Czas między świętami upamiętniającymi ( choć błędnie ) narodziny Jezusa, a świętami przypominającymi Jego śmierć i zmartwychwstanie jest przez nas wykorzystywany, by przypominać o Jezusie i Jego roli w naszym życiu. Ten czas jest dla nas istotny jako czas przedpamiątkowy, czas, który ma nas przygotować do obchodzenia Pamiątki Jego śmierci.

Wykład wygłoszony przez Leszka Szpunara na spotkaniu zboru w Bydgoszczy, 1 lutego 2026 r. 

Przypomnijmy o Jezusie

Jest Zbawicielem świata i obiecanym Mesjaszem. Jego przyjście zapowiadano od wieków. I przyszedł na Ziemię, aby wypełnić Boży plan zbawienia i uwolnienia ludzi od grzechu. Jego ofiara przyniosła nam nadzieję na życie wieczne i pojednanie z Bogiem.

Patrzyłem w nocnych widzeniach: a oto na obłokach nieba przybywa jakby Syn Człowieczy. Podchodzi do Przedwiecznego i wprowadzają  Go przed Niego. Powierzono Mu panowanie, chwałę i władzę królewską, a służyły Mu wszystkie narody, ludy i języki. Panowanie Jego jest wiecznym panowaniem, które nie przeminie, a Jego królestwo nie ulegnie zagładzie. ( Dan. 7: 13,14 )

Dlatego Pan sam da wam znak: Oto PANNA pocznie i porodzi Syna, i nazwie Go imieniem EMMANUEL. ( Iz. 7: 14 )

Jezus był początkiem stworzenia dokonanego przez Boga. Wszystkie inne istoty i rzeczy zostały stworzone przez Niego, Logosa. Logos to imię Jezusa w Jego duchowej naturze, zanim narodził się jako człowiek.

On to uwolnił nas spod władzy ciemności i przeniósł do królestwa swego umiłowanego Syna,  w którym mamy odkupienie – odpuszczenie grzechów. On jest obrazem Boga niewidzialnego – Pierworodnym wobec każdego stworzenia, bo w Nim zostało wszystko stworzone: i to, co w niebiosach, i to, co na ziemi, byty widzialne i niewidzialne, czy to Trony, czy Panowania, czy Zwierzchności, czy Władze. Wszystko przez Niego i dla Niego zostało stworzone. On jest przed wszystkim i wszystko w Nim ma istnienie. I On jest Głową Ciała – Kościoła. On jest Początkiem. Pierworodnym spośród umarłych, aby sam zyskał pierwszeństwo we wszystkim. ( Kol. 1: 13 – 18 )

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, [z tego], co się stało.( Jan.1 : 1 – 3 )

Aniołowi Kościoła w Laodycei napisz: To mówi Amen, Świadek wierny i prawdomówny, Początek stworzenia Bożego: ( Obj. 3: 14 )

Jezus będąc bogatym ( w duchowej naturze ), wyniszczył samego siebie i urodził się jako człowiek, by ratować Adama, a w nim wszystkich ludzi (całe potomstwo).

On to, istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał ze sposobności, aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stając się podobnym do ludzi. A w zewnętrznej postaci uznany za człowieka, ( Filip. 2: 6,7 )

Jezus narodził się z Marii jako doskonały człowiek, ale nie z grzesznej linii Adama, ponieważ Jego Ojcem był Bóg.

Gdy powziął tę myśl, oto anioł Pański ukazał mu się we śnie i rzekł: «Józefie, synu Dawida, nie bój się wziąć do siebie Maryi, twej Małżonki; albowiem z Ducha Świętego jest to, co się w Niej poczęło. Porodzi Syna, któremu nadasz imię Jezus, On bowiem zbawi swój lud od jego grzechów». A stało się to wszystko, aby się wypełniło słowo Pańskie powiedziane przez Proroka: Oto Dziewica pocznie i porodzi Syna, któremu nadadzą imię Emmanuel, to znaczy: „Bóg z nami”. ( Mat. 1: 20-23 )

Taki był plan Boga – aby Jezus stał się człowiekiem, Synem Bożym, którzy umrze, złoży swoje doskonałe życie jako okup za Adama, a w nim za całą ludzkość.

lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stając się podobnym do ludzi. A w zewnętrznej postaci uznany za człowieka, uniżył samego siebie, stając się posłusznym aż do śmierci – i to śmierci krzyżowej. ( Ps. 40: 7,8 )

 Albowiem jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek, Chrystus Jezus,  który wydał siebie samego na okup za wszystkich, jako świadectwo, w oznaczonym czasie. ( 1 Tym. 2: 5,6 )

W wieku 30 lat Jezus przez chrzest pokazał, że ofiarował się na śmierć, aby dać wszystkim ludziom szansę na życie wieczne.

 Piłat zatem powiedział do Niego: «A więc jesteś królem?» [Odpowiedział Jezus:] «Tak, jestem królem. Ja się na to narodziłem i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie. Każdy, kto jest z prawdy, słucha mojego głosu». ( Jan. 18: 37

 Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. ( Jan. 3: 16 )

W ciągu 3,5-letniej misji Jezus nauczał, czynił cuda i okazał doskonałe posłuszeństwo Ojcu. Umarł na krzyżu, aby odkupić ludzkość, a trzeciego dnia zmartwychwstał. Wstąpił do nieba, do Ojca, obiecując swój powrót, by ustanowić Królestwo Boże na Ziemi

 … i rzekli: «Mężowie z Galilei, dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo? Ten Jezus, wzięty od was do nieba, przyjdzie tak samo, jak widzieliście Go wstępującego do nieba». ( Dz. Ap.1: 11 )

 Pokutujcie więc i nawróćcie się, aby grzechy wasze zostały zgładzone, aby nadeszły od Pana dni ochłody, aby też posłał wam zapowiedzianego Mesjasza, Jezusa, którego niebo musi zatrzymać aż do czasu odnowienia wszystkich rzeczy, co od wieków przepowiedział Bóg przez usta swoich świętych proroków. ( Dz. Ap. 3: 19 – 21 ) BT

 Zacznijcie więc pokutować i nawróćcie się, by wasze grzechy zostały wymazane, aby nadeszły od Pana czasy ochłody i aby ponownie posłał danego już wam wcześniej Mesjasza, Jezusa, bo trzeba było, by niebo gościło Go do czasu odnowienia wszystkiego. ( Biblia Pierwszego Kościoła – Vocatio )

Kim jest dla nas Jezus? Biblia odpowiada:

Światłem, które rozprasza ciemność, Chlebem, który daje życie i dobrym Pasterzem, który troszczy się o każdą owcę. On jest Drzwiami do nowego, wiecznego życia, jedyną Drogą do Boga.

O symbolach

Literacki charakter Biblii

Pamiętamy, że Pismo Święte jest dziełem literackim. Mówiąc o literackości Biblii wspomina się o jednym z jej wykładników, jakim jest obecność figur retorycznych (środków stylistycznych), czyli takich sposobów ukształtowania wypowiedzi, które zakładają obecność literalnego (dosłownego) i figuralnego (przenośnego) znaczenia. Nazywamy to obrazowością Biblii. Takimi figurami są porównania, metafory (przenośnie), przypowieści, alegorie, symbole, typy i wiele innych. Są one celowym i odpowiednim do przekazywanych myśli użyciem słów.

Czyli tym, co decyduje o obrazowości Biblii, o jej literackim charakterze jest m.in. obecność figur retorycznych, inaczej środków stylistycznych.

Symbole

Symbol to środek stylistyczny, który ma jedno dosłowne znaczenie i kilka ukrytych.

Odbiorca dzieła może zinterpretować symbol na kilka różnych sposobów.

Znaczenie symbolu jest nadane przez autora.

Można je odczytywać na wiele sposobów, ale zawsze należy trzymać się analizowanego tekstu i nie odchodzić od niego, bowiem kontekst pozwoli wybrać najwłaściwsze tropy. Ważne!!!

Symbole zatem to przedmioty, pojęcia, wyobrażenia, przeżycia związane jakimś wewnętrznym stosunkiem z innymi przedmiotami, pojęciami itd.

Symbole są stosowane w celu przedstawienia tego, co jest niepostrzegalne zmysłowo. Posiadają one pierwotne, dosłowne i wprost dane znaczenie oraz „drugie dno”.

