci, którzy źle czynili, powstaną na sąd”. A to właśnie święci razem z Jezusem będą sądzić świat wg apostoła Pawła [1 Kor. 6:2].

Błogosławienie świata i sądzenie świata zostanie oddane wiernym.

Użyte w Ewangelii Jana 5:29 słowo „sąd” pochodzi z greckiego „krisis” i oznacza próbę, a w tym wyrok na jej końcu, który dla jednych oznaczać będzie życie wieczne, a dla drugich – zniszczenie, w zależności od tego, jak odpowie ktoś na warunki okresu, który Pismo Święte nazywa „dniem sądu”. W Dziejach Apostolskich 17:31 napisane jest, że: „[Bóg] wyznaczył dzień, w którym będzie sądził świat sprawiedliwie przez męża, którego ustanowił, potwierdzając to wszystkim przez wskrzeszenie go z martwych.”

Apostoł Paweł omawia tutaj sąd świata. Często spotykana koncepcja tego sądu jest niezgodna ze sprawiedliwym charakterem Boga i z obietnicami zapisanymi w Jego Słowie. Taką koncepcję znamy choćby z dzieł Dantego czy obrazów Memlinga oraz Hieronima Boscha… Niektórzy tłumacze tak bardzo ulegli tym niebiblijnym koncepcjom, że zaczęli tłumaczyć „sąd” jako „potępienie”. Biblia odwrotnie określa „sąd świata” jako upragniony czas radości, który przyniesie ludziom pokój i sprawiedliwość. A dowód, że ten sąd naprawdę nadejdzie to zmartwychwstanie naszego Pana Jezusa, na które mamy wiele dowodów.

Przede wszystkim, termin „dzień” zarówno w Piśmie Świętym, jak i w zwykłej mowie, często oznacza okres inny niż dwadzieścia cztery godziny. Trwająca 40 lat wędrówka Izraelitów do ziemi obiecanej to w Biblii „dzień próby na pustyni”. Gdy apostoł Piotr pisze o nadchodzącym „dniu sądu”, przypomina nam słowa Mojżesza, że jeden dzień u Pana jest jak tysiąc lat i odwrotnie (to Ps. 90:4). Zobaczmy jednak do 2 Listu Piotra 3:8 – „Niech to jedno, umiłowani, nie uchodzi uwagi waszej, że u Pana jeden dzień jest jak tysiąc lat, a tysiąc lat jak jeden dzień.”

1000 lat w Biblii pojawia się jeszcze kilka razy i odnosi się też do królowania Chrystusa i wiernych na ziemi (np. Objawienie 20:6). U Jeremiasza królowanie to jest porównanie do czynienia sądu i sprawiedliwości na ziemi. Księga Jeremiasza 23:5 – „Oto idą dni, mówi Pan, kiedy wzbudzę Dawidowi latorośl sprawiedliwą, i będzie królował król, a poszczęści mu się; sąd zaiste i sprawiedliwość będzie czynił na ziemi.” Jeśli możemy postawić znak równości między dniem (czynienia) sądu a królowaniem Chrystusa to mamy też wiele innych biblijnych obietnic, które mówią, że na całej ziemi zapanuje wtedy pokój, że szatan nie będzie mógł szkodzić ludziom, a ludzie będą stopniowo uwalniani od grzechu, błędu, chorób i śmierci.

O to wszystko codziennie modlą się miliony chrześcijan słowami: „Przyjdź Królestwo Twoje! Bądź wola Twoja jako w niebie, tak i na ziemi.” Tak naprawdę jest to modlitwa o „dzień sądu”, bo „dzień sądu” to główna część Królestwa Chrystusa na ziemi. To bardzo ciekawe, że jako chrześcijanie modlimy się o sąd, a jednak dla wielu z nas pierwszą reakcją na słowo „sąd” jest strach. W wyobraźni mamy już sytuację, w której popełniono …
… przestępstwo, za które winny stanął przed sądem i teraz zostanie ukarany.
I rzeczywiście, choć może się to wydawać surowe, u zarania dziejów ludzkości bunt Adama sprowadził na niego karę śmierci i cała rasa ludzka poniosła ten sam wyrok Adama. To, że mądrość i miłość Stwórcy nie przeszkodziły w tym to inny temat. Wystarczy jednak powiedzieć, że wyrok dla Adama posłużył w Boskim planie, bo nauczył wszystkich ludzi strasznych konsekwencji grzechu. Ten zapowiadany
„dzień sądu”  nie będzie jednak tylko okazją do kolejnych surowych wyroków.

