Wykład wygłoszony przez brata Leszka Szpunara na spotkaniu zboru w Bydgoszczy, 19.01.2025 r. 

Pomocne były też informacje zawarte w XII tomie Epifanicznych Wykładów Pisma Świętego Paula S.L. Johnsona zatytułowanym Biblia.

Znajdujemy tam taką definicję:

Ironia to …figura używana w Biblii. Podobnie do figury pytania (retorycznego) jej twierdzenia są przeczeniami, a jej przeczenia są twierdzeniami.

Autor podaje również przykłady:

Ijob 12:1-3

1  Wówczas zabrał głos Hiob i rzekł:

2  «Prawda, że wy – to naród,
a z wami już mądrość zaginie.
3  I ja mam rozsądek jak wy,
<nie ustępuję wam w niczym>.
Komu te rzeczy nie znane?

1 Król.18:27

27  Kiedy zaś nastało południe, Eliasz szydził z nich, mówiąc: «Wołajcie głośniej, bo to bóg! Więc może jest zamyślony albo zajęty, albo udaje się w drogę. Może on śpi, więc niech się obudzi!» 

1 Kor. 4:8-10

8 Tak więc już jesteście nasyceni, już opływacie w bogactwa. Zaczęliście królować bez nas! Otóż tak! Nawet trzeba, żebyście królowali, byśmy mogli współkrólować z wami. 9 Wydaje mi się bowiem, że Bóg nas, apostołów, wyznaczył jako ostatnich, jakby na śmierć skazanych. Staliśmy się bowiem widowiskiem dla świata, aniołów i ludzi; 10 my głupi dla Chrystusa, wy mądrzy w Chrystusie, my niemocni, wy mocni; wy doznajecie szacunku, a my wzgardy. 

Dla przybliżenia tematu sięgniemy również do takich opracowań, jak:

Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński:

Ironia – właściwość stylu polegająca na sprzeczności między dosłownym znaczeniem wypowiedzi a jej znaczeniem właściwym, nie wypowiedzianym wprost, ale świadomie zamierzonym przez autora i zazwyczaj rozpoznawalnym dla odbiorcy. Sygnałem ironiczności jest zakwestionowanie znaczenia dosłownego przez intonację, mimikę, czy też okoliczności towarzyszące wypowiedzi, a także przez znaczenie innych części tekstu, którego wypowiedź ironiczna jest składnikiem, i wreszcie przez właściwą odbiorcy znajomość spraw i ludzi, do której się autor odwołuje.

Słownik języka polskiego, red. Mieczysław Szymczak:

Ironia to: ukryta drwina, utajone szyderstwo, złośliwość zawarta w wypowiedzi pozornie aprobującej; Jadowita, zgryźliwa ironia. Mówić z ironią; frazeologizm: Ironia losu – nagły niepomyślny obrót wypadków, które zapowiadały się szczęśliwie. Jak na ironię. Jak na złość.

Albo Lis i kozioł

Już był w ogródku, już witał się z gąską;

Kiedy skok robiąc wpadł w beczkę wkopaną,

Gdzie wodę zbierano;

Ani pomyślić o wyskoczeniu.       

żart. ktoś myślał, że już udało mu się osiągnąć określony cel, ale ostatecznie się tak nie stało, bo zdarzyło się coś, co to uniemożliwiło

Z bajki Lis i kozioł Jeana de la Fontaine’a w tłumaczeniu Adama Mickiewicza:

I znane nam: …myślał indyk o niedzieli, a w sobotę…

Antyfraza – … wypowiedź, której sens właściwy jest przeciwieństwem sensu dosłownego, pochwała, która jest naganą, i na odwrót, np.

Antyfraza jest najpowszechniejszą formą ironii, czyli przeciwieństwo dwóch poziomów wypowiedzi.

O cześć wam, panowie magnaci

Za naszą niewolę, kajdany.

O cześć wam, panowie, książęta, prałaci,

Za kraj nasz krwią bratnią zbryzgany.

(G. Ehrenberg, Szlachta polska)

Etymologia

Z stgr. εἰρωνεία eironeia – udawanie głupszego, oszukiwanie, zachowywanie się w sposób chytry i plebejski (w czasach starożytnych określenie pejoratywne).

O ironii ogólnie:

Wypowiedź ironiczną charakteryzuje dystans mówiącego wobec znaczeń własnej mowy, a więc także wobec jej przedmiotu.

Zależnie od sytuacji ironia służyć może celom satyrycznym, być formą dowcipu,  przejawem drwiny, szyderstwa i sarkazmu.

Ironia zakłada wyższość mówiącego, który pozwala sobie wobec tematu i odbiorcy na igranie sprzecznymi sensami, ale świadomie zwrócone być może również przeciw samemu autorowi, jego sytuacji i twórczości, przybierając wówczas formę autoironii.

Po czym poznać ironię?

Najłatwiej jest to zrobić rozmawiając z kimś twarzą w twarz. Wówczas łatwo można zauważyć zarówno tembr głosu, jak i mimikę ( mrugnięcie okiem ) wypowiadającej ironiczne zdanie osoby. To właśnie brak zgodności pomiędzy sposobem wypowiedzi, a jej powierzchownym znaczeniem jest najważniejszym czynnikiem pozwalającym rozpoznać ironię. Wbrew pozorom, znaczenie ironii nie zawsze jest łatwo wyłapać. W przypadku tekstów pisanych zaakcentowanie ironii jest o wiele trudniejsze, dlatego niektórzy twórcy decydują się na określenie wprost danej wypowiedzi, jako wypowiedzi ironicznej.

Sygnałami ironii

werbalnej są głównie intonacja i mimika;

w odczytywaniu ironii tekstowej odbiorca kieruje się przede wszystkim kontekstem (wiedzą o autorze i jego rzeczywistych poglądach, temacie, światopoglądzie typowym danej epoce itp).

Jako wskaźnik interpunkcyjny ironii w tekstach pisanych jest stosowany cudzysłów (np. nasza „troskliwa” władza). Metodą graficznego zasygnalizowania ironii może być też kursywa, wytłuszczenie, podkreślenie, użycie wielkich liter (np. To GENIALNY pomysł).

W użyciach ironicznych występują często wtrącenia,

oczywiście, niewątpliwie, doprawdy, jak wiadomo, że tak powiem. Sygnały mogą być trudne do uchwycenia, a kontekst nie zawsze dostarcza wskazówek, odbiorca może nie dostrzec ironicznej intencji nadawcy i błędnie zrozumieć wypowiedź.

Powszechnie stosowane techniki ironiczne to m.in.:

• pozorowana zgoda z ofiarą ironii;
• pozorowana zachęta, rada dla ofiary;
• pozorowana obrona ofiary;
• pozorowany atak na przeciwników ofiary;
• pochwała w formie nagany / nagana w formie pochwały;
• pozorowana wątpliwość;
• powołanie się na niedorzeczne poglądy – rzekomo wyznawane przez większość; eksperci, większość
• ironiczne nominacje, np. nazwy nieistniejących urzędów, tytuły, przydomki.

Podstawowym zadaniem ironii może być więc po prostu przemycenie w wypowiedzi mniej lub bardziej dotkliwej uszczypliwości na dany temat, zademonstrowanie niechęci w stosunku do obiektu ironii, wyszydzenie określonych zjawisk itp.

Zarówno w języku codziennym, jak również w języku literackim, korzystanie z ironii bywa również dowodem na posiadanie zdrowego stosunku do samego siebie. W takim przypadku mówi się o autoironii, która często jest pożądaną umiejętnością.

Podsumowując, ironia w literaturze, podobnie jak w życiu codziennym, może pełnić różną funkcję, uzależnioną od intencji autora wypowiedzi. Najczęściej jednak korzystanie z ironii jest zarezerwowane dla sytuacji, w której dana osoba chce w zawoalowany sposób okazać swój prześmiewczy stosunek.