1. Ricoeur napisał: zaiste, symbol jest tym, co „daje do myślenia” .

Mówiąc zatem o Jezusie, opisując Go, charakteryzując Pismo Święte używa m.in. symboli. I tak biblijny Jezus to:

Alfa i Omega

Jezus to Alfa i Omega ( Obj. 22: 13 )

Ja jestem Alfa i Omega, początek i koniec, pierwszy i ostatni.

Jezus jako „Alfa i Omega” (Obj 22:13) to symbol Jego udziału w dziele twórczym. To pierwsza i ostatnia litera greckiego alfabetu, co oznacza, że

Jezus jest:

Początkiem i Końcem wszystkiego (Obj 1:8, 21:6)

Oto nadchodzi z obłokami i ujrzy Go wszelkie oko i wszyscy, którzy Go przebili. I będą Go opłakiwać wszystkie pokolenia ziemi. Tak: Amen.
Ja jestem Alfa i Omega, mówi Pan Bóg, Który jest, Który był i Który przychodzi, Wszechmogący.

I rzekł mi: «Stało się. Ja jestem Alfa i Omega, Początek i Koniec. Ja pragnącemu
dam darmo pić ze źródła wody życia.

Pierwszym i Ostatnim (Obj 1:17, 2:8)

 Kiedy Go ujrzałem, do stóp Jego padłem jak martwy, a On położył na mnie prawą rękę, mówiąc: Przestań się lękać! Ja jestem Pierwszy i Ostatni, i Żyjący. Byłem umarły, a oto jestem żyjący na wieki wieków i mam klucze śmierci i Otchłani.

 Aniołowi Kościoła w Smyrnie napisz: To mówi Pierwszy i Ostatni, który był martwy, a ożył:

To deklaracja:

Jezus jako Stwórca – przez Niego wszystko powstało (J 1: 1-3)

Początek i koniec bezpośredniego stworzenia Bożego.

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, [z tego], co się stało.

Zbawiciel – On jest początkiem i końcem naszego ocalenia. On dał podstawę prawną dla naszego zbawienia, przez swą śmierć i przygotowuje warunki , byśmy

z Jego śmierci mogli skorzystać. Dlatego musiał nie tylko umrzeć, ale i zmartwychwstać.

Jezus jako drzwi ( Jan. 10: 9 )

Jezus: Drzwi do życia z Bogiem ( Ja jestem drzwiami. Kto wejdzie przeze Mnie, będzie zbawiony (Jan 10:9). Co to znaczy?

Dostęp do Boga: Jezus otwiera drogę do relacji z Ojcem.

Ty natomiast trwaj w tym, czego się nauczyłeś i co ci powierzono, bo wiesz, od kogo się nauczyłeś. Od lat bowiem niemowlęcych znasz Pisma święte, które mogą cię nauczyć mądrości wiodącej ku zbawieniu przez wiarę w Chrystusie Jezusie. 2 Tym. 3: 14,15

Ocalenie: Tylko przez Niego mamy życie (Jan 14:5,6).

Odezwał się do Niego Tomasz: «Panie, nie wiemy, dokąd idziesz. Jak więc możemy znać drogę?» Odpowiedział mu Jezus: «Ja jestem drogą i prawdą, i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie. 

Jezus to chleb życia ( Jan. 6 : 35 )

Jezus mówi: Ja jestem chlebem życia. Kto do Mnie przychodzi, nie będzie głodny, a kto wierzy we Mnie, nigdy nie będzie odczuwał pragnienia (Jan 6:35).

Symboliczne! Jezus jako „chleb życia” oznacza:

Źródło życia duchowego: Jak chleb fizyczny daje życie ciału, tak Jezus daje życie wieczne.

Relacja z Bogiem: Przez Jezusa mamy dostęp do Ojca (Jan 14:6).

Jezus to Baranek Boży ( Jan. 1: 29 )

A nazajutrz Jan zobaczył Jezusa przychodzącego do niego i powiedział: Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata.

Jezus jako „Baranek Boży” (Jan 1:29, Obj. 5:6) to symbol:

Ofiary – jak baranki w Starym Testamencie były składane w ofierze (np. Iz 53:7)

Czystości – baranek to zwierzę „niewinne”, bez wad (por. 1 P 1:19)

Zwycięstwa – w Apokalipsie Baranek zwycięża (Obj. 5:6, 17:14)

Czyli Jezus jako Baranek:

Daje życie za innych (umiera za nas)

Jest niewinny, doskonały

Zwycięża śmierć, grzech

Jezus to woda życia ( Jan. 4: 14 )

 Jezus mówi: Kto pije wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął wcale. A woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody, wytryskającej ku życiu wiecznemu.

To symboliczne! Woda życia to:

Uduchowienie, życie z Bogiem (por. Jan 7:37-39)

Zaspokojenie głodu duchowego – Jezus daje to, czego nikt inny nie da

Życie wieczne – ta „woda” prowadzi do Boga

Jezus to oblubieniec ( Mat. 25: 6, BW, Obj. 19: 7 )

Wtem o północy powstał krzyk: Oto oblubieniec, wyjdźcie na spotkanie.

 Cieszmy się i radujmy się, i oddajmy mu chwałę, bo nadeszło wesele Baranka, a jego małżonka się przygotowała.

Jezus jest określany jako „Oblubieniec” w kontekście Jego relacji z Kościołem (np. Ef 5:25-27, Mt 9:15).

To symboliczne przedstawienie:

Jezus jako Oblubieniec

Kościół (wspólnota wierzących) jako Niewiasta/Oblubienica

To obraz miłości, oddania, zjednoczenia. Jak w biblijnym obrazie małżeństwa.

W tym obrazie:

Jezus (Oblubieniec): kocha, daje się za Kościół, troszczy się (Ef 5:25)

Kościół (Oblubienica): jest „przygotowywana” na powrót Oblubieńca, ma być wierna (2 Kor 11:2, Obj 19:7)

To symbolizuje głęboką relację miłości między Jezusem a Jego ludem.

W Apokalipsie (19:7, 21:2) jest obraz „wesela Baranka” – to kulminacja tej relacji.

Lew z pokolenia Judy ( Obj. 5: 5 )

Wtedy jeden ze starszych powiedział do mnie: Nie płacz! Oto zwyciężył lew z pokolenia Judy, korzeń Dawida, aby otworzyć księgę i złamać siedem pieczęci.

W Apokalipsie (Obj 5:5) jest: „Oto zwyciężył Lew z pokolenia Judy, Odrośl Dawida”. To odniesienie do:

Pokolenia Judy – Jezus pochodzi z linii królewskiej Dawida, z pokolenia Judy (Mt 1:1-2).

Lew symbolizuje władzę, królewskość, zwycięstwo (por. Rdz 49:9-10).

Odrośl Dawida wskazuje na Mesjasza, który ma „odnowić” władzę Dawida (Iz 11:1).

Czyli to tytuł dla Jezusa jako Mesjasza, zwycięskiego Króla .

Jezus to dobry pasterz ( Jan. 10: 11 )

Ja jestem dobrym pasterzem. Dobry pasterz oddaje swoje życie za owce.

 Tak, ciekawa uwaga! W Biblii Jezus jest też „Barankiem Boga” (Jan 1:29, Obj 5:6) – to inna metafora. Jako „Baranek” Jezus jest ofiarą, która daje życie za innych (Iz 53:7, Jan 1:29). Czyli Jezus jest i Pasterzem (opiekunem), i Barankiem (ofiarą) .

Gdybyśmy zapytali: Co to były za owce? znaleźlibyśmy liczne świadectwa Pisma Świętego, że pierwotnie naród Żydowski stanowił tę trzodę i że król Dawid uznawał siebie za jedną z tych owiec. Tak więc Bóg uczynił Hebrajczyków Swoim wybranym narodem. W miarę ich posłuszeństwa Jego przykazaniom, Bóg błogosławił im, gdy zaś schodzili na bezdroża, ćwiczył ich i przywodził ponownie pod Swoją opiekę.

Oprócz cielesnego nasienia, Abraham miał mieć jeszcze nasienie duchowe, które miało panować nad cielesnym i przez nie błogosławić wszystkie narody i rodzaje ziemi. Przeto rozumiemy, że tekst nasz ma szczególniejsze zastosowanie do duchowego Izraela, tak jak wszystkie najgłówniejsze obietnice Boże są właśnie dla tegoż Izraela duchowego. Cielesnym Izraelem były dzieci Abrahama według ciała, zaś duchowymi dziećmi są spłodzeni z Ducha Świętego do nowej natury – do natury duchownej. Przeto chociaż Bóg miał i wciąż jeszcze ma pieczę nad Izraelem cielesnym, to jednak większą i szczególniejszą opieką otacza Izraela duchowego.