Dzień Sądu Bożego obejmuje po pierwsze dobre pouczenia czyli prawa i nauki od Boga. Wszyscy ludzie dowiedzą się wtedy o zbawieniu zapewnionym przez Jezusa
i o tym, jaki dobry jest Bóg i jak można osiągnąć życie wieczne na ziemi. Niech przemówi w tej sprawie Pismo Święte. Księga Abakuka 2:14 – „Ziemia bowiem będzie napełniona poznaniem chwały PANA, jak wody napełniają morze.”

Po zdobyciu wiedzy lub pouczeń kolejnym etapem sądu będzie próbowanie lub sprawdzanie, w jaki sposób wiedza zostaje wprowadzona w czyn. Te próby będą łatwiejsze niż ta pierwsza próba Adama w raju, bo proces umierania i długie doświadczenie ludzkości z klątwą grzechu i śmierci dało nam potężną lekcję. Przez okup Jezusa wyrok śmierci odziedziczony po Adamie zostanie uchylony, a każdy człowiek zostanie osądzony jako niezależna jednostka zgodnie z obowiązującym wtedy prawem Nowego Przymierza. Sądzeni będą mieli też za sobą wiele spełnionych obietnic, o których Bóg mówił już Abrahamowi. Przede wszystkim obudzenie ludzi z grobów, jako dowód, że wyrok Adama więcej nie obowiązuje (bo Jezus wziął go na siebie), oświecenie wszystkich prawdą, napełnienie radością (Łuk 2:10), pociągnięcie wszystkich do Chrystusa (J 12:32) i skłonienie wszystkich kolan i wyznanie Chrystusa przez wszystkich ludzi na ziemi. To próbowanie tego czasu będzie z pewnością przeplatane nagradzaniem za dobro i karaniem za zło – przez cały okres 1000-letniego dnia sądu.

Sąd ostateczny – to ostateczna decyzja lub wyrok co do zdobycia życia wiecznego. Ta decyzja będzie miała miejsce przy końcu długiego procesu resocjalizacji ludzkości (lub jak często mówimy: restytucji). Opisana jest w przypowieści Jezusa o owcach i kozłach (Mat. 25:31-46). Istotą tej przypowieści jest stan serca odkupionych miliardów ludzi. Niektórzy mogą na zewnątrz podporządkować się prawu, ale wewnętrznie oburzać się na jego zasady (i stan serca wykaże ostateczna próba na końcu dnia sądu). Ich wyrokiem nie będą wieczne męki, ale śmierć, czyli koniec istnienia. Biblia mówi, że karą za grzech jest śmierć, czyli koniec świadomej egzystencji. Jak czytamy w Psalmie 37:9-11 – „Złoczyńcy bowiem wyginą, a ufający Jahwe posiądą ziemię. Jeszcze chwila, a nie będzie przestępcy; spojrzysz na jego miejsce, a jego już nie będzie. Natomiast pokorni posiądą ziemię i będą się rozkoszować wielkim pokojem.”

Ta sama myśl występuje w przypowieści. Mateusza 25:46 mówi: „I pójdą ci [tzn. kozły, nieposłuszni] na wieczne odcięcie, a sprawiedliwi do życia wieczneg”. Jeżeli w waszych tłumaczeniach Biblii występuje tam zamiast „odcięcia” męka lub cierpienie wieczne to warto poprawić to sobie, bo gr. ‘kolasin’ to dosłownie ‘skrócenie’ lub ‘obcięcie’ jak przy oczyszczaniu gałęzi drzewa…

Wydaje się, że dzień sądu będzie dla większości ludzi szczęśliwy. Psalmy zapowiadają ten czas jako czas pełny radości. Przytoczę tylko Psalm 96:10 – „Głoście wśród narodów: Pan jest królem! On utwierdził świat tak, że się nie chwieje; sprawiedliwie sądzić będzie ludy! Niech radują się niebiosa i weseli się ziemia! (…) Przed obliczem Pana, bo idzie! Zaiste idzie, by sądzić ziemię. Będzie sądził świat sprawiedliwie, a ludy według swej wierności.”