Ironia bywa również stosowana do zaakcentowania osobowości bohaterów.

Wybrane funkcje ironii:

• wykpienie poglądów, postępowania, postawy, cech przeciwnika (funkcja satyryczna);
• wzmocnienie myśli, argumentu;
• urozmaicenie wywodu;
• okazanie dystansu wobec zjawisk, osób – również wobec samego siebie (autoironia);
• zacieśnienie więzi z grupą, zjednanie sobie publiczności.

Ironia biblijna:

Powstaje ona na styku wielkości i małości, pychy i pokory, rozumu i głupstwa.

Jest w ironii biblijnej wielka doza elementu moralizatorskiego. Jest to ironia moralna, a także na wskroś intelektualna, co odpowiada koncepcji człowieka biblijnego z jego rozumnością.

Ironia w Biblii jest narzędziem kształtowania idei Boga jedynego, duchowego, przerastającego nieskończenie ludzki rozum i ludzką wyobraźnię.

Ironia biblijna temperuje pychę człowieka, gdy ironia romantyczna i współczesna jest wyrazem pychy ( uzurpacją i nadużyciem).

W Psalmach ironia występuje w swej funkcji podstawowej: demaskowania pychy, przywoływania do właściwego porządku ludzkich roszczeń i uzurpacji.

Ps. 32: 8,9 8  Pouczę cię i wskażę drogę, którą pójdziesz;
umocnię moje spojrzenie na tobie.
9  Nie bądźcie bez rozumu niczym koń i muł,
tylko wędzidłem i uzdą można je okiełznać,
nie przybliżą się inaczej do ciebie.

Ironia w rozmowach Boga z Ijobem:

Sumienie mam czyste – mówił Ijob ( Ijoba:26:5-7):

5  Dalekie to ode mnie, bym przyznał wam słuszność,
dopóki żyję, nie ustąpię, że jestem niewinny,
6  że strzegę prawości, a nie porzucam:
za moje dni nie potępia mnie serce.
7  Mój wróg niech się winnym okaże,
a mój przeciwnik – występnym!

Ijob uważa się za sprawiedliwego i czystego; został więc skrzywdzony przez Boga, kiedy cierpi. Człowiek, na którym nie ma żadnej skazy, dostał w nagrodę ból, nędzę i upokorzenie. Ijob nie formułuje otwarcie swego oskarżenia przeciw Bogu, ale wychwala siebie, nie zna miary w wynoszeniu swojej szlachetności. Sam nie wiedząc o tym, grzeszy przeciw Bogu pychą swej nieskazitelności. Nie próbuje nawet szukać powodu albo celu tego, co go spotkało.

Strofując go w jego niedoskonałym człowieczeństwie Bóg odezwał się do niego z wichru:

Pierwsza mowa Boga ( Ijob. 38:1-38 ):

1  Z wichru Pan odpowiedział Hiobowi i rzekł:
2  «Któż tu plan chce zaciemnić
słowami nierozumnymi?
3  Przepasz biodra jak mocarz!
Będę cię pytał – pouczysz Mnie.

Czy pomagałeś w stworzeniu świata…

4  Gdzie byłeś, gdy zakładałem podstawy ziemi?
Powiedz, jeżeli znasz mądrość.
5  Kto ustalił jej rozmiary?
Czy wiesz, kto nad nią sznur rozciągnął?
6  Na czym jej słupy są wsparte?
Kto założył jej kamień węgielny
7  ku uciesze porannych gwiazd,
ku radości wszystkich synów Bożych?

Czy rządzisz gwiazdami i pogodą?

31  Czy gwiazdy Plejad połączysz?
Rozluźnisz więzy Oriona?
32  Czy wypuścisz o czasie Gwiazdę Poranną
i wywiedziesz Niedźwiedzicę z dziećmi?
33  Czy znane ci prawa niebios,
czy wyjaśnisz ich pismo na ziemi?
34  Czy głos swój podniesiesz do chmur,
by cię ulewa przykryła?
35  Czy poślesz pioruny i pójdą,
i powiedzą ci: Oto jesteśmy?
3  6  Kto ibisowi dał mądrość
i rozum dał kogutowi?
37  Kto mądrze liczy chmury,
wylewa niebieskie bukłaki,
38  gdy gleba stwardnieje na bryłę,
a pola zamienią się w grudy…

I dalej rozdział 39.

W tych mnożących się po sobie ironicznych zapytaniach człowiek otrzymuje niezmiernie gorzką lekcję pokory.

W rozdziale 40:1-5 czytamy:

Zwrócił się Jahwe do Ijoba i rzekł: Niech przeciwnik Wszechmocnego odpowie. Niech zabrzmi głos krytyka Boga! A Ijob odpowiedział Jahwe: Jam mały, cóż Ci odpowiem? Rękę przyłożę do ust. Raz przemówiłem, nie więcej, drugi raz niczego nie dodam.

Kim jesteś Ijobie byś mógł kwestionować moje sądy i poczynania, zdaje się mówić Bóg. I Ijob pokornie odpowiada. (Jak wyżej.)

Po drugiej mowie Boga rozdziały 40 i 41. Ijob jeszcze raz odpowiada Bogu (42:1-6):

Ijob na to odpowiedział Jahwe i rzekł: Wiem, że Ty wszystko możesz, co zamyślisz, potrafisz uczynić. Kto nierozumnie zamiar przyciemni? O rzeczach wzniosłych mówiłem. To zbyt cudowne. Ja nie rozumiem. Posłuchaj, proszę. Pozwól mi mówić. Chcę spytać. Racz odpowiedzieć. Dotąd Cię znałem ze słyszenia, obecnie ujrzałem Cię wzrokiem, stąd odwołuję, co powiedziałem, kajam się w prochu, popiele.

Możemy powiedzieć, że ironia jest to bolesna metoda wychowawcza. Prowadzi do usunięcia pychy człowieka.

Ironia Koheleta, Ecclesiastesa (Kaznodziei Salomonowego)

Jeśli mówimy, że Ijob był mędrcem cierpienia, to Kohelet był mędrcem zwątpienia, zwątpienia w kondycję niedoskonałego człowieka. Od początku ustawia on człowieka na płaszczyźnie małości i znikomości, można by rzec – na płaszczyźnie pokory. Jego marność nad marnościami i wszystko marność dźwięczy rozwagą dojrzałego doświadczenia, właśnie ironią. Kohelet wyznacza człowiekowi właściwą miarę w stosunku do jego roszczeń i znaczenia, sławy, szczęścia. Wszystkie te roszczenia są bezzasadne. Człowiek nie ma prawa wynosić się nawet ponad zwierzęta, bo jeden jest koniec człowieka.

Los człowieka podobny jest do losu zwierząt. Wszystko odchodzi w jedno miejsce.

Koh. 3:18-22

18 Powiedziałem sobie:
Ze względu na synów ludzkich [tak się dzieje].
Bóg chce ich bowiem doświadczyć, żeby wiedzieli,
że sami przez się są tylko zwierzętami.
19 Los bowiem synów ludzkich jest ten sam,
co i los zwierząt;
los ich jest jeden:
jaka śmierć jednego, taka śmierć drugiego,
i oddech życia ten sam.
W niczym więc człowiek nie przewyższa zwierząt,
bo wszystko jest marnością.
20 Wszystko idzie do jednego miejsca:
powstało wszystko z prochu
i wszystko do prochu znów wraca.
21 Któż pozna, czy tchnienie synów ludzkich idzie w górę,
a tchnienie zwierząt zstępuje w dół, do ziemi?
22 Zobaczyłem więc, iż nie ma nic lepszego
nad to, że się człowiek cieszy ze swych dzieł,
gdyż taki jego udział.
Bo któż mu pozwoli zobaczyć,
co stanie się potem?