TROSKLIWOŚĆ PASTERZA

On wielki Nad-Pasterz jest gotowy przyjąć wszystkie zbłąkane owce, chcące powrócić do Jego owczarni. On naznaczył na naszego Pasterza tego, który umarł za nas, aby tym sposobem mógł wybawić wszystkie owce z mocy onego złośnika – onego lwa ryczącego, który obchodzi szukając, kogo by pożreć.

Jezus to prawda, droga, życie ( Jan. 14: 6 )

Jezus mu odpowiedział: Ja jestem drogą, prawdą i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca jak tylko przeze mnie.

 Droga: Jezus jest „drogą” do Boga, do zbawienia. On nas prowadzi do Ojca.

Prawda: Jezus jest ucieleśnieniem prawdy Boga, On objawia prawdę o Bogu i o nas samych.

Życie: Jezus daje „życie wieczne”, On jest źródłem życia …

Jezus to krzew winorośli ( Jan. 15: 1, 2 )

 Ja jestem prawdziwą winoroślą, a mój Ojciec jest winogrodnikiem. Każdą latorośl, która we mnie nie wydaje owocu, odcina, a każdą, która wydaje owoc, oczyszcza, aby wydawała obfitszy owoc.

Jezus mówi: „Ja jestem prawdziwą winoroślą, a Ojciec Mój jest winiarzem… Ja jestem winoroślą, wy gałęziami” (Jan 15:1, 5). Chodzi o to, że jak gałęzie są połączone z krzewem winorośli, tak my mamy być połączeni z Jezusem, żeby przynosić „owoce” – dobre uczynki, miłość, życie. Bez połączenia z „krzewem” (Jezusem) nie możemy „owocować”.

Kto może owocować? Nie, nie wszyscy . Jezus mówi „wy gałęziami” odnosząc się do tych, którzy są Jego uczniami, którzy w Niego wierzą (Jan 15:5). To jakby zaproszenie do bycia „w Nim”, żeby przynosić owoce. Co to znaczy „przynosić owoce”.

W tym kontekście „przynosić owoce” znaczy żyć w zgodzie z nauką Jezusa, okazywać miłość, mieć dobre uczynki, być posłusznym Jego słowu. W Jan 15:8 Jezus mówi, że „przynoszenie owocu” to dowód, że jesteśmy Jego uczniami i to sprawia, że Ojciec jest „wysławiany”.

Jezus to wąż miedziany ( Jan. 3: 14, 15 )

A jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak musi być wywyższony Syn Człowieczy; Aby każdy, kto w niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne.

Odczytajmy ponownie wersety podstawowe / Jan 3: 14,15 / oraz zapis starotestamentowy / 4 Mojż.21: 6-9 /

Przybyli więc ludzie do Mojżesza, mówiąc: «Zgrzeszyliśmy, szemrząc przeciw Panu i przeciwko tobie. Wstaw się za nami do Pana, aby oddalił od nas węże». I wstawił się Mojżesz za ludem. Wtedy rzekł Pan do Mojżesza: «Sporządź węża i umieść go na wysokim palu; wtedy każdy ukąszony, jeśli tylko spojrzy na niego, zostanie przy życiu». Sporządził więc Mojżesz węża miedzianego i umieścił go na wysokim palu. I rzeczywiście, jeśli kogoś wąż ukąsił, a ukąszony spojrzał na węża miedzianego, zostawał przy życiu.

Lekarstwo-wąż miedziany, był dla Izraelitów wg ciała próbą wiary; trudno im było zapewne uwierzyć, że wystarczy patrzeć, by żyć, być uleczonym.

– 2 Kor.5: 21

On to dla nas grzechem uczynił Tego, który nie znał grzechu, abyśmy się stali w Nim sprawiedliwością Bożą. – ofiarą za grzechy ( hamartia – grzech i ofiara za grzech ).

Jedynie przyjęcie Chrystusa i to ukrzyżowanego zapewnia ludziom życie wieczne; przez swe ukrzyżowanie nasz Pan dokonał odkupienia; wiara w to zapewnia usprawiedliwienie i dalsze kroki prowadzące do Boga . Hebr.12: 2,3

Patrzmy na Jezusa, który nam w wierze przewodzi i ją wydoskonala. On to zamiast radości, którą Mu obiecywano, przecierpiał krzyż, nie bacząc na [jego] hańbę, i zasiadł po prawicy na tronie Boga. Zważcie więc na Tego, który ze strony grzeszników tak wielką wycierpiał wrogość wobec siebie, abyście nie ustawali, załamani na duchu.

To ciekawa kwestia! Wąż w Biblii jako symbol ma podwójne znaczenie. W Księgę Rodzaju (3) wąż jest symbolem zła. Ale w kontekście węża miedzianego, to raczej symbol uzdrowienia i zbawienia. Można to rozumieć tak, że Jezus bierze na siebie grzech (jak wąż symbolizujący grzech w Edenie), i poprzez swoją śmierć na krzyżu („podniesienie” jak wąż miedziany) przynosi uzdrowienie i zbawienie.

Wąż miedziany był również typem na naszego Pana Jezusa.

Jezus to światłość świata ( Jan. 8: 12 )

Jezus znowu powiedział do nich: Ja jestem światłością świata. Kto idzie za mną, nie będzie chodził w ciemności, ale będzie miał światłość życia.

Jan. 1: 8,9

Łączność między Starym a Nowym Testamentem w kwestii Jezusa jako światła świata jest wyraźna. W Starym Testamencie prorocy jak Izajasz (9:1-2, 42:6-7) mówili o Mesjaszu jako źródle światła dla narodów i o narodzie izraelskim jako przekazującym to światło reszcie ludzkości:

Naród kroczący w ciemnościach ujrzał światłość wielką; nad mieszkańcami kraju mroków światło zabłysło. Pomnożyłeś radość, zwiększyłeś wesele. Rozradowali się przed Tobą, jak się radują we żniwa, jak się weselą przy podziale łupu.

Ja, Pan, powołałem cię słusznie, ująłem cię za rękę i ukształtowałem, ustanowiłem cię przymierzem dla ludzi, światłością dla narodów, abyś otworzył oczy niewidomym, ażebyś z zamknięcia wypuścił jeńców, z więzienia tych, co mieszkają w ciemności.

Czyli, Jezus sam siebie nazywa 'światłością świata, jak czytaliśmy u Jana 8:12, a Mateusz (4:14-16) widzi w Nim wypełnienie tych przepowiedni. To pokazuje, że Jezus jest oczekiwanym światłem, które przynosi nadzieję i zbawienie.

Tak miało się spełnić słowo proroka Izajasza: Ziemia Zabulona i ziemia Neftalego. Droga morska, Zajordanie, Galilea pogan! Lud, który siedział w ciemności, ujrzał światło wielkie, i mieszkańcom cienistej krainy śmierci światło wzeszło. Odtąd począł Jezus nauczać i mówić: «Nawracajcie się, albowiem bliskie jest królestwo niebieskie».

Widzimy więc, że Jezus jako „Światło” to symbol obecny w Starym i Nowym Testamencie.

Oprócz Izajasza (np. Iz 9:1, 60:1-3), motyw światła w kontekście mesjańskim pojawia się też w: Psalmach (np. Ps 36:10 – Albowiem w Tobie jest źródło życia, i w Twej światłości oglądamy światłość), Habakuka (Ha 3:4 – Wspaniałość Jego podobna do światła) 4 Wspaniałość Jego podobna do światła, promienie z rąk Jego tryskają, w nich to ukryta moc Jego.BT

W Starym Testamencie to często symbol:

Obecności Boga (np. Wj 3:2 – krzew gorejący)

Ocalenia, zbawienia (np. Ps 27:1 – Pan jest światłem moim i zbawieniem)

Prawdy, mądrości (np. Prz 13:9 – Wesoło błyszczy światło sprawiedliwych)

Jezus w Nowym Testamencie  nie tylko o sobie mówi: Ja jestem światłością świata (Jan 8:12)

Synami światłości, synami dnia nazywa swych uczniów: 1 Tes.5: 4-8 Czyni to w przeciwieństwie do reszty świata, która jest w ciemności

Ale wy, bracia, nie jesteście w ciemnościach, aby ów dzień miał was zaskoczyć jak złodziej. Wszyscy wy bowiem jesteście synami światłości i synami dnia. Nie jesteśmy synami nocy ani ciemności. Nie śpijmy przeto jak inni, ale czuwajmy i bądźmy trzeźwi. Ci, którzy śpią, w nocy śpią, a którzy się upijają, w nocy są pijani. My zaś, którzy do dnia należymy, bądźmy trzeźwi, przyodziani w pancerz wiary i miłości oraz w hełm nadziei zbawienia.

