WYKRESY ŁASK

Na kolejnych stronach przedstawiamy różne wykresy będące rozwinięciem licznych wzmianek Brata Johnsona na temat łask (ich przeciwieństw i wypaczeń). Wierzymy, iż pomogą one naszym czytelnikom w zrozumieniu tego tematu. Informacje wykorzystane w wykresach zostały zaczerpnięte z niemal 200 zapisków obejmujących setki stron publikowanych na przestrzeni lat. Nie uznaliśmy za praktyczne podawanie bibliografii. O ile to było możliwe, staraliśmy się używać definicji i terminów brata Johnsona. Wszędzie tam, gdzie dodaliśmy coś do wykresów, uważaliśmy, żeby się trzymać jego myśli w tym względzie.

Jeśli chodzi o przymioty charakteru i wyższe pierwszorzędne łaski, pozostajemy przy kolejności podanej w 2 Piotra 1:5­-7. Pewną pomocą okaże się wyjaśnienie, dlaczego słowo cnota z w.5 jest zastąpione słowem nadzieja. Jest tak dlatego, że jądrem odwagi jest nadzieja. Nadzieja zwycięstwa jest głównym elementem odwagi żołnierza. W ten sposób 2 Piotra 1:5 zgadza się z oświadczeniem Pawła, że nadzieja jest jedną z trzech głównych łask (1 Kor.13:13). W wersetach tych św. Piotr dzieli cztery atrybuty na siedem łask i nabywaną wartość umysłową ­ wiedzę. Słowami „wiara, cnota i umiejętność” (w.5) określa elementy, czyli składniki mądrości; w słowach „powściągliwość [samokontrola] i cierpliwość” (w.6) podaje elementy i składniki mocy jako przymiotu charakteru, nie istoty; przez słowa „pobożność i braterska miłość” [miłość bliźniego, uprzejmość braterska] przedstawia elementy, czyli składniki sprawiedliwości; a przez słowo „łaska” podaje synonim miłości (bezinteresownej).

Tak więc siedem z tych zalet ­ wiara, nadzieja, powściągliwość, cierpliwość, pobożność, miłość braterska i łaska ­ jest łaskami, a jedna z nich ­ umiejętność ­ jest zdobyczą wiedzy umysłowej. Na pewno jest prawdą, że mądrość stanowi połączenie wiary, nadziei i wiedzy, ponieważ zaufanie do naszej wiedzy i nadzieja czynienia przez nią dobra jest właśnie tym, czym jest mądrość ­ ufnym, pełnym nadziei stosowaniem prawdy w planowaniu osiągania dobrych wyników. Jest także prawdą, że powściągliwość i cierpliwość [wytrwałość, stałość] są składnikami i elementami mocy, jako przymiotu charakteru, tzn. siłą woli, w odróżnieniu od siły i mocy fizycznej, ponieważ siła woli to stanowczość [powściągliwość, samokontrola] i stałość [cierpliwość] w dobrym postępowaniu. Sprawiedliwość z jednej strony składa się oczywiście z najwyższej miłości do Boga [pobożności], a z drugiej ­ z miłości do bliźniego jak do samego siebie [miłości braterskiej]. A zatem we fragmencie tym św. Piotr analizuje cztery przymioty Boskiego charakteru w ich elementach składowych, które muszą być w nas rozwinięte, jako nasze wyższe pierwszorzędne łaski.

Brat Johnson zmienił nieco układ innych łask, tak więc ich kolejność nie jest podana jako bezwzględna, ani według ich ważności. Jedni czytelnicy mogą nawet sądzić, iż jeszcze inna łaska, tutaj nie wymieniona, powinna być podana. Drudzy mogli zauważyć odmienne nazwy danej łaski (lub niełaski). Nazwy i definicje użyte na wykresach nie są jedynymi, jakie mogą być zastosowane, ale uznanymi za najlepsze w tym czasie; o ile to było możliwe, pozostają wierne komentarzom Brata Johnsona. Dla wielu łask podał on krótsze i dłuższe definicje; wybraliśmy te, które były najczęściej używane lub łączyliśmy dwie lub więcej definicji (dla oszczędności miejsca). W niektórych takich przypadkach dołączyliśmy własne komentarze, nasze lub poprzednich wydawców, lub sięgnęliśmy do opisów brata Johnsona i podaliśmy definicje tam, gdzie on ich nie podał (zaznaczając je nawiasami, aby nie wprowadzać w błąd naszych czytelników).