Mogłoby to wywołać rozpacz. U Koheleta są to jednak spokojne stwierdzenia, zawierające więcej ironii niż rozpaczy. Oto kilka fragmentów:

PRAKTYCZNE ZASTOSOWANIE MĄDROŚCI Koh, 7, 1-6

1 Lepsze jest dobre imię niż wonne olejki,
a dzień śmierci [lepszy] niż dzień urodzenia.
2 Lepiej jest iść do domu żałoby
niż do domu wesela,
bo w tamtym jest koniec każdego człowieka,
i człowiek żyjący bierze to sobie do serca.
3 Lepszy jest smutek niż śmiech,
bo na smutnym obliczu serce dobrze wychodzi.
4 Serce mędrców jest w domu żałoby,
a serce głupców w domu wesela.
5 Lepiej jest słuchać karcenia mędrca
niż pochwały ze strony głupców.
6 Bo czym trzaskanie cierni [płonących] pod kotłem,
tym jest śmiech głupiego.
I to jest także marnością.

Potoczne mniemania zostały tu wywrócone na opak. To co ważne dla człowieka okazuje się nieistotne, niegodne zabiegów. W tej przewrotności myśli zawiera się ironia Koheleta.

Jego ironia jest w dużej mierze autoironią. To jego ja opowiada o swoich własnych doświadczeniach.

Koh, 2, 12-18

Marność dóbr zdobytych mądrością

12 Postanowiłem
przyjrzeć się mądrości,
a także szaleństwu i głupocie.
Bo czego jeszcze dokonać może człowiek,
który nastąpi po królu,
nad to, czego on już dokonał?
13 I zobaczyłem,
że mądrość tak przewyższa głupotę,
jak światło przewyższa ciemności.
14 Mędrzec ma w głowie swojej oczy,
a głupiec chodzi w ciemności.
Ale poznałem również,
że ten sam los
spotyka wszystkich.
15 Więc powiedziałem sobie:
«Jaki los głupca,
taki też mój będzie;
i po cóż więc nabyłem
tyle mądrości?»
Rzekłem przeto w sercu, że i to jest marność.
16 Bo nie ma wiecznej pamięci po mędrcu,
tak samo jak i po głupcu,
gdyż już w najbliższych dniach
w niepamięć idzie wszystko;
czyż nie umiera mędrzec tak samo jak i głupiec?
17 Toteż znienawidziłem życie,
gdyż przykre mi były wszystkie sprawy,
jakie się dzieją pod słońcem;
bo wszystko marność i pogoń za wiatrem.
18 Znienawidziłem też wszelki swój dorobek,
który zdobyłem z trudem pod słońcem,
a który zostawię człowiekowi,
co przyjdzie po mnie.

Koh, 2, 1-11

Marność bogactw i rozkoszy

1 Powiedziałem sobie:
«Niechże doświadczę radości
i zażyję szczęścia!»
Lecz i to jest marność.
2 O śmiechu powiedziałem: «Szaleństwo!»,
a o radości: «Cóż ona daje?»
3 Postanowiłem w sercu swoim
krzepić ciało moje winem –
choć rozum miał zostać moim mądrym przewodnikiem –
i oddać się głupocie, aż zobaczę,
co dla ludzi jest szczęściem,
które gotują sobie pod niebem,
dopóki trwają dni ich życia.
4 Dokonałem wielkich dzieł:
zbudowałem sobie domy,
zasadziłem sobie winnice,
5 założyłem ogrody i parki
i nasadziłem w nich wszelkich drzew owocowych.
6 Urządziłem sobie zbiorniki na wodę,
by nią nawadniać gaj bogaty w drzewa.
7 Nabyłem niewolników i niewolnice
i miałem niewolników urodzonych w domu.
Posiadałem też wielkie stada większego i drobnego bydła,
większe niż wszyscy, co byli przede mną w Jeruzalem.
8 Nagromadziłem też sobie srebra i złota,
i skarby królów i krain.
Nabyłem śpiewaków i śpiewaczki
oraz rozkosze synów ludzkich: kobiet wiele.
9 I stałem się większy i możniejszy od wszystkich,
co byli przede mną w Jeruzalem;
w dodatku mądrość moja mi została.
10 Niczego też, czego oczy moje pragnęły,
nie odmawiałem im.
Nie wzbraniałem sercu memu żadnej radości –
bo serce moje miało radość
z wszelkiego mego trudu;
a to mi było zapłatą
za wszelki mój trud.
11 I przyjrzałem się wszystkim dziełom,
jakich dokonały moje ręce,
i trudowi, jaki sobie przy tym zadałem.
A oto: wszystko to marność i pogoń za wiatrem!
Z niczego nie ma pożytku pod słońcem.

Jeśli się przyjrzeć sceptycznej ironii Koheleta – jej uśmiech jest także uśmiechem nad ludzką pychą. Marność przeciwstawia on pysze żywota, ludzkiej urojonej wielkości, spokojnie ściąga ją z piedestału.

1Jan. 2;16

16 Wszystko bowiem, co jest na świecie, a więc:
pożądliwość ciała, pożądliwość oczu i pycha tego życia,
pochodzi nie od Ojca, lecz od świata.

Optymizmem napawa go obecność i obietnice Boga:

Jeszcze u Izajasza 40: 12-26

Wielkość Boga

12 Kto zmierzył wody morskie swą garścią
i piędzią wymierzył niebiosa?
Kto zawarł ziemię w miarce?
Kto zważył góry na wadze
i pagórki na szalach?
13 Kto zdołał zbadać ducha Pana?
Kto w roli doradcy dawał Mu wskazania?
14 Do kogo się On zwracał po radę i światło,
żeby Go pouczył o ścieżkach prawa,
żeby Go nauczył wiedzy
i wskazał Mu drogę roztropności?
15 Oto narody są jak kropla wody na wiadrze,
znaczą tyle, co pyłek na szali.
Oto wyspy ważą tyle, co ziarnko prochu.
16 I [lasów] Libanu nie starczy na paliwo
ani jego zwierzyny na całopalenie.
17 Niczym są przed Nim wszystkie narody,
znaczą dla Niego tyle, co nicość i pustka.
21 Czy nie wiecie tego? Czyście nie słyszeli?
Czy wam nie głoszono od początku?
Czyście nie pojęli utworzenia ziemi?
22 Ten, co mieszka nad kręgiem ziemi,
której mieszkańcy są jak szarańcza,
On rozciągnął niebiosa jak tkaninę
i rozpiął je jak namiot mieszkalny.
23 On możnych obraca wniwecz,
unicestwia władców ziemi.
24 Ledwie ich wszczepiono, ledwie posiano,
ledwie się w ziemi pień ich zakorzenił,
On powiał na nich i pousychali,
a wicher gwałtowny porwał ich jak słomkę.
25 «Z kim moglibyście Mnie porównać,
tak żeby Mi dorównał?» – mówi Święty.
26 Podnieście oczy w górę
i patrzcie: Kto stworzył te [gwiazdy]?
– Ten, który w szykach prowadzi ich wojsko,
wszystkie je woła po imieniu.
Spod takiej potęgi i olbrzymiej siły
nikt się nie wymknie. 

Miary ludzkie są śmiesznie zawodne w sądzeniu o Bogu. Ani zmysły człowieka, ani możliwości umysłu człowieka nie mogą być miarą Boga. Czym bowiem mierzy człowiek? Jakby na targu sprzedając figi – mierzy garścią, a materiał – piędzią. Człowiek potrafi mierzyć tylko swoim czasem i swoją przestrzenią.

Jak czytaliśmy. Stwórca z ironią mówi o pretensjach poznawczych człowieka wobec wszechświata, wobec Jego dzieła:

12 Kto zmierzył wody morskie swą garścią
i piędzią wymierzył niebiosa?
Kto zawarł ziemię w miarce?
Kto zważył góry na wadze
i pagórki na szalach?