Podobnie Jak. 1: 16-18, 5-6:

Nie dajcie się zwodzić, bracia moi umiłowani! Każde dobro, jakie otrzymujemy, i wszelki dar doskonały zstępują z góry, od Ojca świateł, u którego nie ma przemiany ani cienia zmienności.

Jeśli zaś komuś z was brakuje mądrości, niech prosi o nią Boga, który daje wszystkim chętnie i nie wymawiając, a na pewno ją otrzyma. Niech zaś prosi z wiarą, a nie wątpi o niczym.

O tych, którzy są w świetle mówi w Ew. Jana 17: 17, 19

Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą. Jak Ty Mnie posłałeś na świat, tak i Ja ich na świat posłałem. A za nich Ja poświęcam w ofierze samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie.

 Wypełnia się to, o czym mówili:

Mal. 4: 2

 A dla was, czczących moje imię, wzejdzie słońce sprawiedliwości i uzdrowienie w jego skrzydłach. Wyjdziecie [swobodnie] i będziecie podskakiwać jak tuczone cielęta.

Ps. 97: 11

Światło wschodzi dla sprawiedliwego i radość dla ludzi prawego serca.

 Nawiązanie do tych proroctw znajdujemy u :

Łuk. 2: 77- 79, i UBG i BT

Jego ludowi dasz poznać zbawienie, [co się dokona] przez odpuszczenie mu grzechów, dzięki litości serdecznej Boga naszego. Przez nią nawiedzi nas Słońce Wschodzące z wysoka, by zajaśnieć tym, co w mroku i cieniu śmierci mieszkają, aby nasze kroki zwrócić na drogę pokoju.

Mat. 13:43

Wtedy sprawiedliwi jaśnieć będą jak słońce w królestwie Ojca swego. Kto ma uszy, niechaj słucha!

Iz. 60:1-3

Powstań! Świeć, bo przyszło twe światło i chwała Pańska rozbłyska nad tobą.

Bo oto ciemność okrywa ziemię i gęsty mrok spowija ludy, a ponad tobą jaśnieje Pan, i Jego chwała jawi się nad tobą. I pójdą narody do twojego światła, królowie do blasku twojego wschodu.

Jak światło oświeca drogę naturalnym oczom, tak prawda – światło oświeca drogę oczom zrozumienia.

Gdyby o tym wszystkim pamiętali tłumacze Ew. Mat. 24: 27-28 nie tłumaczyliby słowa astrape na błyskawica zamiast na jasne świecenie.

Albowiem jak błyskawica zabłyśnie na wschodzie, a świeci aż na zachodzie, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego. Gdzie jest padlina, tam się i sępy zgromadzą.

Jezus nigdzie w Biblii nie jest nazwany błyskawicą. Natomiast w wielu miejscach, jak mogliśmy zauważyć, nazywany jest światłością, światłem czy wprost Słońcem.

Mamy tutaj przykład, jak starotestamentowe symbole pozwalają zrozumieć teksty Nowego Testamentu.

Zapraszamy do wysłuchania wykładu, który Leszek Szpunar wygłosił na spotkaniu zboru w Bydgoszczy, 07.04.2024 r.

Pamiętamy, że Pismo Święte nie jest podręcznikiem. Nie jest ułożone tematycznie. Boskie prawdy nie są wyłożone krok po kroku, ale jak napisał Izajasz trochę tu a trochę ówdzie. Przykładu, jak korzystać z tych Świętych Pism, dostarczył nasz Pan i Apostołowie. Oni pokazali nam, jak należy korzystać z jedynych Świętych Pism, jakie wtedy były dostępne, ze Starego Testamentu. Wplatali oni w swoje wypowiedzi cytaty starotestamentowe, sięgając do różnych ksiąg w zależności od tego, czego w danej chwili nauczali.

Kilka wersetów potwierdzających to, co zostało dotąd powiedziane:

Iz.28: 10, 11

Ponieważ podawał im przykazanie za przykazaniem, przykazanie za przykazaniem, przepis za przepisem, przepis za przepisem, trochę tu, trochę owdzie: [11] A wszakże jakoby nieznajomą mową, i językiem obcym mówił do ludu twego.

Żyd. 12:1

Skoro i my mamy wokół siebie tak wielką chmurę świadków, zrzućmy z siebie wszelki ciężar i grzech, który nas tak łatwo osacza, w cierpliwości biegnijmy w wyznaczonym nam wyścigu.

Świadkowie, o których czytamy, to dla Jezusa i Jego uczniów prorocy ST; dla nas jedni i drudzy. Oni bowiem świadczyli o Bogu i Jego planie.

Żyd. 1: 1,2  Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał niegdyś Bóg do ojców [naszych] przez proroków,  a w tych ostatecznych dniach przemówił do nas przez Syna. Jego to ustanowił dziedzicem wszystkich rzeczy, przez Niego też stworzył wszechświat.

W wersetach tych zawarte jest zestawienie i porównanie objawień. Wynika z nich zarówno jedność ( obydwa pochodzą od Boga), jak i różnorodność ( dotyczy sposobu i czasu objawień, ich pośredników i odbiorców ). Wielokrotnie i na wiele sposobów. Objawienie dokonywało się stopniowo, progresywnie. Bezpośredni odbiorcy objawienia poznawali część prawd Bożych ( przykład Daniela ). Jeżeli chodzi o sposoby, to możemy tu wyliczyć: przez słowa, postrzeżenia symboliczne, wizje, sny i typy.

Według tych wersetów historia objawienia starotestamentowego, z pozycji objawienia nowotestamentowego, była zakończona. Objawienie zostało podane przez proroków i przez Syna.

Rzym. 1: 1,2: Ewangelia Boga, obiecana od dawna przez proroków w Pismach Świętych. Paweł, sługa Chrystusa Jezusa, z powołania apostoł, przeznaczony do głoszenia Ewangelii Bożej, którą Bóg przedtem zapowiedział przez swoich proroków w Pismach świętych.

Spójność Księgi jest skutkiem faktu, że późniejsze teksty biblijne opierają się często na tekstach wcześniejszych nawiązując do nich cytatami, aluzjami, a nade wszystko relekturami , które uwidoczniają nowe aspekty sensu, by pogłębić znaczenie albo potwierdzić ich spełnienie się.

Dla Pawła i innych pisarzy Nowego Testamentu cały Stary Testament jest proroctwem, obietnicą, do której odnoszą się bezpośrednio lub pośrednio. Czasem te odniesienia wprowadzane są przy użyciu formuł wprowadzających typu napisano. Bywa, że takich bezpośrednich odniesień brak. Przykładem księgi, która nie zawiera bezpośrednich cytatów ze Starego Testamentu, ale jest najbardziej przesiąkniętą Starym Testamentem, jest Księga Apokalipsy. Stary Testament jest w niej obecny przez charakterystyczne słownictwo, obrazy czy tematy.

Wspólna dla obu Testamentów jest obecność różnorodnych form, jak: przypowieści, alegorie, relektury, zbliżenia oddalonych tekstów, psalmy, hymny, wizje, objawienia, sny, typy.

Źródłem wiedzy dla Apostoła Pawła oprócz bezpośredniego objawienia i tego, co usłyszał od uczniów Jezusa, były Pisma Starego Testamentu.

Znalazłem ciekawy cytat: Wiara chrześcijańska nie bazuje zatem tylko na wydarzeniach, ale na zgodności tych wydarzeń z objawieniem zawartym w Pismach narodu żydowskiego.

Rzym.3:21,22  Ale teraz jawną się stała sprawiedliwość Boża niezależna od Prawa, poświadczona przez Prawo i Proroków. Jest to sprawiedliwość Boża [dostępna] przez wiarę w Jezusa Chrystusa dla wszystkich, którzy wierzą. Bo nie ma tu różnicy. (cienie przybytku, ofiary)

Jak Jezus korzystał ze Starego Testamentu:

Cytowanie tekstów biblijnych

Łukasza 8:10 I rzekł: Wam dano poznać tajemnice królestwa Bożego, innym zaś w przypowieściach; że widząc mogą nie widzieć, a słysząc mogą nie rozumieć.