Jak czytaliśmy u Ijoba, czas jego pobytu w grobie ma trwać „dopóki niebiosa będą trwać”. Nie widać jednak w Biblii idei całkowitego zniszczenia naszej planety, a tym bardziej wszechświata, bo to doskonałe Boskie dzieła. Takie spalenie ziemi lub wszechświata to znowu idea pozabiblijna, a nawet pogańska. Według Księgi Kaznodziei 1:4 – „Pokolenie przychodzi i pokolenie odchodzi, a ziemia trwa po wszystkie czasy.” Psalm 148 mówi to samo w odniesieniu do całego nieba czyli do wszechświata.

Z cytowanych wcześniej wersetów wiemy, że Pan Jezus będzie królował i sądził na Ziemi, więc nie spodziewam się zniszczenia naszej planety.

Symboliczne opisy zniszczenia ziemi i nieba w Biblii mówią więc raczej o zniszczeniu obecnego porządku rzeczy na Ziemi (wśród ludzi) porządku z jego duchową i ziemską władzą i niesprawiedliwym systemem społecznym. Dowodzi tego choćby Sof. 3:8 gdy stwierdza, że ziemia będzie pożarta ogniem Bożej gorliwości, a już w wersecie 9 prorok dodaje, że wtedy właśnie Bóg „przywróci narodom czyste wargi [czystą mowę], aby wszyscy wzywali imienia Jahwe i służyli mu jednomyślnie.” Nie będzie to więc czas całkowitej zagłady narodów, ale ich reformy – i wszystko to dokona się na tej samej planecie, na której teraz żyjemy.

„Nowa ziemia i nowe niebo” to dobre określenie czasu królowania Jezusa i dnia sądu. To czas przywracania harmonii między Bogiem a ludźmi. 2 Piotra 3:13 – „my oczekujemy, według obietnicy nowych niebios i nowej ziemi, w których mieszka sprawiedliwość.” Jest to symbol nowej duchowej władzy i nowego porządku społecznego na ziemi. W ten sposób Ijob mówi prawdę, bo jego obudzenie z grobu dokona się dopiero, gdy przeminie „obecny zły świat”, gdy przeminie obecne niebo i obecna ziemia. Umarli będą zbudzeni dopiero, gdy szatan nie będzie już dłużej „bogiem tego świata” i nie będzie mógł zwodzić narodów do błędu i grzechu. (Wyjątek stanowi tutaj zmartwychwstanie w ciałach niebiańskich części wiernych, którzy razem z Jezusem będą ustanawiali nowy porządek…)

Po tamtej stronie grobu, to znaczy po obudzeniu ludzi z grobów, czeka nas nowa rzeczywistość, w której Jezus i jego najwierniejsi będą stanowili „duchowy, niebiański rząd” (niebo), a ich przedstawiciele (jak np. wierni Starego Testamentu – a w tym Abraham czy Ijob) oraz cała ludzkość znajdą się ponownie na ziemi, przywróceni do życia ze swoją dawną tożsamością. Boski Neuralink zadziała niezawodnie i o nikim nie zapomni J Spełnią się wtedy słowa Ijoba: „Zawołasz, a ja Ci odpowiem”. Na koniec sądu spełni się to, co czytamy w Księdze Przypowieści 2:21 – „Prawi zamieszkiwać będą ziemię i doskonali pozostaną na niej.”