LICZBA ŁASK I ZALET

Brat Johnson niekiedy podawał różne liczby poszczególnych rodzajów łask. Opieramy się na ostatnich informacjach, jakie podał i jakimi się posługiwał.

7 wyższych pierwszorzędnych łask,
10 samolubnych niższych pierwszorzędnych
i 10 odpowiednich drugorzędnych łask,
7 społecznych niższych pierwszorzędnych
i 7 odpowiednich drugorzędnych łask,
14 trzeciorzędnych łask,
7 zalet artystycznych i
14 zalet intelektualnych.

Brat Johnson czasami cytował pewną łaskę w jednej grupie, a czasami w drugiej. Dla przykładu w E1 „Bóg”, s. 274­-281 traktuje bezstronność jako łaskę drugorzędną. Później zaliczył ją do łask trzeciorzędnych (E15 s. 102, 544, 620); dlatego zaliczamy bezstronność do łask trzeciorzędnych.

W E1, s. 232-­244 (i innych miejscach), brat Johnson traktuje odpuszczenie jako oddzielną drugorzędną łaskę, lecz w PT ’48, s. 66 ­jako pobłażliwość. Brat Johnson nie podaje odpowiedniej niższej pierwszorzędnej łaski dla odpuszczenia, lecz czasami przedstawia ją i łączy z pobłażliwością jako wynik agresywności. Gdyby jednak odpuszczenie uznać za jedną z drugorzędnych łask, ich liczba wyniosłaby jedenaście, a nie dziesięć, jak to brat Johnson kilkakrotnie oznajmiał. Albo odpuszczenie mogłoby być brane pod uwagę jako ogólna zaleta serca i umysłu, co ilustruje modlitwa Pańska (Mat. 6:12). (Podajemy odpuszczenie jako ostatnią z drugorzędnych łask, oznaczając ją pojedynczą gwiazdką.)

Brat Johnson często łączył z sobą (z powodu ich podobieństwa) domatorstwo i patriotyzm. Czynimy podobnie na naszych wykresach, by zachować ogólną liczbę siedmiu społecznych niższych pierwszorzędnych łask. Łaski drugorzędne, związane ze społecznymi niższymi pierwszorzędnymi łaskami, nie mają w Biblii ani w języku angielskim nazw (z wyjątkiem czystości, która jest wynikiem tłumienia wysiłków zmysłowości seksualnej do panowania nad nami). Chociaż nie mają nazw, drugorzędne łaski oczywiście powstają w wyniku tłumienia wysiłków do panowania nad nami przez każdą inną społeczną niższą pierwszorzędną łaskę, tzn. na skutek pozostawania przez nas martwymi dla ich dążeń do panowania. A zatem, gdy wysiłki miłości do męża, żony, rodziców, braci, sióstr, przyjaciół, sąsiadów, domatorstwa oraz patriotyzmu zmierzają do panowania nad nami, a my te wysiłki ograniczamy, to rozwijamy związaną z nimi, lecz nieco przeciwstawiającą się im (lecz nie przeciwną) łaską, tzn. łaską drugorzędną. Chociaż nie mamy dla każdej z nich nazwy, rozważenie faktu takiego tłumienia panowania nad nami pozwala uznać, że drugorzędne łaski rzeczywiście istnieją. Z powodu braku dla nich jednowyrazowych nazw dajemy teraz następującą: „pozostawanie martwymi dla ich wysiłków zmierzających do panowania nad nami”. Na wykazach używamy zatem określeń brata Johnsona z przedrostkiem „sub” (sub ­ pierwszy człon wyrazów złożonych, oznaczający zależność od kogoś, czegoś, położenie pod czymś, np. sublokator). Innym terminem używanym przez niego było „brak stronniczości” w stosunku do różnych osób, wobec których były uprawiane niższe społeczne pierwszorzędne łaski.

Brat Johnson najczęściej nie podawał definicji dla uczuć artystycznych i intelektualnych, lecz mówił o niektórych z nich i kilkakrotnie zacytował ich liczbę ogólną. Przeszukaliśmy zatem jego bibliotekę i wprowadziliśmy definicję do wykresów.

