******

„Potrzeba znacznej miary doświadczenia i mądrości z góry pochodzącej, aby umieć dobrze rozsądzać, czy sprawy, względem których zachodzi różnica pojęć pomiędzy nami a drugimi, są zasadnicze; czy chodzi o jakieś fundamentalne prawdy, czy też są to tylko kwestie osobistych opinii i upodobania nie obejmujące żadnych zasad. Gdzie nie chodzi o zasadę, powinniśmy być gotowi zgodzić się prawie na wszystko dla dobra pokoju, lecz gdzie zasady są naruszane, nie możemy czynić tego. Wszakże bardzo często ulegamy złudzeniom, że nasze upodobania poparte są zasadami prawdy i sprawiedliwości. Musimy się uczyć z doświadczenia, że w tym się mylimy i musimy krytycznie badać wszelkie podobne myśli, prosząc Boga o mądrość, abyśmy umieli rozeznawać pomiędzy naszymi upodobaniami a sprawami zasadniczymi i naukami Boskiego pochodzenia.” (R-5929)

„Boskie zarządzenie nakłada pewien porządek a jednocześnie daje zupełną wolność. Właściwie pojmowana wolność może być najlepiej realizowana przez zachowanie pewnego porządku, a porządek najlepiej może być utrzymany przez rozumne rozpoznanie i szanowanie osobistej wolności. Błędem często popełnianym nie tylko przez świeckich prawodawców i nauczycieli, ale także w Kościele Chrystusowym, jest popadanie w skrajność. Niektórzy rozumieją, że wolność to bezprawie, nieporządek, niesforność. Inni, mający zapewne nie mniej dobre intencje, gotowi są forsować reguły porządku i posłuszeństwa do tego stopnia, że prowadzi to do skarłowacenia osobistej wolności poszczególnych członków trzody.” (R-3135)

„Czy zdajemy sobie z tego sprawę, drodzy przyjaciele, czy nie, prawdą niewątpliwą jest, że duch dążący do podziału zgromadzenia, (tam gdzie taki podział nie jest konieczny ze względu na zbyt wielkie odległości, które utrudniałyby wspólne zgromadzanie się), jest duchem sekciarstwa, czyli stronniczości. (…)

Niekiedy lud Boży bezwiednie zaczyna zbyt wąsko myśleć i stara się prowadzać sprawy zborowe nadmiernie według woli większości, zamiast starać się ułożyć taki program, który, o ile możliwe, byłby korzystny dla wszystkich, podobałby się wszystkim i wszystkich uszczęśliwiał.” (R-4251)

„Doktryna prawdziwej wolności chrześcijańskiej nie jest naszym prawem do myślenia po swojemu ale prawem drugich do takiego myślenia. Nie ma teraz zagrożenia, że nasze prawa nie będą podkreślane i realizowane, zwłaszcza jeśli nasze myślenie zgadza się z tokiem myślenia większości. Zagrożona jest wolność drugiego człowieka, szczególnie jeśli stanowi on mniejszość. To jego wolności trzeba bronić; ponieważ, jeśli jego wolność będzie mu odebrana, jak długo będzie ona pozostawiona nam?

Żądanie wolności dla drugiego człowieka, nawet jeśli różni się od nas, nie jest przyznaniem, że prawda i błąd są tym samym, nie jest też zaprzeczeniem wielkiego znaczenia tego, w co drugi człowiek wierzy i naucza. Naszym obowiązkiem może być przeciwstawienie się z całą siłą temu, czego on naucza i potępienie tego jako śmiertelnego błędu. Ale może to być wykonane bez utożsamiania człowieka z tym, czego naucza, oraz bez okazywania ducha nietolerancji i prześladowania.” (R-1001)

„Często niebraterskie słowa i czyny kąsały i rozszarpywały na kawałki wiarę Nowych Stworzeń, ich nadzieje, miłość, posłuszeństwo itd. I nierzadko pod wpływem takiego traktowania Nowe Stworzenie zostało strawione.” (TP 263, s. 55)

„Lud Boży znajduje się pod władzą pierwotnego episkopatu, który się składa z 12 apostołów Barankowych, ich także uważa za swój autorytet i przewodnika, jest więc on organizacją z episkopalną formą rządu, czyli podlega władzy apostolskich biskupów – poza tym organizacja kościoła jest właściwie kongregacjonalna. Każde zgromadzenie ludzi poświęconych Panu jest absolutnie wolne i powinno mieć swoją własną wiarę w Pismo Św. i w kosztowne prawdy biblijne. Żadne zgromadzenie ani żadna jednostka nie powinna być wiązana jakimikolwiek ślubami innego zgromadzenia lub innej jednostki.” (R-5346)