Kiedy jednak Bóg zawoła, to jacy my wtedy będziemy? Czy będziemy gotowi na Królestwo i pomożemy jeszcze drugim, żeby na końcu tysiąca lat także byli „doskonali”? Jakie sprawy są najważniejsze w naszym życiu? Czy pamiętamy Marię i Martę w Betanii ? Jedna z nich usiadła u nóg Pana i słuchała, co mówi o Królestwie, a drugą krzątała się wokół spraw tego świata. Duchowość powinna być ważniejsza w naszym życiu niż doczesność, chociaż musimy też starać się o sprawy doczesne. Ważne są jednak priorytety i to jak je ułożymy. Ew. Mat. 6:33 – „Ale szukajcie najpierw Królestwa Bożego i sprawiedliwości jego, a wszystko inne będzie wam dodane.” Po tamtej stronie grobu jedyna rzecz, która z nami pozostanie to nasza tożsamość. I oby to była tożsamość naśladowcy Jezusa i charakter jak najbardziej podobny do charakteru Jezusa. A staranie się o to już teraz może dać nam wiele radości i pełnię szczęścia po tamtej stronie grobu.

***

Zachęcamy też do wysłuchania drugiej części wykładu:
Po tamtej stronie grobu – część 2. Odpowiedź na niektóre argumenty

Otrzymaliśmy ostatnio pytanie, czy to prawda, że po śmierci ciała dusze zmarłych żyją dalej w innym wymiarze i doświadczają tam różnych radości (w niebie) lub przykrości (w piekle albo czyśćcu).

Rozważanie Biblii prowadzi nas do innych przekonań.

Księga Ezechiela 18:4 mówi, że to dusza, która grzeszy, ta umrze. Także w wielu Psalmach czytamy, że Bóg nie zachował lub zachował pewne dusze od śmierci (Psalm 116:8, Psalm 78:50). Także o Jezusie napisano, że „położył na ofiarę za grzech duszę swą. Ofiarował na śmierć swoją duszę.” (Izajasza 53:10)

Zdajemy sobie sprawę, że nie są to łatwe do przyjęcia myśli, gdy rozważamy je bardzo mocno dotknięci filozofią grecką, zwłaszcza platońską. Na ile zbadaliśmy historię idei szeolu i hadesu (czyli polskiego „grobu” lub „piekła”), widzimy, że jako chrześcijanie często czytamy je po grecku, tzn. uważamy hades za krainę aktywności, rozmyślań i cierpienia. Lecz czy Biblia do tego uprawnia?

Księga Koheleta 9:10 poucza, że „nie ma żadnej czynności ani rozumienia, ani poznania, ani mądrości w szeolu, do którego idziesz.” Czy do szeolu idzie ciało? Otóż nie: do szeolu trafia dusza (Psalm 16:10). Więc jak tam jest? Czy tylko Kohelet mówi, że jest to stan nieświadomy, jakby sen? Okazuje się, że pogląd ten potwierdzony jest też w Psalmie, u Hioba i proroków.

Psalm 146:4 – „gdy opuszcza go dech, wraca do prochu swego; w tym dniu giną wszystkie myśli jego.”; Psalm 115:17 – „Umarli nie chwalą Pana.” Izajasza 38:18 – „Nie szeol wysławia cię, a śmierć nie chwali cię; prawdy twojej nie oczekują ci, którzy w dół wstępują. Żywy, żywy, ten cię wysławiać będzie.”

„A wielu z tych, którzy śpią w prochu ziemi, obudzą się.” (Daniela 12:2)

Szczepan zasnął (Dzieje 7:60-8:1), inni uczniowie 'zasypiali’. Można tak powiedzieć, bo krew Chrystusa zapewnia im wzbudzenie z grobu w dzień ostateczny. „Ale jeśli Chrystus nie został wzbudzony (…) i ci poginęli, którzy zasnęli w Chrystusie. (…) Lecz teraz Chrystus z martwych wzbudzony jest i stał się pierwiastkiem tych, którzy zasnęli.” (1 Koryntian 15)

Jezus sam o sobie stwierdza: byłem umarły. Jednak trzeciego dnia Ojciec wzbudził go z grobu. Udzielił mu też prawa, aby przy swojej paruzji przywrócił do życia umarłych, najpierw swoich wiernych, a później także pozostałych.

„Mam też w Bogu nadzieję, którą również oni mają, że nastąpi zmartwychwstanie sprawiedliwych i niesprawiedliwych.” (Dzieje 24:15)

Więcej na temat duszy:

„Jeżeli byłbyś tutaj, mój brat nie umarłby.”