Ponieważ Brat Johnson tak często podkreślał kontrast i mówił o przeciwieństwach (o tym, czym dana rzecz nie jest), aby ułatwić nam zrozumienie strony konstruktywnej, dodaliśmy kolumny pokazujące braki oraz niełaski, czyli wypaczenia zalet (z wyjątkiem siedmiu artystycznych i czternastu umysłowych).

Dla większej przejrzystości rozpoczynamy od wykresu podającego tylko nazwy łask, po czym następuje ich rozwinięcie na pięciu następujących po sobie wykresach.

Jesteśmy wdzięczni za wysiłki kilku braci poniesione nad tym zestawieniem (po raz pierwszy na przestrzeni 70 lat), ponieważ wiele czasu spędzili na badaniu i rozszerzaniu go, składaniu do druku i projektowaniu, uzupełnianiu i korekcie, sprawdzaniu i przeglądaniu, a w końcu na produkcji nakładu. Ufamy, że ten numer będzie oddającym cześć Bogu hołdem dla Posłańca Laodycejskiego i że zachęci on do dalszego studiowania oraz rozwijania chrześcijańskich łask.

Tabela 1. Zestawienie przymiotów i łask

Tabela 2. Atrybuty i wyższe pierwszorzędne łaski

Tabela 3. Uczucia Samolubne

Tabela 3. (Uczucia samolubne cd.)

Uwagi do tabel 3 i 4

W kolumnie 2 i 3 podajemy braki i przesadne cechy dotyczące niższych pierwszorzędnych łask. Brat Johnson w kilku miejscach używał dla ich określenia także terminów „nie dopracowane” i „przesadzone”. To samo możemy powiedzieć o łaskach drugorzędnych. (Na przykład pokora może być przesadzona do nadmiernej pokory. Nadużyta lub przesadzona pracowitość może doprowadzić do zajmowania się bezcelowymi rzeczami. Nieskwapliwość może być przesadzona i dozwalać na przedłużanie się wszelkich form zła.) Tak więc należy unikać niedopracowania lub wyolbrzymiania jakichkolwiek naturalnych skłonności, lecz w każdej sytuacji utrzymywać równowagę az wyższymi pierwszorzędnymi łaskami.

Tabela 4. Uczucia społeczne

Tabela 5. Trzeciorzędne Łaski itp.

Tabela 6. Zdolności artystyczne i zdolności intelektualne

Zobacz też:
Objaśnienie łask charakteru

____
Źródło: „Teraźniejsza Prawda”, listopad-grudzień 1991, s. 88-96.

Ponieważ rozwijanie charakteru jest tym jedynym najważniejszym zadaniem na drodze chrześcijanina, wskazane jest, abyśmy odkryli na jakim wzorze powinniśmy opierać nasze codzienne postępowanie. Doskonałym wzorem jest oczywiście Chrystus. Nie możemy jednak zacząć rozwijać podobieństwa Chrystusowego do takiego stopnia, do jakiego byśmy chcieli; niemniej jednak, zachęcani jesteśmy do upodobnienia naszych charakterów, tak blisko jak to jest możliwe, do danego nam przez Niego przykładu.

[Zobacz też: Wykresy i tabele łask charakteru – stanowią one kontynuację poniższego artykułu!]

Pastor Russell poświęcił dużo miejsca i uwagi chrześcijańskim łaskom, zachęcając wszystkich braci do ich rozwijania. Brat Johnson, w czasie niemal pięćdziesięcioletniej służby braciom w prawdzie, dokonał dokładnej analizy łask chrześcijańskiego charakteru, ponieważ temat ten był bardzo bliski i drogi jego sercu. Jego artykuły mogą pomóc nam w rozwijaniu charakteru przez wyraźniejsze pokazanie licznych elementów tworzących charakter podobający się Bogu oraz przez wskazanie, jak zalety charakteru się objawiają, jak łączą się razem i jak mogą być praktykowane aż do wykrystalizowania.

W okresie paruzji br. Johnson na różnych konwencjach wygłosił serię trzynastu wykładów na temat rozwijania charakteru na podobieństwo Chrystusowe. Pierwszych dziesięć wykładów zostało opublikowanych w Sprawozdaniach konwencyjnych z 1912 roku pod tytułem „Metody rozwijania podobieństwa charakteru Chrystusowego”. W każdym z trzech kolejnych lat pojawiał się nowy wykład na temat różnych zarysów podobieństwa Chrystusowego. Te trzy wykłady zostały wydane oddzielnie w Sprawozdaniach konwencyjnych w latach 1913, 1914 i 1915.