Jana 12:40 Zaślepił ich oczy i zatwardził ich serca; aby nie widzieli oczami i nie rozumieli sercem, aby się nawrócili, abym ich uzdrowił.

Izajasza 6:9,10 Naprawdę będziecie słuchać, ale nie zrozumiecie; i rzeczywiście ujrzycie, ale nie dostrzeżecie. Bo serce tego ludu stwardniało, ich uszy zatęchły, a oczy ich zamknęły; aby oczami nie widzieli,

Izajasza 6:9,10 I rzekł: Boże, a powiedz temu ludowi: Słuchajcie, ale nie rozumiejcie; i widzicie wprawdzie, ale nie widzicie. Utnij serce tego ludu, zatkaj mu uszy i zamknij oczy; aby oczami nie widzieli, uszami nie słyszeli, sercem nie rozumieli, nie nawracali się i nie byli uzdrowieni. uszami nie słyszeli, sercem nie rozumieli, nie nawrócili się, abym ich nie uzdrowił.

Cytował to również Ap. Paweł:

Dzieje Apostolskie 28:26,27 Mówiąc: Idźcie do tego ludu i mówcie: Słuchając będziecie słuchać, a nie zrozumiecie; A widząc, będziecie widzieć, a nie dostrzegać: Bo serce tego ludu jest stwardniałe, a ich uszy są przytępione, a ich oczy zamknięte; aby oczami nie widzieli i uszami nie słyszeli, i sercem nie rozumieli, i nie nawrócili się, abym ich nie uzdrowił.

Objaśniał znaczenie fragmentów

Mat. 5: 38-39 Słyszeliście, iż rzeczono: ‘Oko za oko, ząb za ząb’. Ale ja wam powiadam: Żebyście się nie sprzeciwili złemu, ale ktoby cię uderzył w prawy policzek twój, nadstawcie mu i drugi.

3 Mojż. 24: 20 Złamanie za złamanie, oko za oko, ząb za ząb; według tego, jako uszkodził człowieka, tak mu się też niech stanie.

Posługiwał się tekstami w dyskusjach i sporach

Łuk. 19: 39-40 A niektórzy z Faryzeuszów z onego ludu rzekli do niego: Nauczycielu! Zgrom ucznie twoje. A on odpowiadając, rzekł im: Powiadam wam, jeśliby ci milczeli, wnet kamienie wołać będą.

Abakuk 2:11 Albowiem kamień z muru wołać będzie, i sęk z drzewa wyda o tem świadectwo.

Odpowiada faryzeuszom, więc dla wzmocnienia wypowiedzi cytuje proroka.

Powoływał się na Słowo w swoim życiu

Mat. 4,7,10 A on odpowiadając rzekł: ‘Napisano: Nie samym chlebem człowiek żyć będzie, ale każdym słowem pochodzącym przez usta Boże.’ Rzekł mu Jezus: Zasię napisano: ‘Nie będziesz kusił Pana , Boga twojego.’

5 Mojż. 6: 16; 8: 3 Nie będziesz kusić Pana, Boga waszego, jakoście go kusili w Massa… iż nie samym chlebem człowiek żyje, ale tem wszystkim, co pochodzi z ust Pańskich, żyć będzie człowiek.

Czerpał motywy do swych wypowiedzi, traktował jako źródło inspiracji

Mat. 21: 33-34 Drugiego podobieństwa słuchajcie: Człowiek niektóry był gospodarzem, który nasadził winnicę, płotem ją ogrodził, i wkopał w niej prasę, i zbudował wieżę, i najął ją winiarzom, i odjechał precz. A gdy się przybliżył czas odbierania pożytków, posłał sługi swoje do onych winiarzy, aby odebrali pożytki jej.

Izaj. 5: 1-2 Zaśpiewam teraz miłemu memu piosnkę miłego mego o winnicy jego. Winnicę ma miły mój na pagórku urodzajnym; Którą ogrodził, i wybrał z niej kamienie, a nasadził ją krzewami wybornemi, i zbudował wieżę w pośrodku niej, także i prasę postawił w niej, a czekał, aby wydała grona; ale ona zrodziła płonne wino.

Jezus układa swoją przypowieść bazując na przypowieści Izajasza.

Odwoływał się do postaci starotestamentowych i historii Izraela

Mat. 6: 28-29 A o odzienie przeczże się troszczycie? Przypatrzcie się liliom polnym, jako rosną; nie pracują, ani przędą. A ja wam powiadam, iż ani Salomon we wszystkiej sławie swojej nie był tak przyodziany, jako jedna z nich.

Jan 3:14 A jako Mojżesz węża na puszczy wywyższył, tak musi być wywyższony Syn człowieczy.

Często jest to wskazówka, że dany fragment ST jest typem.

Interpretował Słowo Boże

Mar. 12: 26-27 A o umarłych, iż będą wzbudzeni, nie czytaliście w księgach Mojżeszowych, jako Bóg do niego zza krza mówił, i rzekł: Jam jest Bóg Abrahama, Bóg Izaaka, i Bóg Jakuba? Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale Bogiem żywych, przetoż wy bardzo błądzicie.

Łuk. 24: 25-27, 32 Tedy on rzekł do nich: O głupi, i leniwego serca ku wierzeniu temu wszystkiemu, co powiedzieli prorocy! Azaż nie musiał Chrystus tego cierpieć i wnijść do chwały swojej? A począwszy od Mojżesza i od wszystkich proroków, wykładał im wszystkie one Pisma, które o nim napisane były. I mówili między sobą: Izali serce nasze nie pałało w nas, gdy z nami w drodze mówił, i gdy nam Pisma otwierał?

Wypowiadał się ogólnie o Słowie Bożym

Mat. 5: 17-18 Nie mniemajcie, abym przyszedł rozwiązywać zakon albo proroki; nie przyszedłem rozwiązywać, ale wypełnić. Zaprawdę bowiem powiadam wam: Aż przeminie niebo i ziemia, jedna jota albo kreska nie przeminie z zakonu, ażby się wszystko stało.

Czasem narrator sugeruje, że Jezus nawiązuje do jakiegoś fragmentu

Mar. 6: 34 A wyszedłszy Jezus ujrzał wielki lud, i użalił się ich, iż byli jako owce nie mające pasterza, i począł ich nauczać wiele rzeczy.

4 Mojż. 27: 17 … aby nie był lud Pański jako owce, nie mające pasterza.

Ezech. 34:5 Tak, że rozproszone będąc są bez pasterza i stały się na pożarcie wszelkiemu zwierzowi polnemu, ponieważ się rozpierzchnęły.

Założenie, że ta sytuacja, którą widzi Jezus, przypomina tę ze ST

Mówił, że w danej sytuacji wypełnia proroctwo

Jan 19:28 Przeto widząc Jezus, iż się już wszystko wykonało, aby się wypełniło Pismo, rzekł: Pragnę.

Widzimy stąd, jak bardzo Stary i Nowy Testament są ze sobą zrośnięte, że tak naprawdę nie można zrozumieć Ewangelii, nie znając pism Starego Testamentu

Przykład:

Iz. 8:22 – 9:1

… potem popatrzy na ziemię: a oto tylko utrapienie i ciemności, i przygniatająca noc! Ale mrok będzie rozpędzony. Nie [zawsze] bowiem będą ciemności w kraju, który cierpi ucisk. W dawniejszych czasach upokorzył [Pan] krainę Zabulona i krainę Neftalego, za to w przyszłości chwałą okryje drogę do morza, wiodącą przez Jordan, krainę pogańską. Naród kroczący w ciemnościach ujrzał światłość wielką; nad mieszkańcami kraju mroków światło zabłysło.

Mat.4: 12-17

Gdy [Jezus] posłyszał, że Jan został uwięziony, usunął się do Galilei. Opuścił jednak Nazaret, przyszedł i osiadł w Kafarnaum nad jeziorem, na pograniczu [ziem] Zabulona i Neftalego. Tak miało się spełnić słowo proroka Izajasza: Ziemia Zabulona i ziemia Neftalego, na drodze ku morzu, Zajordanie, Galilea pogan! Lud, który siedział w ciemności, ujrzał światło wielkie, i mieszkańcom cienistej krainy śmierci wzeszło światło.