Tymi słowami zwróciła się Marta do Jezusa po śmierci swego brata Łazarza. Wyrażają one pełne rozpaczy uczucie żalu, które przeżywają miliony ludzi, gdy ich najukochańsi są zabrani przez śmierć. Jakże wiele myśli piętrzy się w naszym mózgu w takim czasie. Może, jeżeli zrobilibyśmy tak lub inaczej, może gdybyśmy posłali po innego lekarza…? Jeżeli śmierć następuje w wyniku wypadku, mówimy zazwyczaj, że gdyby nie pojechał, nic by się nie stało. Marta myślała, że to nieobecność Jezusa była przyczyną śmierci Łazarza. Dlatego zrobiła Mu wymówkę.

Wielu popełnia ten błąd mniemając, że Pan odpowiedzialny jest za śmierć naszych najdroższych lub że może zapobiec naszej tragedii. Dlatego wołają: „dlaczego?”. Wyobrażają sobie, że pewnie uczynili coś, co nie podobało się Bogu lub że zmarły został ukarany za złe uczynki. A potem z mieszanymi uczuciami myślą: jeżeli to ostatnie jest prawdą, to w takim razie gdzie są umarli? Czy doznają czegoś gorszego niż śmierć?

Łącznie z innymi myślami, które opanowują wielu ludzi gdy śmierć wkracza do ich domu, nasuwa się ciągle aktualne pytanie: co kryje się poza grobem? Czy kiedyś ponownie zobaczymy naszych ukochanych? Czy są szczęśliwi? A może pewnego dnia i my będziemy szczęśliwi razem z nimi? Nasze serca pragną konkretnej odpowiedzi na te wszystkie intrygujące pytania, rodzące się z naszego smutku. Na pytania te są odpowiedzi. Znajdujemy je w Słowie Bożym.

Dlaczego ludzie umierają?

Wielu ludzi byłoby skłonnych twierdzić, że starzenie się i śmierć człowieka są naturalne. Słaby punkt tej odpowiedzi to fakt, że miliony ludzi umierają zanim zaczną się starzeć. Ponury sierp śmierci nie ma względu na osoby, ścina bowiem zarówno młodych ludzi jak i starych, świętych i grzeszników. Bez względu na to czy jest to niemowlę, czy też starzec, szok jaki przeżywamy jest jednakowo wielki. Nigdy nie jesteśmy przygotowani na śmierć. Mimo, że minęły tysiące lat, wciąż nie jesteśmy przyzwyczajeni do jej potwornych wizyt – są one zawsze niemiłą niespodzianką. Właściwie zatem nie ma nic takiego, jak umieranie „naturalną śmiercią”, bowiem śmierć jest zawsze nienaturalna i niechciana.

Biblia mówi, że ludzie umierają z powodu grzechu. Nie z powodu osobistego, indywidualnego grzechu, lecz pierworodnego grzechu naszych prarodziców. Przez nich – wyjaśnia apostoł – „grzech wszedł na świat, a śmierć przez grzech” (Rzymian 5:12). Wskutek dziedziczności jesteśmy członkami umierającej rasy. Dobrze jest o tym pamiętać, gdy śmierć wkracza w nasze progi. Pomaga to nam zdać sobie sprawę z tego, że to nie nasz brak zainteresowania, opieki czy też ukaranie zmarłego (lub tych, którzy pozostali przy życiu) jest przyczyną śmierci. Nasi najdrożsi umierają, bo „w Adamie wszyscy umierają”. Lecz możemy nabrać otuchy czytając obietnice Boga, że chociaż w Adamie wszyscy umierają, to „w Chrystusie wszyscy ożywieni będą” (1 Koryntian 15:22).

Czytaj dalej:

1. Nadzieja
2. Śpiąc w pokoju
   Żyć znowu
3. Ostateczny dzień
4. Chrystus
5. Sprawiedliwi i niesprawiedliwi
6. Czy wierzysz w to?
7. Czy będzie to dosłowne zmartwychwstanie?
   Błogosławione obietnice