Ironia proroków, a zwłaszcza Izajasza, nadaje wspaniały blask ich słowu. Stwarza dystans między ideą Boga duchowego a ludzkimi błędami w Jego pojmowaniu. Karci pychę ludzkiego rozumu i ludzkich rąk. Ukazuje wielkość Boga i w przeciwstawieniu do wielkości wszechświata – małość i bezradność człowieka.

Wielkość prawdziwego Boga w Psalmach – Psalm 115

Nie nam, Panie, nie nam,
lecz Twemu imieniu daj chwałę
za Twoją łaskawość i wierność!
2 Czemu mają mówić poganie:
«A gdzież jest ich Bóg?»
3  Nasz Bóg jest w niebie;
uczyni wszystko, co zechce.
9  Dom Izraela pokłada ufność w Panu,
On ich pomocą i tarczą.

Zapraszamy do wysłuchania wykładu, który brat Andrzej Kaliszczyk wygłosił na spotkaniu biblijnym w Bziance, 14.04.2024 r.

Doświadczenia życiowe, szczególnie te ciężkie, poruszają wszystkie czułe struny naszego wewnętrznego człowieka i pozwalają lepiej poznać samego siebie.

Dopiero podczas krytycznych doświadczeń okazuje się, co dla nas jest naprawdę ważne, i że nasze dotychczasowe życie i poglądy mogły być swoistą grą pozorów. Te doświadczenia prowadzą niektórych ludzi do wewnętrznej przemiany i całkowicie zmieniają ich sposób myślenia o świecie i duchowości.

Jeśli taka zmiana następuje u osoby niepraktykującej, objawia się ona dużą dozą pierwotnej gorliwości i bezkompromisowej chęci dania świadectwa takiej przemiany.

I dlatego słyszymy niekiedy o tym, że ktoś nawrócił się po ciężkim zapadnięciu na zdrowiu lub w innej ekstremalnej sytuacji, i jeśli ten ktoś jest osobą znaną, media mimowolnie rozgłoszą te fakty ku szerszemu dobru.

Mam tu na myśl niektórych popularnych artystów – muzyków, aktorów, którzy są idolami młodzieży i mają realny na nią wpływ.

W dzisiejszym świecie mówienie o nawróceniu jest wyśmiewane i traktowane, w najlepszym przypadku, z przymrużeniem oka, ale dla niektórych słuchaczy może być swoistym drogowskazem. I takie znane postaci, gdy mówią publicznie o nawróceniu, stanowią pewien rodzaj światła w obecnych, pozbawionych duchowego elementu, czasach. Dobre i to.

Takie kruszące doświadczenia dotykają także zaawansowanych chrześcijan. Oni nie biegną z tym do mediów, ale przeżywają je jako część swojej ofiarowanej Bogu, drogi. I mimo, że na ogół bywają silni, to jednak w takich trudnych chwilach mogą próbować poddać swój religijny punkt widzenia swoistemu egzaminowi, zwłaszcza w sytuacjach, gdy spotyka chrześcijanina jakiś niespodziewany kataklizm w osobistych sprawach, czy najbliższej rodziny.

W takich chwilach analizujemy podstawy naszego światopoglądu i zadajemy pytania o sprawy fundamentalne, jak np. stawiamy pytania o sens wiary w Boga, lub o to jaki On jest? Dopadają nas smutne chwile i czasami możemy być bardzo krytyczni w odniesieniu do naszej relacji z Bogiem.

Tak dzieje się od początku i już Hiob mógłby być dla nas pierwowzorem człowieka, który poddany wielkiemu cierpieniu, wiedzie z Bogiem zdecydowany spór.

Hiob 30:

(19): Rzucił mnie w błoto, upodobniłem się do prochu i popiołu.

(20): Krzyczę do ciebie, lecz mi nie odpowiadasz; stoję, lecz Ty nie zważasz na mnie.

(21): Okazałeś się okrutny dla mnie; swą mocną ręką zwalczasz mnie.(22): Unosisz mnie na wietrze, każesz mi na nim jechać i sprawiasz, że ginę w burzy. [Biblia Warszawska, Hi 30]

Jednym z pytań może być: dlaczego ja nadal wierzę w Boga, mimo że czuję, iż On mi nie pomaga?

Jakie są moje motywy? Czy są egoistyczne? Czy altruistyczne? Może mieszane?

Myślę, że nie ma człowieka pozbawionego egoizmu, ale nasza odpowiedź na pytanie dlaczego, pomimo mojego egoizmu nadal wierzę, mogła by być następująca:

wierzę, bo chcę być zgodny z rzeczywistością.

Aby być zgodny z rzeczywistością, trzeba w pewnym stopniu poznać tę rzeczywistość.

Dla człowieka pozbawionego np. słuchu rzeczywistość jest inna niż dla tego, który słuch posiada…

Jeśli Rzeczywistość to tylko materia i jej przemiany, to niewierzący są bliżej prawdy.

Ale, jak można stwierdzić z całą pewnością, że Rzeczywistość to jedynie materia, skoro nie zna się całości i nie wie wszystkiego? A w takim położeniu znajduje się nasz mózg. Wie odrobinę, a sili się na wnioski, jakby wiedział wszystko – a przecież wnioski oparte o niewiedzę są tak samo wiarą, jak i nasze wnioski.

Mamy więc wiarę ludzi niewierzących, którzy wierzą w to, że Bóg nie istnieje, oraz wiarę ludzi wierzących w to, że Bóg istnieje.

Moim zdaniem Rzeczywistość to nie tylko materia i jej przemiany, ale również duch, który nie podlega procesom materialnym, i dlatego stanowisko ludzi wierzących jest szersze i bardziej zgodne z Rzeczywistością niż stanowisko ludzi niewierzących.

Rzeczywistość to świat materii i świat ducha. I tak to widzą ludzie obdarzeni dodatkowym zmysłem „duchowości”.

Inny podział: Rzeczywistość możemy podzielić na to co żywe i nieżywe.

Nasza wiara musi na czymś się oprzeć. Wiara chrześcijanina ma korzenie w Biblii, której centralną postacią jest Pan Jezus. Biblię przyjmujemy jako Słowo Boga a priori. A Biblia mówi, że do Jezusa może przyjść tylko ten, kto zostanie pociągnięty przez Boga.

Jan 6:44:

(44): Nikt nie może przyjść do mnie, jeżeli go nie pociągnie Ojciec, który mnie posłał, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym. [Biblia Warszawska, J 6]

Na tej podstawie ludzie wierzący w Pana Jezusa mogą czuć się wyróżnieni, pociągnięci przez Boga. To jeden z naszych kamieni milowych: jesteśmy pociągnięci przez Boga.

Gdy już wiemy, na czym stoimy, możemy zapytać: co z tego wynika? Wynika z tego nasze pragnienie poznania tej duchowej części Rzeczywistości, którą nazywamy Prawdą.

O jaką Prawdę nam chodzi? O Prawdę, która mówi o Bogu, o historii i przeznaczeniu rodzaju ludzkiego.

Jakie więc jest to „przeznaczenie człowieka”?

Tym przeznaczeniem jest życie wieczne odrodzonej ludzkości na odrodzonej ziemi – takie jest przesłanie Biblii.

To jest perspektywa, która pobudza do nas do aktywności i wzbudza wdzięczność ku Bogu. A to z tego powodu, że ta perspektywa jest wzniosła, piękna, szlachetna i całkowicie wynikająca z dobrej woli.

Pismo św wielokrotnie wspomina o życiu wiecznym. Pan Jezus o tym mówi bezpośrednio, oraz apostołowie.

Wiara w życie wieczne nie zaczyna się od Jezusa i nie jest oryginalną nauką Nowego Testamentu.

Już Żydzi przed Jezusem wierzyli w życie wieczne.

Jan 5:

(39): Badacie Pisma, ponieważ sądzicie, że w nich zawarte jest życie wieczne: to one właśnie dają o Mnie świadectwo. [Biblia Tysiąclecia V, J 5]

Żydzi wierzyli, że życie wieczne przyjdzie przez Mesjasza, Syna Bożego, i będzie miało związek ze zmartwychwstaniem, którego dokona Mesjasz. Taki obraz wyłania się z rozmów Pana Jezusa z Żydami.