[Te wykłady są dostępne po polsku w formie książki pt. „Rozwój podobieństwa Chrystusowego w teorii i praktyce” – po kliknięciu w tytuł można ją pobrać w formie pliku PDF] 

Poza tym brat Johnson obszernie pisał na temat chrześcijańskich łask, np. w E1 „Bóg”, E12 „Biblia” i E15 „Chrystus-Duch-Przymierza”. Pisał także pojedyncze artykuły na temat przymiotów Boskiego charakteru, wyższych pierwszorzędnych łask, wszystkich samolubnych niższych pierwszorzędnych łask, większości odpowiadających im łask drugorzędnych i większości łask trzeciorzędnych. Jego rozważania na temat łask charakteru wypełniłyby dwie lub trzy książki; są to doskonałe i dobrze przemyślane opisy. Wiele z tych artykułów, oprócz tego, że pojawiły się w wymienionych wyżej książkach, można również znaleźć w PT przy pomocy tematycznych indeksów.

WYJAŚNIENIE SŁOWA „ŁASKI”

Pewne wyjaśnienia na temat łask byłyby tu potrzebne. Słowo to wyraża pojęcie o przyciągających, ujmujących, przyjemnych i dostrzegalnych zaletach serca i umysłu. Biblia używa różnych określeń dla oddania zamierzonego znaczenia słowa „łaska”. Liczba mnoga nie występuje w Biblii, co może zaskoczyć wielu, ponieważ my używamy jej tak często dla oddania myśli biblijnej. Pojawia się jednak w Biblii liczba pojedyncza rzeczownika „łaska”, zawierająca w sobie znaczenie łask (Efez.4:29; Kol. 3:16; 4:6; Żyd.12: 28; 13:9; 2Piotra 3:18; Juda 4).
Są w Biblii i inne wyrażenia obejmujące to, co rozumiemy przez słowo „łaski”. Jednym z nich jest słowo owoc (Mat.7:17; 13:8,23; Jan 15:2,8; Gal.5:22; Żyd. 12:11; Jak.3:18; Obj.22:2), które użyte jest w liczbie mnogiej w rozumieniu łask (2 Kor.9:10; Filip. 1:11; Jak.3:17). Biblia używa słowa chwała (oraz chwały) również w tym znaczeniu; Filip.4:8 [tu słowo „cnota” bardziej dotyczy zalet sprawiedliwości, a słowo „chwała” ­ łask miłości bezinteresownej]; Żyd.13:15; 1Piotra 1:7; Iz.60:6; 63:7; 1Piotra 2:9). Podobnie używane jest w Biblii słowo „cnota” (Filip.4:8; 2Piotra 1:3,5). Przysłówek cnotliwie również wyraża tę myśl (Przyp.31: 29, w polskiej wersji ­ grzecznie). I tak słowo chwała jest także używane w znaczeniu łask ­ wzmocnionych, zrównoważonych i skrystalizowanych w doskonałym charakterze (Rzym.2:7,10; 3:23; 5:2; 6:4; 1Kor.11:7; 2Kor.3:18; 4:6; 1Tes.2:12; 2Tes.1:9; Żyd.1:3; 2:7,9; 9:5; 1Piotra 1:7; 4:14; 2Piotra 1:3).

Łaski są zaletami charakteru i postępowania, które je zdobią, dodając im piękna, powabu i wdzięku. One nie tylko przejawiają się w naszym zewnętrznym postępowaniu, lecz również mają sferę działania w naszych motywach uzasadniających to, co robimy. A zatem przenikają one treść, motywy i sposób wyrażania naszego postępowania. Są one najważniejszym elementem podobieństwa Chrystusowego. By uzyskać życie wieczne, cała ludzka rodzina będzie musiała rozwinąć w sobie te łaski albo teraz, w tym życiu, albo przy końcu Pośredniczącego Panowania (chociaż nie wybrani nie będą tak surowo próbowani jak klasy wybrane, które, jak się spodziewamy, otrzymają niebiańskie dziedzictwo).