Inny przykład:

Łukasz w Dz.Ap. 15: 13-18 (Mowa Jakuba)

A gdy i oni umilkli, zabrał głos Jakub i rzekł: Posłuchajcie mnie, bracia! Szymon opowiedział, jak Bóg raczył wybrać sobie lud spośród pogan. Zgadzają się z tym słowa proroków, bo napisano: ‘Potem powrócę i odbuduję przybytek Dawida, który znajduje się w upadku. Odbuduję jego ruiny i wzniosę go, aby pozostali ludzie szukali Pana i wszystkie narody, nad którymi wzywane jest imię moje – mówi Pan, który to sprawia, To są jego odwieczne wyroki.

Amos 9: 11-12

W tym dniu podniosę szałas Dawidowy, który upada, zamuruję jego szczeliny, ruiny jego podźwignę i jak za dawnych dni go zbuduję, by posiedli resztę Edomu i wszystkie narody, nad którymi wzywano mojego imienia – wyrocznia Jahwe, który to uczyni.

Przy interpretacji Pisma Świętego musimy pamiętać:

Czytać Pismo Święte

Wydaje się logicznym, że należy czytać księgę, którą studiujesz. Jednak wielu chrześcijan mówi o Biblii, czyta książki o Biblii, ale zapomina czytać jej samej. Poświęca się większość czasu czytaniu innych książek o Biblii, a już nie ma czasu na czytanie samego Słowa Bożego. Powinieneś zacząć od czytania samej Biblii. Nawet jeśli nie od razu wszystko rozumiesz, co czytasz, czytaj dalej.

 Interpretacja Pisma Świętego jest możliwa

Interpretacja i rozumienie Biblii nie jest czymś magicznym lub niemożliwym, ponieważ została napisana w normalnym codziennym języku tego czasu. Bóg objawił się, abyśmy mogli Go poznać. To ma tylko sens, jeśli Bóg objawia się w sposób dla nas zrozumiały.

Nauczyć się interpretowania Biblii nie oznacza, że uczysz się tajnych metod, lub szukasz jakiegoś tajnego kodu w tekście. Interpretacja Pisma Świętego nie jest niczym innym, niż rozumieniem go we właściwy sposób.

Źródła informacji w tekście – Każdy, kto stara się zrozumieć tekst, posiada tylko cztery źródła informacji o tekście:

• Znaczenie pojedynczych wyrazów i zdań

Ważnym jest, aby dobrze zrozumieć znaczenie wyrazu w konkretnym miejscu. Wyraz może mieć więcej znaczeń, ale przy normalnym użyciu języka, znaczenie zdań i wyrazów jest dla nas jasne i rozumiemy, co tekst chce komunikować. Gdyby tak nie było, komunikacja stałaby się niemożliwa.

• Miejsce w kontekście

Każdy wyraz i zdanie ma konkretne i celowe miejsce w kontekście, jest związane z poprzednimi i następującymi wyrazami i zdaniami. Ważnym jest, aby zrozumieć, w jaki sposób jest związane z resztą tekstu.

• Nauczanie Biblii w całości

Wierzymy, że całe Pismo Święte jest nieomylnym Słowem Bożym, które tworzy jedność i nie zaprzecza sobie. Ważnym jest, aby zrozumieć przesłanie całej Biblii, by móc rozumieć konkretny tekst we właściwy sposób. Tekst, który badamy, nigdy nie może być sprzeczny z resztą Biblii.

• Informacje dotyczące tła historycznego i kulturowego

Dodatkowe informacje dotyczące tła historycznego i kulturowego są często pomocne, ale nie są konieczne do zrozumienia tekstu. Dobrze jest posiadać wiarygodny podręcznik lub słownik, który daje te informacje a także atlas biblijny.

Argumenty broniące interpretacji

Teksty Biblii zostają interpretowane i zastosowane na różne sposoby. Dlatego ważnym jest, aby mieć dobre i jasne argumenty broniące naszej interpretacji. Nie jest pomocnym, tylko powtarzanie opinii innych, należy rozumieć argumenty dla swej opinii. Nie jest pomocnym twierdzić „Moim zdaniem tekst znaczy…”, lecz raczej powinieneś podać jasne (obiektywne) argumenty, dlaczego uważasz, że takie jest znaczenie tekstu. Jeżeli masz argumenty na swoją interpretację, lepiej ją rozumiesz.

Zasady interpretacji biblijnej w literaturze badackiej – każdy werset Biblii lub doktryna musi być zinterpretowany w zgodzie

(1) z sobą,

(2) ze wszystkimi pozostałymi wersetami Pisma Świętego,

(3) ze wszystkimi innymi doktrynami biblijnymi,

(4) z Bożym charakterem,

(5) z okupem i ofiarą za grzech,

(6) z celem Planu Bożego i

(7) z faktami.

Odrzucamy wszystko, co jest sprzeczne z którymkolwiek z tych siedmiu pewników biblijnych.

Tekst ma tylko jedno znaczenie

Każdy tekst ma normalnie tylko jedno znaczenie, chociaż zastosowań może być więcej. Komunikacja ma tylko sens, jeśli jest jednoznaczna i można zrozumieć znaczenie. Nie jest możliwym, że tekst ma jednocześnie dwa przeciwne znaczenia. Np. nie jest możliwym, że Biblia naucza jednocześnie wiecznej predestynacji oraz wolnej woli człowieka w sprawie zbawienia. Istnieją teksty, które mają podwójne znaczenie, jak np. w sytuacji gry słów, ironii itp. Jednak wtedy dodatkowe znaczenie jest częścią znaczenia.

Gatunek literacki

Biblia napisana została w różnych gatunkach literackich, jak np. narracja (opowieść), poezja, literatura mądrościowa, proroctwa, list, lub literatura apokaliptyczna. Wszystko jest Słowem Bożym i naucza nas (2 Tym. 3,16). Musimy mieć świadomość, w jakim gatunku literackim napisany jest dany tekst, tylko wtedy możemy rozumieć go we właściwy sposób. Prawda Boża zostaje różnymi sposobami przekazana w opowieściach, w tekstach prorockich czy w poezji.

Narracja opowiada to, co się działo, ale nie jest tylko neutralnym przekazaniem faktów. Każdy, kto odpowiada coś, wybiera to, co opowiada, a co nie, opowiadając z pewnej perspektywy itd. Opowieść w Biblii nie oznacza, że to, co zostało opowiedziane jest dobre i godne naśladowania, często Biblia opowiada o grzesznym zachowaniu człowieka i tego konsekwencjach. Biblia np. nie uczy, że ofiara Jefty była dobra (Sę 11), tak samo jak Jn. 2,10 nie oznacza, że pijaństwo jest dobre.

Tło historyczne i kulturowe

Biblia została napisana w innej kulturze i w innym okresie historycznym. Aspekty historyczne, geograficzne i polityczne mają znaczenie dla sytuacji autora lub pierwszych słuchaczy i dlatego też dla naszej interpretacji.

Aby rozumieć pewne teksty potrzebujemy więcej informacji, które czasami znajdujemy w innych miejscach Biblii. Np. czytając o święcie Paschy w Nowym Testamencie, należy szukać znaczenia i tła tego święta w Starym Testamencie. Czasami wiedza pozabiblijna (historia, archeologia, tło kulturowe) pomoże nam lepiej zrozumieć, ale nigdy nie może mieć decydującego znaczenia w interpretacji. Można rozumieć Biblię bez wiedzy pozabiblijnej.

Ważnym też jest, aby rozumieć w którym momencie historii zbawienia to, co opisane, ma miejsce.

Potrzebne nam są informacje, które podaje sama Biblia. Np. nie można zrozumieć sądu nad narodami w księgach prorockich, jeśli nic nie wiemy o historii Izraela związanej z tymi narodami, o czym  czytamy w innych miejscach Biblii.

Dla dobrej interpretacji znaczenie ma nasza wiedza o tym, że prorok Amos prorokował przed wygnaniem babilońskim a prorok Ageusz prorokował po powrocie z wygnania. Wiedząc, jak wyglądało i funkcjonowało oczekiwanie Mesjasza w Izraelu, można zrozumieć, dlaczego Izrael reagował w taki a nie inny sposób na Jana Chrzciciela i Jezusa.

Rozumiejąc różnice miedzy miastami Koryntem a Filipią, lepiej rozumie się listy Apostoła Pawła do zborów w tych miastach.

Tak samo pomocna jest podstawowa znajomość topografii i geografii ziem wymienianych w Biblii. Jeśli Biblia pisze o górach wokół Jeruzalem, należy pamiętać, że to nie są góry Tatry, lecz raczej pagórki (do ok. 900 m n.p.m.)