I Pan Jezus wykorzystywał tę ich wiarę, by zwrócić im uwagę na siebie, jako na Mesjasza.

Jan 6:

(40): A tać jest wola onego, który mię posłał, aby każdy, kto widzi Syna, a wierzy weń, miał żywot wieczny; a ja go wzbudzę w on ostateczny dzień. [Biblia Gdańska, J 6]

Kiedy?

„On ostateczny dzień” jest tutaj wymieniony jako dzień, w którym ludzie wierzący otrzymają życie wieczne.

Ale przecież nie każdy dożyje do tego dnia ostatecznego, lecz umrze przed tym dniem. Zatem jak to się stanie, że jednak będzie żył? Pan Jezus powiedział, że „wzbudzę go w dniu ostatecznym”.

Podobne myśli wyraził Pan Jezus podczas rozmowy z Martą, siostrą Łazarza, przed obudzeniem Łazarza z grobu:

Jan 11:20:

(20): Marta tedy, gdy usłyszała, że Jezus idzie, bieżała przeciwko niemu; ale Maryja w domu siedziała.

(21): I rzekła Marta do Jezusa: Panie! byś tu był, nie umarłby był brat mój.

(22): Ale i teraz wiem, że o cokolwiek byś prosił Boga, da ci to Bóg.

(23): Rzekł jej Jezus: Wstanieć brat twój.

(24): Rzekła mu Marta: Wiem, iż wstanie przy zmartwychwstaniu w on ostateczny dzień.

(25): I rzekł jej Jezus: Jam jest zmartwychwstanie i żywot; kto w mię wierzy, choćby też umarł, żyć będzie.

(26): A wszelki, który żyje, a wierzy w mię, nie umrze na wieki. Wierzyszże temu?

(27): Rzekła mu: I owszem Panie! Jam uwierzyła, żeś ty jest Chrystus, Syn Boży, który miał przyjść na świat. [Biblia Gdańska, J 11]

Możemy powiedzieć, że życie wieczne otrzymuje się poprzez zmartwychwstanie,

Wiele rzeczy w naszych poglądach może być trudnych do zrozumienia i zaakceptowania, z uwagi na to, że bywają dość zawiłe, ale słowa o życiu wiecznym i o zmartwychwstaniu zostały wypowiedziane bezpośrednio i zupełnie jasno i to przez samego Pana Jezusa, i dlatego są rodzajem bezpiecznej kotwicy, na której trzymamy nasze – niekiedy – skołowane umysły. I dlatego pośród trudnych doświadczeń liczą się te podstawowe nauki: wiara w życie wieczne i zmartwychwstania. To może być prawdziwym posileniem w trudnym czasie.

My, jako uczniowie Jezusa, jesteśmy spadkobiercami obietnicy o życiu wiecznym. I to jest nasza docelowa przystań, nasz koniec drogi.

Życie wieczne zespolone jest ze zmartwychwstaniem. Zmartwychwstanie ma dokonać się w dniu ostatecznym, czy w dniu ostatnim.

Wynika z tego, że życie wieczne nie istnieje przed zmartwychwstaniem.

—-

Biblia wiele mówi o zmartwychwstaniu:

• zmartwychwstanie Pana Jezusa
• pierwsze zmartwychwstanie
• lepsze zmartwychwstanie
• zmartwychwstanie sprawiedliwych i niesprawiedliwych – Dz.24:15, Łuk 14:14
• zmartwychwstanie wszystkich, co są w grobach;

Nauka o zmartwychwstaniu Pana Jezusa i o zmartwychwstaniu w ogóle jest jednym z kilku filarów Biblii.

Żydzi z czasów Pana Jezusa byli zaznajomieni z tą nauką, i wywodzili ją z Pisma Starego Testamentu. Mieli kilka przykładów w ST ożywienia nieżyjącego człowieka, dlatego wierzyli, że zmartwychwstanie jest możliwe. Faryzeusze tak wierzyli. Saduceusze – przeciwnie, nie wierzyli w zmartwychwstanie (Łuk 20:27)

Pan Jezus przytoczył im rozmowę przy gorejącym krzaku na dowód istnienia zmartwychwstania

Łuk 20:37

(37): A iż umarli zmartwychwstaną, i Mojżesz pokazał przy onym krzaku, gdy zowie Pana Boga Bogiem Abrahamowym i Bogiem Izaakowym i Bogiem Jakóbowym.

(38): A Bógci nie jest Bogiem umarłych, ale żywych; bo jemu wszyscy żyją. [Biblia Gdańska, Łk 20]

2Moj 3:

(1): A Mojżesz pasł trzodę Jetra, świekra swego, kapłana Madyjańskiego; i zagnał trzodę na puszczą, a przyszedł do góry Bożej, do Horeb, (2): I ukazał mu się Anioł Pański w płomieniu ognistym, z pośrodku krza; i widział, a oto, kierz gorzał ogniem, a on kierz nie zgorzał. (3): Tedy rzekł Mojżesz: Pójdę teraz, a oglądam to widzenie wielkie, czemu nie zgore ten kierz. (4): A widząc Pan, iż szedł patrzać, zawołał nań Bóg z pośrodku onego krza, mówiąc: Mojżeszu, Mojżeszu! A on odpowiedział: Otom ja. (5): Tedy rzekł: Nie przystępuj sam; zzuj buty twe z nóg twoich: albowiem miejsce, na którem ty stoisz, ziemia święta jest. (6): Zatem rzekł: Jam jest Bóg ojca twego, Bóg Abrahamów, Bóg Izaaków, i Bóg Jakóbów; i zakrył Mojżesz oblicze swe, bo się bał patrzać na Boga. [Biblia Gdańska, Wj 3]

Powstaje pytanie, czy i my (goje) mamy prawo wierzyć w to, co Maria i Marta, i w to, co wierzyli żydzi?

Na podstawie słów Pana Jezusa stanowczo stwierdzamy, że mamy takie prawo:

Jan 5:

(28): Nie dziwujcież się temu; boć przyjdzie godzina, w którą wszyscy, co są w grobach, usłyszą głos jego; [Biblia Gdańska, J 5]

Nie jest ważne, czy byłeś żydem, czy poganinem. Z grobu wstanie każdy. To jest tak wielka rzecz, że trudno w nią uwierzyć.

Już za czasów apostoła Pawła, niektórzy co uważali się za chrześcijan, nie wierzyli w zmartwychwstanie.

1Kor 15

(1): A przypominam wam, bracia, ewangelię, którą wam zwiastowałem, którą też przyjęliście i w której trwacie,

(2): i przez którą zbawieni jesteście, jeśli ją tylko zachowujecie tak, jak wam ją zwiastowałem, chyba że nadaremnie uwierzyliście.

(3): Najpierw bowiem podałem wam to, co i ja przejąłem, że Chrystus umarł za grzechy nasze według Pism

(4): i że został pogrzebany, i że dnia trzeciego został z martwych wzbudzony według Pism,

(5): i że ukazał się Kefasowi, potem dwunastu;

(6): potem ukazał się więcej niż pięciuset braciom naraz, z których większość dotychczas żyje, niektórzy zaś zasnęli;

(7): potem ukazał się Jakubowi, następnie wszystkim apostołom;

(8): a w końcu po wszystkich ukazał się i mnie jako poronionemu płodowi.

(9): Ja bowiem jestem najmniejszym z apostołów i nie jestem godzien nazywać się apostołem, gdyż prześladowałem Kościół Boży.

(10): Ale z łaski Boga jestem tym, czym jestem, a łaska jego okazana mi nie była daremna, lecz daleko więcej niż oni wszyscy pracowałem, wszakże nie ja, lecz łaska Boża, która jest ze mną.