Główną z łask (zgodnie z oświadczeniem św.Pawła w 1Kor.13:13) jest Miłość; z miejsca, jakie przypisuje on miłości w tym rozdziale, wyraźnie wynika, iż należy uważać ją za wielką zbiornicę, z której wypływają niemal wszystkie pozostałe łaski. Ktoś, kto spodziewa się rozwinąć charakter bez miłości, buduje ze złych materiałów. Tak więc w sercu najpierw obecna musi być miłość, a potem będziemy mogli rozwinąć z niej niemal każdą inną łaskę. Pozostałe wyższe pierwszorzędne łaski mogą być jednak rozwinięte niezależnie od miłości bezinteresownej, i zgodnie z oświadczeniem św.Piotra (2 Piotra 1:5-7) w rzeczywistości poprzedzają rozwinięcie miłości. Miłość wymaga ćwiczenia i w rozmaitych sytuacjach uzewnętrznia się na różne sposoby, a my musimy znaleźć się w tych sytuacjach, aby miłość mogła właściwie ukazać się w swoich różnych działaniach.

KLASYFIKACJA ŁASK

Wyższe Pierwszorzędne Łaski

Wyższe pierwszorzędne łaski są cechami charakteru rozwijanymi przez właściwe ćwiczenie religijnych organów naszego mózgu: duchowości, optymizmu, stanowczości, stałości, sumienności, życzliwości i czci. Działając oddzielnie lub w połączeniu zalety te rodzą wiarę, nadzieję, samokontrolę, cierpliwość, pobożność, miłość braterską i miłość bezinteresowną. Biblijna podstawa takiego ujęcia siedmiu wyższych pierwszorzędnych łask znajduje się w 2Piotra 1:5-7.

Pierwszorzędny przymiot, czy łaska charakteru, jest wynikiem bezpośredniego działania jednego lub dwóch organów uczuciowych. Kilka z wyższych pierwszorzędnych łask (np. pobożność, miłość braterska i bezinteresowna) jest bezpośrednim rezultatem działania kilku wyższych organów uczuciowych. A zatem pobożność jest bezpośrednim wynikiem sumienności i czci, miłość braterska ­ sumienności i życzliwości, podczas gdy miłość bezinteresowna do Boga i Chrystusa jest z jednej strony bezpośrednim rezultatem oceny i sympatii, a z drugiej ­ wynikiem życzliwości; miłość bezinteresowna do człowieka z jednej strony jest rezultatem oceny i sympatii, a z drugiej ­ życzliwości.

Jedynymi organami uczuciowymi działającymi w wytwarzaniu wyższych pierwszorzędnych łask są wyższe organy uczuciowe. Niektóre z wyższych pierwszorzędnych łask są efektem bezpośredniego działania więcej niż jednego wyższego organu uczuciowego; niższe pierwszorzędne łaski są w każdym przypadku wynikiem działania tylko jednego niższego pierwszorzędnego organu uczuciowego. Widzimy zatem, że ćwiczenie wyższych organów uczuciowych wytwarza wyższe pierwszorzędne łaski, a niższe organy uczuciowe ­ niższe pierwszorzędne łaski.

Niższe Pierwszorzędne Łaski

Człowiek był początkowo obrazem Boga i mimo upadku rodzaj ludzki nadal posiada wszystkie z pierwotnych organów uczuciowych, choć znacznie wypaczone. Człowiek ma głównie dwa rodzaje niższych organów uczuciowych: (1)samolubne i (2)społeczne, którymi posługują się niższe pierwszorzędne łaski. Bezpośrednie działanie niższych organów uczuciowych rozwija niższe pierwszorzędne zalety, łaski lub przymioty. Mówienie o rozwijaniu takich zalet dotyczy oczywiście Boskich stworzeń, które są wolnymi moralnie istotami ­ aniołami i ludźmi.

Stwórca „wbudował” te skłonności w naturalne doskonałe umysły Adama i Ewy (oraz Jezusa). W wyniku upadku wszyscy z nas, jako ich potomkowie, rodzimy się z niedoskonałymi zdolnościami w tym zakresie. Niemniej jednak łaski takie, oparte na tych naturalnych skłonnościach, pod kierunkiem dominujących łask i Ducha Świętego mogą być rozwinięte w życiu człowieka (spłodzeni z Ducha w tym życiu musieli rozwinąć doskonałe charaktery, aż do ich wykrystalizowania).