Kontekst

Istotne w interpretacji jest badanie i uwzględnianie kontekstu literackiego. Bez kontekstu wyraz lub zdanie może mieć różne znaczenia, ale w swoim konkretnym kontekście otrzymuje swoje konkretne znaczenie Dlatego należy każdy tekst czytać w jego kontekście: zdanie, akapit, rozdział lub część księgi, cała księga, cała Biblia.

Wiele błędów w interpretacji powstaje w związku z tym, że czytelnik wyrwał dany tekst z kontekstu, i nadał w ten sposób znaczenie, które mu pasowało.

Przy czytaniu należy pamiętać, że podział na wersety, akapity i rozdziały nie jest oryginalny, lecz powstał dopiero w średniowieczu. Tekst podzielony jest nieraz w niewłaściwy sposób.

Aprobacja lub opis

Zwróć uwagę na to, czy tekst aprobuje czyny opisane czy nie. Biblia opisuje, jak Jakub oszukał swego brata i ojca (I Mj. 27,19. 24), ale nie twierdzi, że to było dobre. Tekst opisuje, jak Rahab kłamała, aby chronić szpiegów (Joz. 2,4-6), ale nie twierdzi, że można kłamać w takich sytuacjach.

Biblia jasno uczy, co jest dobre a co nie, ale musimy dobrze czytać i rozróżniać opisy od ocen.

Kontekst wyjaśnia konkretne znaczenie tekstu. Zastosowanie bez dalszego badania znaczenia, oznacza złamanie podstawowych zasad interpretacji. W ten sposób Biblia może wszystko powiedzieć, co nam pasuje, ale jest to niewłaściwe i niepoważne traktowanie Słowa Bożego, które w wielu przypadkach zniekształca przesłanie Biblii.

 Czytanie w kontekście historycznym – patrząc na odkrywane przez Boga prawdy na przestrzeni Wieku Ewangelii i ich ostateczne zebranie przy końcu Wieku.

Pychą jest uważać, że nie potrzebujemy tego, aby rozumieć Biblię we właściwy sposób. Ochrania to przed interpretacją, jaką można często spotkać w zborach, na zasadzie: „Ja myślę, że tekst oznacza to,” lub: „ja wnioskuje dla siebie…” itp. Biblia nie ma innego znaczenia dla poszczególnych osób, przesłanie Biblii jest wyraźne i jednoznaczne. Co nie oznacza, iż nie możemy mieć swojego spojrzenia na dany temat. Nie może to jednak dotyczyć spraw fundamentalnych.

 Modlitwa

Studiowanie Biblii nie jest studiowaniem jakiejkolwiek innej książki. To Słowo Boże i studiowanie go jest sprawą duchową. Tak, jak Psalmista prosił o to, aby Duch Święty otworzył mu oczy, tak i my powinniśmy o to prosić (Ps. 119,18). Nienawrócona osoba nie jest w stanie zrozumieć spraw duchowych, jeśli Duch Święty nie otworzy oczu i serca (1 Kor. 2,14).

Dlatego regularna modlitwa powinna być częścią procesu interpretowania. Towarzyszy temu życie w świętości. Problemem w Koryncie było, że Koryntianie nie traktowali świętości poważne, dlatego Apostoł Paweł traktował ich jak dzieci, ponieważ nie byli w stanie tego rozumieć (1 Kor. 3,1-3).

W lepszym rozumieniu będzie nam pomagać modlitwa pełna wiary.

List Jakuba 1:5 – Jeśli zaś komuś z was brakuje mądrości, niech prosi o nią Boga, który daje wszystkim chętnie i bez wymówek.

Te podstawowe zasady są pomocne i fundamentalne. Należy mieć świadomość ich powagi, zanim zaczniemy w praktyczny i konkretny sposób studiować i interpretować Pismo Święte.

Analiza tekstu z Mat. 24: 27

Przykłady tłumaczeń

BUDNY.1574 Bo jako błyskawica wychodzi od wschodu, i jawia się aż na zachód, tak będzie i przyście syna człowieczego.

WUJEK.1923 Albowiem jako błyskawica wychodzi od wschodu słońca i okazuje się aż na zachodzie, tak będzie i przyjście Syna człowieczego.

RAKOW.NT Jako bowiem błyskawica wychodzi od wschodnich stron, i okazuje się aż na zachodnich; tak będzie i przyszcie Syna człowieczego.

GDAŃSKA.1881 Albowiem jako błyskawica wychodzi od wschodu słońca i ukazuje się aż na zachód, tak będzie i przyjście Syna człowieczego.

GDAŃSKA.2017 Jak bowiem błyskawica pojawia się na wschodzie i jest widoczna aż na zachodzie, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego.

SOŁOWEYCZYK.MAT Albowiem jako błyskawica wychodzi od wschodu słońca, i okazuje się aż na zachodzie: tak będzie i przyjście syna człowieczego.

SZCZEPAŃSKI Albowiem, jak błyskawica wybiega ze wschodu i jawi się aż na zachodzie, tak też będzie z przyjściem Syna człowieczego.

MARIAWICI Albowiem jako błyskawica wychodzi od wschodu słońca i okazuje się aż na zachodzie, tak będzie i przyjście Syna Człowieczego.

GRZYM1936 Jak bowiem błyskawica wychodzi ze wschodu i jawi się na zachodzie, tak będzie i z przyjściem syna człowieczego.

DĄBR.WUL.1973 Albowiem jak błyskawica zabłyśnie od wschodu, a widna jest aż na zachodzie, tak będzie i przyjście Syna Człowieczego.

DĄBR.GR.1961 Albowiem jak błyskawica zabłyśnie od wschodu, a widna jest aż na zachodzie, tak będzie i przyjście Syna Człowieczego.

TYSIĄCL.WYD5 Albowiem jak błyskawica zabłyśnie na wschodzie, a jaśnieje aż na zachodzie, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego.

BRYTYJKA Gdyż jak błyskawica pojawia się od wschodu i jaśnieje aż na zachód, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego,

POZNAŃSKA Bo jak błyskawica zapala się na wschodzie a widać ją aż na zachodzie, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego.

WARSZ.PRASKA Podobnie jak błyskawica ukazując się na wschodzie jest widoczna aż na zachodzie, tak też będzie i z przyjściem Syna Człowieczego.

ŚLĄSKIE.TOW.BIB. Bowiem tak jak błyskawica wychodzi ze wschodu i świeci aż do zachodu, tak będzie i z przyjściem Syna Człowieka.

EIB.BIBLIA.2016.LIT Gdyż jak błyskawica przecina niebo ze wschodu aż na zachód, tak też będzie z przyjściem Syna Człowieczego.

TOR.PRZ.2023 Albowiem jak błyskawica pojawia się na wschodzie i jest widziana aż na zachodzie, takie będzie i przyjście Syna Człowieczego.

Analiza tekstu z Mat. 24: 27

Albowiem jako błyskawica wychodzi od wschodu słońca i ukazuje się aż na zachód, tak będzie i przyjście Syna człowieczego. BG

Tekst grecki (Textus receptus):

ωσπερ γαρ η αστραπη εξερχεται απο ανατολων και φαινεται εως δυσμων ουτως εσται και η παρουσια του υιου του ανθρωπου

ωσπερ (1063) ‘hosper’ – bo, bowiem, gdyż

γαρ (5618) ‘gar’- jak, jakby, podobnie jak

αστραπη (796) ‘astrape’ – błyskawica, światło, blask

εξερχεται (1831) ‘ekserchomai’- wyjść, oddalić się, wychodzić, rodzić się, przesunąć się

απο (575) ‘apo’ – od, do, z, z dala

ανατολων (395) ‘anatolon’ – wschód, wzejść, wschodzenie, część nieba, wschodnia strona świata

και (2532) ‘kai’ – i, oraz, a; i to, nawet także

φαινεται (5316)’fainetai’ – wydobywać na jaw, pokazać, ukazać, wyjawić, świecić, przyświecać

εως (2193)’heos’ – póki, dopóki, aż do

δυσμων (1424) ‘dysmon’ – zachód słońca, zachód (jako strona świata)

ουτως (3779)’hutos’ – w ten sposób, tak, tak dalece, tak bardzo, tego rodzaju

εσται ( (2071)’esomai’ – będę (czas przyszły od być, istnieć, żyć, zdarzyć się, dziać się

και 2532)’kai’ – i, oraz, a; i to, nawet także

παρουσια (3952)’parusia’ – obecność, istnienie, przybycie, przyjazd

του (5207)’hyios’ – dziecko, syn

ανθρωπου(444)’antropos’ – człowieczy

Biblia Warszawska:

Gdyż jak błyskawica pojawia się od wschodu i jaśnieje aż na zachód, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego,

Biblia Tysiąclecia:

Albowiem jak błyskawica zabłyśnie na wschodzie, a świeci aż na zachodzie, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego.