(11): Czy więc ja, czy oni, to samo opowiadamy, i tak uwierzyliście.

(12): A jeśli się o Chrystusie opowiada, że został z martwych wzbudzony, jakże mogą mówić niektórzy między wami, że zmartwychwstania nie ma?

(13): Bo jeśli nie ma zmartwychwstania, to i Chrystus nie został wzbudzony;

(14): a jeśli Chrystus nie został wzbudzony, tedy i kazanie nasze daremne, daremna też wasza wiara;

(15): wówczas też byliśmy fałszywymi świadkami Bożymi, bo świadczyliśmy o Bogu, że Chrystusa wzbudził, którego nie wzbudził, skoro umarli nie bywają wzbudzeni.

(16): Jeśli bowiem umarli nie bywają wzbudzeni, to i Chrystus nie został wzbudzony;

(17): a jeśli Chrystus nie został wzbudzony, daremna jest wiara wasza; jesteście jeszcze w swoich grzechach.

(18): Zatem i ci, którzy zasnęli w Chrystusie, poginęli.

(19): Jeśli tylko w tym życiu pokładamy nadzieję w Chrystusie, jesteśmy ze wszystkich ludzi najbardziej pożałowania godni.

(20): A jednak Chrystus został wzbudzony z martwych i jest pierwiastkiem tych, którzy zasnęli. [Biblia Warszawska, 1kor 15]

Widzimy więc, że wszystko opiera się o fakt zmartwychwstania Pana Jezusa. Dla ludzi przewidziano dwie części Wielkiego Planu Zmartwychwstania:

(29): I pójdą ci, którzy dobrze czynili, na powstanie [anastasis] żywota; ale ci, którzy źle czynili, na powstanie [anastasis] sądu. [Biblia Gdańska, J 5]

Albo inaczej:

(15): Mając nadzieję w Bogu, że będzie, którego i oni czekają, zmartwychwstanie [anastasis] i sprawiedliwych, i niesprawiedliwych. [Biblia Gdańska, Dz 24]

Dobrze czynili – na powstanie [anastasis] życia = zmartwychwstanie sprawiedliwych

Źle czynili – na powstanie [anastasis] sądu = zmartwychwstanie niesprawiedliwych

Co oznacza greckie słowo, które tutaj występuje?

Ono oznacza: powstanie, ponowne powstanie. I odnosi się do zmartwychwstania Pana Jezusa, Kościoła – Fil 3:11; ludzi w dniu ostatnim.

Co do zmartwychwstania sprawiedliwych – kogo to obejmuje:

1. przede wszystkim ludzi objętych przymierzem ze wszystkich wieków, a szczególnie Małe Stadko. W odniesieniu do Małego Stadka są znane niektóre szczegóły tej sprawy:

1Kor 15:51:

(51): Oto ja tajemnicę wam powiadam; nie wszyscyć zaśniemy, ale wszyscy przemienieni będziemy, bardzo prędko w okamgnieniu, na trąbę ostateczną. [Biblia Gdańska, 1kor 15]

1 Tes 4:(14): Albowiem jeźli wierzymy, iż Jezus umarł i zmartwychwstał, tak Bóg i tych, którzy zasnęli w Jezusie, przywiedzie z nim. (15): Boć to wam powiadamy słowem Pańskiem, że my, którzy żywi pozostaniemy do przyjścia Pańskiego, nie uprzedzimy onych, którzy zasnęli. (16): Gdyż sam Pan z okrzykiem, a głosem archanielskim i z trąbą Bożą zstąpi z nieba, a pomarli w Chrystusie powstaną najpierwej. (17): Zatem my żywi, którzy pozostaniemy, wespół z nimi zachwyceni będziemy w obłokach naprzeciwko Panu na powietrze, a tak zawsze z Panem będziemy. (18): Przetoż pocieszajcie jedni drugich temi słowy. [Biblia Gdańska, 1tes 4].

Co do zmartwychwstania niesprawiedliwych – kogo to obejmuje:

2. W odniesieniu do świata w ogólności: ponowne powstanie do życia niesprawiedliwych – oznacza uczynienie z nich, podczas Dnia Sądu ludzi sprawiedliwych, bo tylko o sprawiedliwym można powiedzieć, że żyje. Niesprawiedliwe życie przyrównane jest do stanu umarłego. W ten sposób możemy zrozumieć, że ich anastasis jest tożsame z restytucją.

Hab. 3:17

(17): Choćby figowe drzewo nie zakwitnęło i nie było urodzaju na winnicach, choćby i owoc oliwy pochybił, i role nie przyniosłyby pożytku, i z owczarniby owce wybite były, a nie byłoby bydła w oborach;

(18): Wszakże się ja w Panu weselić będę, rozraduję się w Bogu zbawienia mego. [Biblia Gdańska, Ha 3]

Kiedy burza minęła, wspaniale świeciło zachodzące słońce, a spokojne wody pięknie lśniły w kolorach różu i złota. (Fot. wallhere.com)

„Gdy on sprawi pokój, kto go wzruszy?” [Księga Hioba 34:29]. Kto jeśli nie On, „Bóg wszelkiej pociechy”, może udzielić pokoju pośród niepokoju, powstającego w duszy jak nagła burza na morzu? Jak zagrożeni żeglarze na morzu, wołamy do Niego, a on doprowadza nas do upragnionego, błogiego portu ciszy i pokoju w Bogu.

Jakie wołanie sprowadza ten pokój? Nie jest nim modlitwa o usunięcie wszelkich powodów do niepokoju, ponieważ wolą Bożą nie zawsze jest zesłanie pokoju duchowi ludzkiemu w ten sposób; to nie zawsze jest najlepszy sposób. Jest jednak wołanie, które zawsze sprowadza pokój, którego nikt nie „wzruszy”. Wołaniem tym jest modlitwa o błogie, ufne i pełne miłości poddanie się woli Bożej.

„Niech się Twoja, a nie moja, wola spełni,
Niech Twa wola moją wolę wypełni.
Proszę o pokój, ale pokój ten oznacza,
że się człowiek z Tobą Panie zjednacza.”

Co niepokoi mojego ducha? Czy to niepokój o moją pracę, moje finanse, moją reputację, moich przyjaciół? Przypuśćmy, że mój Ojciec w niebie wysłucha moje modlitwy i usunie wszystkie widoczne przyczyny niepokoju w stosunku do jednej albo do wszystkich tych spraw. To nie zapewniłoby trwałego pokoju, bo w życiu tak pełnym niepewności jak to, jutro pewnie pojawią się nowe powody do niepokoju.

Jeśli jednak powiem: „Panie, spraw, aby każda z tych rzeczy, które tak ściśle dotyczą mojego spokoju ducha, znalazła się pod Twoją kontrolą. Uporządkuj wszystko w pełni zgodnie z Twoją wolą, bo Ty jesteś moim Ojcem i moim Przyjacielem. Twoją wolą jest to, by Twoje dzieci miały wszystko, co najlepsze, a Ty wiesz, co jest najlepsze dla mnie”. Wtedy znajdę swoje miejsce odpoczynku! Jak znikać będzie poczucie przytłaczającej odpowiedzialności. Jak te troski rozpraszające moją uwagę zsuną się z serca, które jest zbyt słabe, by je udźwignąć, na silne ramię, na którym słusznie i lekko spoczywa panowanie nad wszystkimi rzeczami.

Jeśli nie doświadczymy od razu uczucia cichego i łagodnego ducha, który w oczach Boga jest tak wartościowy, nie powinniśmy się zniechęcać. Duch taki ma nie tylko wielką wartość, ale też często zdobywa się go za wielką cenę.

Następuje to po kolejnych bitwach, często powtarzających się wyrzeczeniach i zwielokrotnionych próbach, w których wyraźnie objawia się niezawodna troska i miłość Boga. Patrzyliśmy na fale morskie pod północno-wschodnim wiatrem; jakie były niespokojne i ciemne! Nagle, z zaciekłością, która wydawała się okrutna, deszcz zaczął lać się strumieniami, a nie stawiające oporu wody zupełnie się uspokoiły, jakby były zaskoczone. Kiedy burza minęła, wspaniale świeciło zachodzące słońce, a spokojne wody pięknie lśniły w kolorach różu i złota.

