Pytanie (1912 r.) – Jeżeli Biblia była w wielu istotnych punktach źle tłumaczona, to jak możemy rozumieć Biblię, jeśli nie jesteśmy wystarczająco wykształceni, aby poznać te rzeczy?

Odpowiedź – Duchowni są mniej zdolni do tłumaczenia Biblii niż którakolwiek z klas ludzi na świecie. Seminaria teologiczne nie nauczają interpretacji Biblii, ale uczą studentów, jak bronić różnych wierzeń i jak zapobiec dociekaniu oraz sprawić, by dociekający wyszedł na głupca. Nic nie sprawia duchownemu więcej kłopotu niż biblijne pytania.

Tym, którzy chcą poznać Prawdę, radzimy, by badali Pismo Święte oraz korzystali z konkordancji i wszelkich pomocy biblijnych, które im pomogą we właściwym i racjonalnym zrozumieniu Pisma Świętego. Upewnijcie się, że temat został potraktowany w sposób uczciwy i z modlitwą, z pragnieniem poznania Prawdy i bez sekciarskiego uprzedzenia. Pamiętajmy na słowa Mistrza: „Poświęć ich w prawdzie twojej; słowo twoje jest prawdą ” [Jan 17:17]. 

[„Co powiedział pastor Russell”, s. 42]

_______ 
PS: Na życzenie wyślemy chętnym bezpłatną pomoc do badania Pisma Świętego, książkę pt. „Boski plan wieków”. Mamy także kilka egzemplarzy Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej, przekładu, który nie jest doskonało (bo taki nie istnieje), ale z pewnością może się przydać do codziennej lektury Słowa i do porównywania z innymi tłumaczeniami. Jeśli ktoś byłby zainteresowany, prosimy o kontakt przez formularz lub pisanie na adres wiktor@badaczebiblii.pl

Posłuchaj też wykładu: 
Jak się odnaleźć w gęstym lesie?

Próbki pisma z Biblii „misyjnych”: u góry – dialekt indiański i kabylski, u dołu – amkarski i makassaryjski

Taki misjonarz był badaczem i zarazem detektywem lingwistycznym. Musiał jednak być jeszcze czymś więcej. Musiał nieraz być twórcą języka, jak Wulfila lub Marcin Luter. Zaledwie kilkaset słów, jakimi posługiwano się w danym szczepie, nie wystarczało dla realizacji celu. Musiał szukać nowych słów, sam je tworzyć, sam je utrwalać. Nie mogły to być słowa zaczerpnięte z fantazji, lecz wyrastające z mentalności danego ludu, zrozumiałe, mogące być wchłonięte przez język codzienny. W rzeczywistości przełożenie Pisma Świętego na dany prymitywny język tubylczy nieraz oznaczało właściwie narodziny tego języka, w takiej formie w jakiej istnieje dzisiaj. Przekład nie tylko wzbogacał dany język, ale go analizował i porządkował. Przy przekładach Biblii „misyjnych” niejednokrotnie dochodziło do różnych błędów, omyłek, a nawet zabawnych nieporozumień. Pewien misjonarz przełożył „Ojcze nasz” na język pewnego szczepu z Afryki Środkowej. Ten tekst jego owieczki miały się nauczyć i odmawiać co niedzielę w czasie nabożeństwa. Kiedy w kilka lat później przybył lepszy znawca miejscowego narzecza, usłyszał ze zdumieniem, że Murzyni modlą się tak: „… Nie chwytaj nas na gorącym uczynku, kiedy grzeszymy”. Poprzednik miał co innego na myśli, powinni się modlić: „I nie wódź nas na pokuszenie, ale zbaw nas ode złego”. W jednym z narzeczy indyjskich zdarzyło się zabawne przestawienie. We wszystkich miejscach, gdzie była mowa o Ojcu niebiańskim, tłumaczono dosłownie: „Ojciec koloru niebieskiego”. A w narzeczu Dagomba, którym mówi pewien szczep w północnym Togo, w relacji o narodzeniu Pańskim ze zdumieniem dowiadujemy się, że „Maria i Józef znaleźli nocleg w kurniku”.

W wielu wypadkach brakowało pewnych pojęć. Po prostu dany język nie mógł uchwycić tego, co mówiła Biblia. Pewien misjonarz, który przekładał Biblię na język Eskimosów, twierdził, że znalazł się w takiej sytuacji, jakby „miał zagrać IX Symfonię Bethovena na harmonijce ustnej”! Stale brakowało mu słów, a co gorsza, Eskimosom brakowało pewnych pojęć. Cóż mogli wiedzieć o wyczerpującym upale, palącym pragnieniu, piasku pustynnym i o szarańczy, co mogli wiedzieć o pewnych wydarzeniach i osobach historycznych, o lwach, krokodylach, palmach, jabłkach granatowych, o doktrynach uczonego Pawła, o przebaczeniu, łasce, wybawieniu! Te pojęcia nic im nie mówiły. Nie mogłem nawet mówić o Chrystusie, jako o „Baranku Bożym”, ponieważ po prostu nie znali baranków! W tym wypadku misjonarz musiał sobie pomóc: pisał o „małej Foce Bożej”. Foka jest znana Eskimosom, jest dla nich uosobieniem niewinności, łagodności, miłości. Czy jednak znalazł właściwe określenie piasku pustynnego…?