Samolubne niższe pierwszorzędne łaski nie dlatego zostały nazwane „samolubnymi” jakoby były grzeszne, lecz w znaczeniu ich interesowania się sobą i z powodu, że działają by podtrzymywać życie, bezpieczeństwo i dobre samopoczucie. Były one obecne w doskonałym, bezgrzesznym stanie. Słusznie mogą być nazwane samolubnymi, nie możemy jednak pozwolić im na pełną swobodę, ponieważ nadużyte, wypaczone, stałyby się niewłaściwie samolubnymi. Tak więc niekiedy musimy ograniczać ich tendencję do kierowania nami. Podobnie jest ze społecznymi niższymi pierwszorzędnymi łaskami; dotyczą one innych osób jako ich przedmiotów, np.miłości do współmałżonka, płci przeciwnej, rodziców, braci i sióstr itp.

Drugorzędne Łaski

Drugorzędne łaski rozwijają się w wyniku tłumienia przez wyższe pierwszorzędne łaski wysiłków niższych pierwszorzędnych organów uczuciowych wpływania na nasze postępowanie. Łaski te również dzielą się na dwa rodzaje, podobnie jak odpowiadające im niższe pierwszorzędne łaski, tzn. samolubne i społeczne. A zatem, jeśli nasza wiara, nadzieja, samokontrola, cierpliwość, pobożność, miłość braterska i bezinteresowna ­ wyższe pierwszorzędne łaski ­ tłumią wysiłki np. umiłowania spokoju dążącego do panowania nad nami, wówczas wynikiem jest pracowitość (łaska drugorzędna); jeśli tłumią wysiłki aprobaty, by zapanować nad nami, wtedy wynikiem jest skromność (drugorzędna łaska).

W ten sam sposób pokora wiąże się z samooceną, ponieważ jeśli nasze wyższe pierwszorzędne łaski tłumią wysiłki samooceny do władzy nad nami, wynikiem jest pokora, która nie jest rezultatem działania samooceny, lecz efektem tłumienia (przez wyższe pierwszorzędne łaski) wysiłków samooceny do panowania nad nami.

Tak więc wyższe i niższe pierwszorzędne łaski w istocie swej są pozytywne (tzn. bezpośrednim wyrazem działania wyższych i niższych organów uczuciowych), natomiast łaski drugorzędne są negatywne (tzn. pośrednim wyrazem wyższych pierwszorzędnych łask tłumiących wysiłki niższych organów uczuciowych do panowania nad nami).

Trzeciorzędne (Złożone) Łaski

Podział łask na pierwszorzędne, drugorzędne i trzeciorzędne nie jest podziałem biblijnym. Jest on raczej oparty na budowie i funkcji organu naszego mózgu. Nie powinniśmy na podstawie tych określeń rozumieć, że trzeciorzędne łaski są mniej ważne od drugorzędnych. Chociaż wyższe pierwszorzędne łaski są najważniejsze, błędnym byłoby twierdzenie, że łaski drugorzędne są ważniejsze od trzeciorzędnych. Z wyjątkiem wyższych pierwszorzędnych łask, kolejności liczbowej podziałów nie należy utożsamiać ze znaczeniem odpowiednich łask. Łaski trzeciorzędne rozwijane są z reguły jako ostatnie (chociaż istnieją wyjątki).

Łaski trzeciorzędne (inaczej złożone) są albo wynikiem a) łączenia się wyższych pierwszorzędnych łask z drugorzędnymi, albo b) łączenia się wyższych pierwszorzędnych łask z niższymi pierwszorzędnymi i drugorzędnymi łaskami. Rozwój łaski trzeciorzędnej zawsze pociąga za sobą działanie, jednej lub kilku, wyższych pierwszorzędnych łask.

Wyższe pierwszorzędne łaski nie są wynikiem działania niższych pierwszorzędnych organów uczuciowych. Podobnie niższe pierwszorzędne łaski nie są rezultatem działania wyższych organów uczuciowych. Zawsze wtedy, gdy efekty ­ łaski ­ jednego lub dwóch takich organów łączą się z jedną lub kilkoma drugorzędnymi łaskami, powstaje łaska trzeciorzędna, a zatem łaska złożona.