Natura ma swoje duchowe odpowiedniki. Zaskoczenie przychodzi za zaskoczeniem, jest to nagłe i przytłaczające. Duch, który kiedyś miotał się niespokojnie w porywistych wiatrach mniejszych prób, tonie teraz w słodkiej uległości pod cięższymi zmartwieniami. Uczymy się, że nawet podczas burzy Bóg był obecny, a w końcu Jego głęboka i stała miłość, Jego nieustająca obecność i Jego niezmienny pokój – to piękno boskości – wspaniale lśni w charakterze i życiu [wierzącego].

_________
R2058, „He Giveth Quietness.”

Płatek śniegu w przybliżeniu

PŁATKI ŚNIEGU, widziane pod mikroskopem, są cudownym własnoręcznym dziełem Boga. Każda skrystalizowana kropla deszczu – ponieważ właśnie tym jest śnieg – ma określony symetryczny wzór w niezliczonych odmianach – kilka z nich podano obok.

W Piśmie Świętym użycie deszczu symbolizuje błogosławieństwo Prawdy (Powtórzonego Prawa 32:2, Izajasza 55:10-11), dlatego różne, gwiazdom podobne klejnoty spadające z nieba w postaci śniegu, przywodzą na umysł tysiące danych przez Boga harmonijnych i dobrze uporządkowanych wydarzeń znajdujących się w Biblii, które pobudzają poświęconych do wiary i dobrych uczynków. Przekonujące i skuteczne prawdy, symbolizowane przez grad, są także zauważalne w tym czasie – Daniela 12:4-10, Izajasza 28:17.

Jest także godne uwagi, że śnieg w swej czystości odbija światło słoneczne i dlatego jest stosownym symbolem braku samolubstwa, sprawiedliwości, dobroci i tym podobnych cech, których poszukują ci, którzy są Własnością Pana (Izajasza 1:16-19; Psalm 51:8-9). Natomiast czarne przedmioty pochłaniają całe światło, tym samym obrazując grzech, samolubstwo i zniszczenie – Judy 1:11-13.

Zobacz zdjęcia: płatki śniegu pod mikroskopem

* * *

Jeśli zainteresował Ciebie temat śniegu i gradu w Biblii, polecamy artykuł na jego temat w czasopiśmie „Sztandar Biblijny”, nr 255, s. 66 – kliknij tutaj, aby go przeczytać.

Gdzie są umarli? – pytanie, które dręczy nas zwłaszcza gdy w Święto Zmarłych odwiedzamy na cmentarzu groby najbliższych osób. Czy Biblia udziela na nie odpowiedzi?

Ludziom spisującym Pismo Święte to Bóg udzielił odpowiedzi. Inni dociekali i poszukiwali jej na własną rękę. Podobało się to szatanowi, który często „przemienia się w anioła światłości” (2 Kor. 11:14). Sprzyjające mu poglądy greckich filozofów wywarły wielki wpływ na całe chrześcijaństwo. Pogańskie błędy są dziś obecne tak w katolicyzmie, jak i protestantyzmie.

Nieśmiertelność duszy chrześcijaństwo „zawdzięcza” Platonowi. Przyjęło ten pogląd, choć myśl biblijnych filozofów była całkiem inna.

Umarli o niczym nie wiedzą

Kaznodzieja Salomon pisze (9:10) pod natchnieniem Ducha Świętego: „Każdego dzieła, które twa ręka napotka, podejmij się według twych sił! Bo nie ma żadnej czynności ni rozumienia, ani poznania, ani mądrości w grobie [szeolu], do którego ty idziesz”. Czy Salomon był nieomylny? Nie. Czy w tym tekście mógł się pomylić? Również nie, co wyjaśnia Piotr w drugim liście 1:21 – „natchnieni Duchem Świętym przemawiali święci ludzie Boży”.

Jako, że Pismo Święte udziela odpowiedzi pewnej, to na nim się skupimy, zostawiając wszystkie inne przekazy w cieniu. W dziewiątym rozdziale Salomon mówi także takie słowa: Ci, co żyją, wiedzą że umrzeć mają; ale umarli o niczym nie wiedzą (werset 5). Pierwsza część tego zdania jest dla wszystkich oczywista, druga – niekoniecznie.

Salomon w kolejnym wersecie przemawia jeszcze dobitniej: Owszem i miłość ich, i zazdrość ich i nienawiść ich już zginęła, a nie mają więcej działu na wieki we wszystkim, co się dzieje pod słońcem. I miłość, i nienawiść ich już zginęła! Nie mają więcej działu. To mocne świadectwo Słowa Bożego, lecz mocne tylko dla nieuprzedzonych. Co zaskakujące, pełne oświadczenie Kaznodziei przyjmują nawet ateiści. Problem mają z nim jednak miliony chrześcijan, którzy chętniej odwołują się do Platona niż Salomona.

Ufność w Bogu

Jak to, więc umarli o niczym nie wiedzą? Chrześcijaństwo stworzyło własną teologię, odrzucając teologię otrzymaną od samego Boga? Niestety, ale tak widocznie było łatwiej w pogańskim świecie i tak łatwiej jest dziś, gdy po śmierci bliskiej osoby możemy pomyśleć sobie, że ta z pewnością spogląda na nas z nieba. Rozumiemy dobre pobudki serc wszystkich oszukanych tymi naukami.

Jeśli jednak chcemy poznać prawdę z Pisma Świętego, konieczne będą dalsze poszukiwania. Świadectwo podobne do Salomona, składa nam jego ojciec – Dawid (Psalm 146:4): „człowiek, gdy opuszcza go duch, wraca do prochu swego, w tymże dniu giną wszystkie zamysły jego”. Czy ten werset biblijny jest prawdziwy? Jeśli tak, w jakim celu odprawiane są msze święte za zmarłe dusze? W jaki sposób mogą im pomóc? Świat współczesny pokłada ufność w przywódcach: w Obamie, w Putinie, w Jintao… I tak, jak świat, tak chrześcijanie skupili się na swych wodzach. Czy jednak rozumny chrześcijanin może na to przystać? Psalm 146, werset 3: Nie pokładajcie ufności w książętach ani w człowieku, u którego nie ma wybawienia. Macie Pana, macie Słowo Boże, Jego słuchajcie! Dawid sam był królem, a w Psalmie powiedział: Nie ufajcie w człowieku! Ufajcie w Bogu.

Nieświadomi oczekują przyszłej odmiany

Powróćmy do Księgi Hioba. Czternasty rozdział tej księgi udzieli nam wielu ciekawych informacji. Zaczynamy wraz z wersetem 1 – „Człowiek urodzony z niewiasty żyje krótko i jest pełen niepokoju”. Trudno nie przyznać temu racji. Co jednak czytamy dalej? „Wyrasta jak kwiat i więdnie; ucieka jak cień i nie ostoi się”. Czy tak nie jest? Gdzie są wielcy wodzowie sprzed stulecia, kto o nich pamięta?

Marek Edelman, przywódca powstania w getcie warszawskim, zmarł 2 października 2009 roku. Dopóki żył, pamiętał innych. Umarli żyli w jego pamięci, ale i on zmarł. Czy to znak, że przepadli na zawsze? Nie! Jest jeszcze Bóg, który ma ich wszystkich w Swej pamięci i w słusznym czasie upomni się o każdego.

Jak pięknie potwierdzają to słowa Księgi Hioba 14:12-13

Tak człowiek, gdy się położy, nie wstanie; dopóki niebo nie przeminie, nie ocuci się i nie obudzi się ze swojego snu. Obyś mnie ukrył w grobie [szeolu], schował mnie, aż uśmierzy się Twój gniew, wyznaczył mi kres, a potem wspomniał na mnie! Gdy człowiek umiera, czy znowu ożyje? Po wszystkie dni wymierzonego czasu mego będę oczekiwał przyszłej odmiany mojej.