„Jeżeli wiernie zachowamy jedność Ducha i jedność wiary (Efez. 4:3, 13) – węzeł, który łączy nasze serca w chrześcijańskiej miłości – to będziemy zawsze radować się, kiedy z dala od sekciarstwa nasi chrześcijańscy bracia w Prawdzie na czasie, będą nas zapraszać, aby pójść do domu Pańskiego, wspólnie z nimi usiąść u stóp Mistrza i uczyć się od Niego, czy to będzie na zebraniach nieformalnych, czy na zebraniach lokalnych, czy też na ogólnych zebraniach, takich jak generalne konwencje. Iść do domu Pańskiego oznacza między innymi rzeczami gromadzić się w jakimkolwiek miejscu z drugimi z prawdziwego ludu Pańskiego w Chrystusie Jezusie, gdzie Pan będzie obecny z nami (Mat. 18:20), słuchać Jego Słowa, wzywać Jego świętego imienia i otrzymać Jego oświecenie, wzmocnienie i zachętę, które tak bardzo są nam potrzebne.” (TP 261-262, s. 29)

Thomas Campbell, „Deklaracja i wezwanie” – kliknij obrazek, by przeczytać całość (PDF)

Ruch odnowy prowadzony niezależnie przez Bartona Stone’a i Thomasa Campbella (szczególnie w latach 1801-1811) zaproponował chrześcijaństwu kilka bardzo ważnych myśli. Główną ich ideą było to, że lud Boży jest jeden i powinien jednoczyć się tylko w oparciu o Biblię jako jedyną podstawę wiarę.
Oto 5 zasad, które starali się oni wcielać w życie:

1 – Gdzie Biblia mówi – my mówimy, gdzie Biblia milczy – my milczymy

Komentując te słowa w książce pt. Księga Liczb Paul S.L. Johnson napisał: „jest to z pewnością bezpieczny sposób postępowania i jedyny mogący doprowadzić do jedności ludu Bożego. Siła tego stanowiska tkwi w jego biblijności, a to tłumaczy fakt, że polemiści Chrześcijan, Uczniów, wychodzili ze swych częstych debat jako zwycięzcy.”

Wydaje się, że zasada Campbella: Gdzie Biblia mówi – my mówimy, gdzie Biblia milczy – my milczymy, jest jeszcze wciąż nie dość mocno uznawana, co niszczy jedność chrześcijańską. August Gohlke w artykule pt. Wiara a łatwowierność napisał: „Nie zapewniajmy siebie samych, że Pan pokazał nam ten czy inny element doktryny lub sposób postępowania, jeśli nie jesteśmy w stanie pokazać palcem świadectwa Pańskiego, które służyłoby nam jako dowód, tak aby wiara naszych przyjaciół jak też nasza wiara mogła stać nie w świetle wątpliwej mądrości upadłego człowieka, lecz w świetle mocy pewnego świadectwa danego przez samego Boga:
<<…aby wiara wasza opierała się nie na mądrości ludzkiej, lecz na mocy Bożej.>> (1 Koryntian 2:5)”

W 1 Koryntian 4:6 apostoł Paweł dodaje: „abyście mogli zrozumieć, że nie wolno wykraczać ponad to, co zostało napisane, i niech nikt w swej pysze nie wynosi się nad drugiego.”

2 – W sprawach zasadniczych – jedność, w sprawach drugorzędnych – wolność, a we wszystkim – miłość

Nie można chyba ująć tego lepiej. W Rzymian 14:1 apostoł Paweł napisał: „A tego, który jest słaby w wierze, przygarniajcie życzliwie, bez spierania się o poglądy.” Z drugiej strony istnieją pewne rzeczy, o które należą walczyć mieczem Ducha – Słowem Bożym. Apostoł Juda w wersecie 3 pisze o nich: „Umiłowani! Wkładając całe staranie w pisanie wam o wspólnym naszym zbawieniu, uważam za potrzebne napisać do was, aby zachęcić do walki o wiarę raz tylko przekazaną świętym.” – ta wiara raz przekazana świętym to wiara apostolska, podstawy naszego zbawienia, lecz nie każdy z naszych drobniejszych poglądów jest godny forsowania i toczenia wokół niego ciągłych polemik. Wszystko powinno być czynione w miłości dla dobra prawdy i dla dobra naszych braci i sióstr.