Na przykład, cichość jest łaską trzeciorzędną, a rozwijana w stosunku do Boga stanowi połączenie 1) wyższych łask wiary, samokontroli, cierpliwości, pobożności i miłości bezinteresownej (z jednej strony) z 2) drugorzędnymi łaskami pokory, nieskwapliwości i pobłażliwości (z drugiej strony), wraz z łagodną uległością serca i umysłu, ponieważ w praktykowaniu cichości wobec Boga łączy się 8 wyżej wymienionych łask, z których 5 wyższych pierwszorzędnych zdobywa przewagę nad 3 drugorzędnymi w łagodnej uległości serca i umysłu (co właśnie w Biblii oznacza cichość). W stosunku do człowieka cichość jest połączeniem samokontroli, cierpliwości, miłości braterskiej i bezinteresownej z wyżej wymienionymi 3 drugorzędnymi łaskami i łagodną uległością.

Zdolności Artystyczne i Umysłowe

Uczucia (lub zdolności) artystyczne i intelektualne również zostały omówione w pismach br. Johnsona. Są one obecnie w naturalnym umyśle i po poświęceniu zostają przyjęte jako pomocne do przyszłego rozwoju. Brat Johnson nie poświęcił jednak tym niższym zdolnościom tak wiele miejsca, jak wyższym moralnym i religijnym zaletom; wskazał jednak, że wszystkie uczucia mają być kierowane przez wyższe pierwszorzędne i dominujące łaski i im poddane.

W artykule pt. „Kierowanie ludzkimi uczuciami w ich naturalnym zastosowaniu” (PT 50, s.119­-125) br. Johnson podał pewne przykłady: Niejeden sługa Boży dla rozładowania napięcia musiał uciekać się do wesołości (humoru), tak wyjaśniając swoje postępowanie: „Gdybym w ogóle nie korzystał z dobrego humoru, nie mógłbym wykonać mojej pracy; muszę mieć jakieś ujście; napór moich ciężarów jest tak duży, że gdybym nie miał jakiegoś sposobu ulżenia sobie, zostałbym pokonany; nie mógłbym zachować odpowiedniego usposobienia w wykonywaniu mojej pracy”. W ten sposób, gdy napięcie staje się bardzo trudne do zniesienia, rozładowaniem może być dobry humor czy jakiekolwiek inne doznanie artystyczne.
Nasze zamiłowanie do przyrody i sztuki może przyczyniać się do podnoszenia naturalnego poczucia piękna naszych rodzin. Poczucie humoru i zgodliwe usposobienie w wielu przypadkach przyczynia się do rodzinnej miłości i pokoju. Przyjemna muzyka, wokalna lub instrumentalna, może być sposobem uczynienia domowego życia lepszym pod wieloma względami. Umiłowanie przez nas przyrody i sztuki może także służyć naszym pracodawcom przez umożliwienie nam wykonywania pracy z większą wprawą, przynoszącą im większe zyski, a jeśli jesteśmy pracodawcami posługującymi się różnymi elementami przyrody i sztuki, by pomóc naszym pracownikom, wyświadczamy im więcej sprawiedliwości niż gdybyśmy zaniechali takiego postępowania.

Ilu pracodawców dzięki uprzejmości dla swoich pracowników wytwarza u nich właściwe uczucia, jak bardzo pracownicy wspomagają dzięki temu interesy pracodawcy, np. urzędnicy dzięki uprzejmości wobec klientów mogą okazać się o wiele bardziej przydatnymi dla pracodawców. Niekiedy dzięki poczuciu humoru pracodawca może powstrzymać niezadowolenie pracowników, a właściwie użyty dowcip pracownika może często służyć interesom pracodawcy. Ludzka wiedza, szczególnie zawodowa, może przynosić wspaniałe rezultaty zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy.

Tak więc każdy z nas dzięki doznaniom artystycznym najbardziej stosownym dla danego przypadku, może umniejszyć moc napięcia. Z własnego doświadczenia każdy pozna, które przeżycia najbardziej odpowiadają jego potrzebom. Taka ucieczka do artystycznych uczuć niekiedy wybawi nas od grzechu, gdy pokusa może przekraczać nasze siły. „Nie dawajcie miejsca diabłu” (Efez.4:27). Naszym celem powinno być używanie artystycznych i intelektualnych uczuć w służbie najwyższego Boga!

[Zobacz też: Wykresy i tabele łask charakteru – stanowią one kontynuację powyższego artykułu!]

____
Źródło: „Teraźniejsza Prawda”, listopad-grudzień 1991, s. 85-88.