Strona z Biblii japońskiej

Biblie misyjne drukowane w narzeczach prymitywnych, wyglądają inaczej, niż Biblie narodów cywilizowanych Europy, Ameryki i Azji. Gdyby je przetłumaczono na nasz język, to po przeczytaniu kilku stronic zaczęlibyśmy kiwać głową, niczego nie rozumiejąc, uważalibyśmy, że mamy do czynienia z jakimś nieporozumieniem. A jednak ta praca była konieczna. Biblie te podobnie jak Paweł, który mówił że jest Żydem dla Żydów i Grekiem dla Greków, były Eskimosem dla Eskimosów i Pigmejem dla Pigmejów. Czego dzisiaj brak Biblii misyjnej, to jutro może być do niej dodane. Narody rosną i dojrzewają, Murzyni, któryc dziadkowie mieszkali w lepiankach, są dziś studentami uniwersytetów amerykańskich i europejskich. Pewnego dnia również Eskimosi dowiedzą się, co to jest „baranek”. Ta wiedza nie jest dla nich niezbędna, ale nauczą się śledzić abstrakcyjne rozumowanie Pawła i Jana, ich Biblia zostanie dla nich przepisana na nowo. Praca nad Biblią misyjną nigdy się nie skończy. Turysta, który w czasie zwiedzania Włoch przybywa do Rzymu z przewodnikiem w dłoni wędruje jego ulicami, podziwiając skarby sztuki wiecznego miasta, może na swej drodze trafić do Kościoła St. Pietro w Vincoli i obejrzeć grobowiec papieża Juliusza II. Wznosi sie tam potężna, marmurowa statua Mojżesza dłuta Michelangelo Buonarotti. Mojżesz jest przedstawiony w pozycji siedzącej, okrywają go zwiewne szaty, prawicę ma zanurzoną w kędziorach brody, głowę nieco podniesioną, na twarzy są widoczne zmarszczki, opowiadające o dziejach cierpienia i nieszczęścia jego ludu, o męstwie tego człowieka, o jego zmaganiach.

Jeśli turysta zbliży się nieco do pomnika, przyjrzy mu się uważnie, wówczas dostrzeże, że z czoła Mojżesza wyrastają dwa rogi. Nie zakłócają one ogólnego wrażenia, jakie sprawia statua, są z nim ściśle powiązane, sprawiają wrażenie zjawiska samego przez się zrozumiałego. Znawcy sztuki wiedzą, że istnieje sporo obrazów przedstawiających Mojżesza z rogami. Co przez to chcieli artyści wyrazić? Czy chodzi tu o symbol? Głębsze znaczenie?

Nie! Chodzi o pomyłkę! W II Księdze Mojżesza, w rozdziale 34 czytamy o spotkaniu Mojżesza z Bogiem, w hebrajskim tekście oryginalnym, który, jak wiemy, znał tylko spółgłoski, widnieje tu słowo „krn”. Kiedy później do spółgłosek dodano samogłoski, dodano w tym wypadku samogłoski „e”. Odtąd słowo to czytano „keren”, co znaczy „posiadający rogi”. „Kiedy Mojżesz powrócił z góry, na której spotkał się z Panem, widać było na jego głowie rogi”. Taka wersja utrzymywała się przez stulecia, została przejęta nawet przez Wulgatę. Z niej czerpali natchnienie malarze i rzeźbiarze, dlatego przedstawiali Mojżesza z rogami na głowie.

O wiele później, gdy można było dokonać porównania z innymi tekstami, przekonano się, że nie chodzi tu o „keren”, lecz o „karen”, co znaczy „błyszczeć”. I od razu to miejsce biblijne uzyskało inny, a zarazem zrozumiały sens. Głowa, oblicze Mojżesza, jaśniało po tym, gdy ujrzał Boga. (…)

Walka o tekst, o najwierniejsze, najbardziej precyzyjne i najtrafniejsze przekazanie oryginału jest najistotniejsza. Jedynie tekst i tylko tekst jest punktem centralnym wszystkich wysiłków. Nad nimi pracują bez przerwy pokolenia uczonych.

____________
6000 lat i jedna księga, Gunther Wegener, tom II, od str. 34

Strona tytułowa Biblii Perskiej