3 – Jesteśmy wolni, aby się różnić, ale nie dzielić

Zasadę tę Thomas Campbell rozwija w swoim najbardziej znanym dziele pt. Deklaracja i wezwanie: „Boże Słowo stosuje się do wszystkich w tej samej mierze i jedynie w oparciu o Boże Słowo należy osądzać nasze konkluzje. Dlatego nie mamy prawa narzucać swoich opinii innym, gdy podejmują swe decyzje, a oni nie mają prawa narzucać swoich opinii nam. Wynikają z tego dwie prawdy:
1) Żaden brat nie może rozstrzygać za innego tych kwestii.
2) Żaden brat nie ma prawa osądzać poglądów innego w oparciu o własną interpretację. Mamy prawo osądzać braci jedynie wtedy, gdy w wyraźny sposób sprzeciwiają się temu, co rzeczywiście mówi Biblia – a nie temu, co my uważam, że ona mówi.”

Zdarza się, że ktoś czyni ze swoich poglądów sprawdziany dla innych chrześcijan. Jest to niebezpieczne i prowadzi do podziałów. W Kolosan 2:18 apostoł Paweł napisał: „Niechaj was nikt nie odsądza od nagrody, zamiłowany w uniżaniu siebie i przesadnej czci aniołów(…)” Charles Taze Russell napisał w tej sprawie: „Naszą radą dla wszystkich wiernych Pańskich jest, aby nie kładli jarzm jedni na drugich, ponad te fundamentalne punkty wymienione wyżej [upadek w Adamie, odkupienie w Jezusie, usprawiedliwienie i poświęcenie Bogu] – aby pod wszelkimi innymi względami starali się być wolnymi i pozastawiali wolność drugim, będąc w społeczności i zgodzie jedni z drugimi, na ile to możliwe.” (R-5284)

W Deklaracji i wezwaniu Campbell pisał jeszcze: „„Jedność i miłość nie powinny być niszczone poprzez stawianie ludzkich opinii i tradycji na równi z autorytetem Słowa Bożego. (…) Nie odrzucajmy jedności chrześcijańskiej poprzez żądania, aby inni zgadzali się we wszystkim z naszym zrozumieniem, opiniami, konkluzjami i konikami.”

4 – Jesteśmy jedynie chrześcijanami, ale nie jedynymi chrześcijanami

Jesteśmy jedynie chrześcijanami – nie przyjmujemy żadnych innych pośredników, głów, ciał kierowniczych, przewodów, ziemskich organizacji i kościołów. Wystarcza nam Chrystus i jego święte Słowo.

Nie jesteśmy jedynymi chrześcijanami – Charles Taze Russell tłumaczył to w artykule pt. Konsternacja świata. „Dalecy od tworzenia czy pragnienia utworzenia nowej sekty, ignorujemy wszelkie sekciarskie systemy oraz władzę, do której one roszczą sobie pretensje; uznajemy tylko „jednego Pana, jedną wiarę, jeden chrzest” Pisma Świętego i utrzymujemy społeczność braterską z każdym człowiekiem o przyzwoitej moralności, który przyznaje się do wiary w „odkupienie przez krew Chrystusa”, a szczególnie ze wszystkimi z klasy, która przyznaje się do pełnego poświęcenia się woli i służbie Pana, bez względu na to, do jakiej należą sekty czy też są poza nimi wszystkimi.”

5 – Nie jesteśmy jedynymi zborami Chrystusowymi, ale jedynie Chrystusowymi

Powinniśmy pamiętać, że Bóg nie będzie nas osądzał z powodu etykietek, którymi kierują się ludzie. 1 Samuela 16:7 – człowiek patrzy na to, co widoczne dla oczu, Pan natomiast patrzy na serce. Nie sądźmy, że z powodu siedzenia w ławkach zboru o takiej lub innej nazwie, z takimi lub innymi naukami, osiągniemy zbawienie lub też nie. Zbawienia nie da przynależność do świadków Jehowy, nie da go bycie baptystą ani mormonem. Jednak zbawienia nie da też bycie w zborze badaczy Pisma Św., nie da go bycie w zborze „epifanicznym”. Zbawienie jest z łaski Bożej w Panu naszym Jezusie Chrystusie. Zbory i poszczególne jednostki które strzegą tej prawdy i na ile jej strzegą, na tyle są zborami i uczniami Chrystusa.

————————

Zamiast zakończenia:

Z listu Thomasa Campbella do syna (Alexandra):

Żyj dla Boga, bądź mu poświęcony w sercu i we wszystkich swoich sprawach. Bądź szczerym chrześcijaninem – wchłaniaj doktryny, przestrzegaj wskazówek, naśladuj przykłady i wierz w obietnicę ewangelii. Czyń to, czytaj to, badaj to, módl się o to, przyjmij to jako swoje dziedzictwo, swoją cząstkę. Żyj przez wiarę w Pana Jezusa Chrystusa, zarówno „mądrość, sprawiedliwość, uświęcenie i wyzwolenie”. Ponad wszystko inne zwróć na to uwagę, bo bez niego nie możesz nic zrobić, ani ku chwale Boga, ani dla własnego dobra…