Gdzie oczekuje Hiob – w piekle, czyśćcu czy niebie?

Gdzie oczekuje Hiob? Czy w piekle?! Chyba nie. Do nieba jednak nie wstąpił, bo „nikt nie wstąpił do nieba, tylko ten, który zstąpił z nieba, Syn Człowieczy” (Jana 3:13). Zostaje chyba czyściec? (Zdaniem katolików Jezus udał się do piekła i zabrał stamtąd starożytnych świętych)

Ale Hiob opisuje to inaczej! „Wtedy będziesz wołał, a ja Ci odpowiem, będziesz tęsknił za tworem swoich rąk” (14:15). Kiedy Pan zawoła do Hioba, w jaki sposób on odpowie? To proste! Ew. Jana 5:28,29 mówi, że „przyjdzie godzina, w którą wszyscy, co są w grobach, usłyszą głos Jego [Syna Człowieczego]; I pójdą ci, którzy dobrze czynili, na powstanie żywota; ale ci, którzy źle czynili, na powstanie sądu”. Hiob wiedział, że nadejdzie dzień zmartwychwstania, lecz nie wiedział kiedy i przez kogo będzie wzbudzony. Wiedział, że wcześniej czeka go sen.

Są zresztą piękne przykłady tych, których Jezus „zbudził” – Łazarz, młodzieniec z Naim i inni. Stan śmierci to stan nieświadomości. Księga Hioba 14:21: „Czy we czci jego synowie? – On nie wie. Czy też wzgardzeni? Już o tym nie myśli”. Umarły nie wie nic o przyszłości, ponieważ śpi. Śpi, jednak Biblia zapewnia, że wszyscy co są w grobach, usłyszą głos Pana Jezusa Chrystusa na początku czasów naprawy – Jego Królestwa.

Pierwsze kłamstwo szatana

Przenieśmy się na chwile na pierwsze karty Pisma Świętego.

Księga Rodzaju, rozdział 3:

Ze wszystkich zwierząt żyjących na ziemi, stworzonych przez Jahwe, najbardziej przebiegły był wąż. To właśnie on zapytał niewiastę: Czy to prawda, że Bóg polecił wam, żebyście nie jedli owoców z żadnego drzewa w tym ogrodzie? A niewiasta odpowiedziała wężowi: Nie! Możemy jeść owoce z drzew w tym ogrodzie. Tylko o owocach z drzewa, które rośnie w środku ogrodu, Bóg powiedział: Nie wolno wam ich spożywać ani nawet dotykać tego drzewa. W przeciwnym bowiem razie pomrzecie. Na to rzekł wąż do niewiasty: Na pewno nie pomrzecie. Ale Bóg wie, że gdybyście zaczęli spożywać owoce z tego drzewa, otworzyłyby się wam oczy i tak jak bogowie znalibyście dobro i zło.

Matka Ewa jest postacią historyczną. Rozmowa? Nie wiemy, jak wyglądała, lecz „uczynki mówią głośniej niż słowa”, więc może szatan posłużył się wężem, by ten – swym przykładem – przemówił do Ewy? Mogło też być inaczej. Ważne jest, że wydarzenie to istotnie miało miejsce. Dlaczego ważne? Bo na historii grzechu pierworodnego opiera się cała biblijna filozofia odkupienia.

Co mówi wąż?

• Na pewno nie pomrzecie
• Jeśli zjecie – będziecie jak bogowie [elohim – tutaj w znaczeniu aniołów]

Niewiasta i jej mąż zjedli owoc.

Co zaś powiedział Adamowi Pan Bóg (Księga Rodzaju 3:19)?

W pocie oblicza twego będziesz pożywał chleba, aż się nawrócisz do ziemi, gdyżeś z niej wzięty; boś proch, i w proch się obrócisz.

Ten wąż starodawny to diabeł (2 Kor. 11:3; Obj. 12:9). „Wąż” zwiódł nie tylko Ewę, lecz także wielu ludzi. Matka Ewa uległa szatanowi pod trzema względami, o których mówi pierwszy list św. Jana 2:16: „Albowiem wszystko, co jest na świecie, jak pożądliwość ciała i pożądliwość oczu, i pycha żywota, to nie jest z Ojca, ale jest ze świata”:
– pożądliwości ciała (Ewa mówi: „dobre drzewo ku jedzeniu”)
– pożądliwości oczu (Ewa mówi: „wdzięczne na wejrzeniu”)
– i pychy żywota (Ewa mówi: „pożądliwe dla nabycia umiejętności”)

Ewa chciała wejść na wyższy poziom istnienia. Stać się istotą duchową. I rzeczywiście, niemal całe chrześcijaństwo wierzy dziś szatanowi! Wierzy, że po śmierci następuje przemiana, że śmierć tak naprawdę jest tylko zmianą sposobu istnienia. Wreszcie, że nie można uśmiercić ludzkiej duszy.

Co na ten temat mówi Pismo Święte

List do Rzymian 5:12

Przeto jak przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć; tak też na wszystkich ludzi śmierć przyszła, ponieważ wszyscy zgrzeszyli [mowa o śmierci ? ani słowa o wiecznych mękach]

A jednak: 1 do Koryntian 15:3 – „Chrystus umarł za grzechy nasze według Pism”. Jest, jest nadzieja! W krwi Jezusa i tylko w niej! Jak Jezus mógłby spłacić karę wiecznych mąk? Sam musiałby się im poddać. Jeśli jednak karą za grzech jest śmierć, wtedy Jezus – umierając – spłacił dług Adama.

List do Hebrajczyków 2:9

Tego, który na małą chwilę mniejszym stał się od Aniołów, Jezusa, widzimy przez ucierpienie śmierci chwałą i czcią ukoronowanego, aby z łaski Bożej za wszystkich śmierci skosztował.

Nadzieją, którą Apostoł Paweł przedstawiał Żydom, jest zmartwychwstanie i sprawiedliwych, i niesprawiedliwych. Czy rozumiesz czym jest śmierć? Jest końcem istnienia. Zerknijmy jeszcze raz na wizję piekła. Skoro Jezus uczył nas, abyśmy miłowali nieprzyjaciół (Ewangelia Mateusza 5:44), czy możemy myśleć, że Bogu Ojcu brak tej miłości? Jaki byłby sens niekończącej się męczarni grzeszników? Czy Bóg nie jest w stanie poradzić sobie z człowiekiem, którego stworzył?

Zbliża się Królestwo Boże

Aby zaistniał człowiek, potrzebne jest ciało, dech żywota i pamięć (którą Bóg archiwizuje w sobie właściwy sposób). Król Dawid (1 Księga Królewska 2:10) „zasnął z ojcami swoimi” i czeka na zmartwychwstanie.

Tylko ci, którzy poświęcili swe życie Bogu i wytrwali aż do śmierci w Wieku Chrześcijańskim – tylko najwierniejsi! – uzyskali niebiańską nagrodę w ciele podobnym do tego, które ma Pan Jezus. Tylko oni odziedziczyli naturę boską i nikt więcej nigdy jej nie otrzyma.

Jako badacze Biblii czekamy na restytucję. Czekamy na naprawę wszystkich rzeczy i z pełną świadomością modlimy się słowami: PRZYJDŹ KRÓLESTWO TWOJE. Ono przyjdzie, a Ty już dziś możesz przygotować się na jego nadejście (Ewangelia Mateusza 16:24):

Tedy rzekł Jezus do uczniów swoich: Jeśli ktoś chce iść za mną, niechajże samego siebie zaprze, weźmie krzyż swój, i naśladuje mnie!

Nagranie wykonano na nabożeństwie online zboru w Bydgoszczy.