Biblia Gdańska:

Albowiem jako błyskawica wychodzi od wschodu słońca i ukazuje się aż na zachód, tak będzie i przyjście Syna człowieczego.

Problem z błyskawicą, która przebiega od wschodu na zachód

Co takiego jest w pierwszej części tego porównania, na co autor chciał zwrócić uwagę w części drugiej. Jaka jest ich część wspólna?

Jezus swoje przyjście porównuje do astrape ( nie tłumaczmy przez chwilę tego słowa ). Czym charakteryzuje się astrape? Jest światłem, które pojawia się na wschodzie i zmierza ku zachodowi. Które światło na niebie się tak zachowuje? Zapewne Słońce! To ono wschodzi i majestatycznie powoli przemierza niebo, by zajść za horyzontem. Nie nagle i nie we wszystkich kierunkach, jak błyskawica.

Słowem przetłumaczonym w tym wersecie na błyskawica jest właśnie greckie astrape , które może być przetłumaczone na błyskawicę, ale nie w tym przypadku. Tutaj powinno być oddane jako światło, blask, przy czym musi tu chodzić o świecenie Słońca, które świeci od swego wschodu aż do zachodu. Co takiego jest w Słońcu, co autor chce przypisać Pańskiej obecności? Co jest podstawą tego porównania?

Jak słońce objawia stopniowo swą obecność – i to niektórym wcześniej niż innym, a ostatecznie, zanim dotrze na zachód, objawia się nawet najdłużej śpiącym – tak nasz Pan objawia swą obecność światłem prawdy, które wysyła jako Słońce Sprawiedliwości:

(Mal.4:2). Ale wam, którzy się boicie imienia mego, wznijdzie słońce sprawiedliwości, a zdrowie będzie na skrzydłach jego; tedy wychodzić będziecie i porośniecie jako cielęta karmne.

Łuk.2:28-32 …on (Symeon) wziął Je w objęcia, błogosławił Boga i mówił: Teraz, o Władco, pozwalasz odejść słudze Twemu w pokoju, według Twojego słowa. Bo moje oczy ujrzały Twoje zbawienie,  któreś przygotował wobec wszystkich narodów: światło na oświecenie pogan i chwałę ludu Twego, Izraela.

Najpierw świecił On dla Swojego czujnego i wcześnie budzącego się Kościoła:

(Iz.60: 1,2), Powstań, objaśnij się! Ponieważ przyszła światłość twoja, a chwała Pańska weszła nad tobą. Bo oto ciemności okryją ziemię, a zaćmienie narody: ale nad tobą wejdzie Pan, a chwała jego nad tobą widziana będzie.

A następnie dla całego świata:

(Iz.60:3; Jan 1:9) I będą chodzić narody w światłości twojej, a królowie w jasności, która wejdzie nad tobą.

Bynajmniej nie chodzi tu o błyskawicę. To nie jest ostrzeżenie, lecz obietnica,

Iz. 8:20,22; 9: 2 Do objawienia i do świadectwa! Jeśli nie będą mówić zgodnie z tym słowem, to nie ma dla nich jutrzenki … potem popatrzy na ziemię: a oto tylko utrapienie i ciemności, i przygniatająca noc! Ale mrok będzie rozpędzony.

Naród kroczący w ciemnościach ujrzał światłość wielką; nad mieszkańcami kraju mroków światło zabłysło.

To również obietnica. Ciemnej nocy przeciwstawione jest światło,

Iz. 42: 6

Ja, Pan, powołałem cię słusznie, ująłem cię za rękę i ukształtowałem, ustanowiłem cię przymierzem dla ludzi, światłością dla narodów.

A zatem werset z Mat. 24:27 oznacza, że ludzie nie rozpoznają obecności naszego Pana naturalnym wzrokiem, lecz oczyma zrozumienia, rozpoznając Go jako obecnego dzięki światłu prawdy, jakie on na nich zsyłał. Tak więc fragment ten oznacza, iż Jego powrót był niewidzialny dla naturalnych oczu.

Słowo astrape znajdujemy również u Łukasza 10: 17,18:

Wróciło siedemdziesięciu dwóch z radością mówiąc: «Panie, przez wzgląd na Twoje imię, nawet złe duchy nam się poddają». Wtedy rzekł do nich: «Widziałem szatana, spadającego z nieba jak błyskawica.

I tutaj porównanie rzeczywiście dotyczy błyskawicy. Uderza ona nagle i prosto z nieba. Tak nastąpił upadek Szatana, ale i tutaj wydarzyło się to w sferze duchowej. Jezus widział Szatana (nie jako człowiek ). Reszta ludzkości tego też nie widziała.

Wzrastaj w łasce – 2 Piotra 3:18

Pytanie: Jak rozumieć werset z 2 Piotra 1:20: „Żadne proroctwo pisma nie jest własnego wykładu”?

Odpowiedź: Wierzymy, że poniższy cytat jest lepszym tłumaczeniem oryginału: „Nie można zapowiedzi prorockich tłumaczyć według własnych [czyichś] zapatrywań” (BWP), to znaczy, że Pismo Święte nie powinno być interpretowane według czyichś własnych poglądów, przypuszczeń, spekulacji, kaprysów czy życzeń.

Z następnego wersetu, który podaje powód tego wyjaśnianego przez nas stwierdzenia, wydaje się wynikać, że jest to właściwa myśl. Powodem, dla którego ludzie nie powinni interpretować Pisma Świętego dowolnie, według swoich własnych poglądów, przypuszczeń, spekulacji, kaprysów czy życzeń, jest fakt, że oni nie stworzyli Pisma Świętego, „nigdy bowiem proroctwo nie pochodziło z woli ludzkiej” – nie było wymyślone przez człowieka; ponieważ pisarze Pisma Świętego kierowani Duchem Świętym mówili i pisali pod natchnieniem Boga, który mówił i pisał przez nich. Zgodnie z tym w. 21 (por. z 2 Tym. 3:16) wskazuje, że Pismo Święte powstało przez działanie Ducha Świętego (różnymi sposobami) na umysły jego pisarzy.

Dlatego werset 20 przez kontrast sugeruje, że właściwa interpretacja Pisma Świętego nie może pochodzić z ludzkiego umysłu, lecz jedynie z tego samego umysłu, który stworzył i zainspirował Pismo Święte, mianowicie, ze świętego umysłu Boga. Dlatego, tylko dzięki oświeceniu przez świętego Ducha Bożego można zrozumieć i interpretować Pismo Święte, rozumiejąc, że ono nie było dane przez człowieka, lecz przez Boga za pośrednictwem Jego Świętego Ducha. Dlatego w. 20 potępia wszystkie ludzkie spekulacje, poglądy, przypuszczenia, kaprysy i życzenia, jako podłoże do właściwej interpretacji Pisma Świętego.

Zatem, jak Pismo Święte ma być interpretowane? Odpowiadamy: W miarę jak nadchodził odpowiedni czas na zrozumienie pewnych fragmentów Biblii przez lud Boży, Pan przez szczególne oświecenie działał na umysły szczególnych posłanników lub „aniołów”, czyli sług prawdy w siedmiu okresach Kościoła (Obj. 1:20; 2; 3) – od czasów Apostołów Pan działał zazwyczaj na umysł jednego szczególnego sługi Prawdy w danym czasie – udzielając mu właściwego zrozumienia tych części Biblii, które stawały się na czasie, a ci słudzy przekazywali te interpretacje ludowi Bożemu.

Lecz ktoś może zapytać: Ponieważ różne grupy, włączając te bardzo sekciarskie, twierdzą, że ich nauczyciele mają to szczególne oświecenie, jak można określić, kto posiada właściwą interpretację?

Odpowiadamy: Tylko prawdziwe wyjaśnienia są zgodne z siedmioma aksjomatami biblijnej interpretacji, to znaczy, że każdy biblijny fragment lub doktryna musi być interpretowany zgodnie z: (1) samym sobą, (2) wszystkimi innymi fragmentami Biblii, (3) wszystkimi innymi doktrynami Biblii, (4) Boskim charakterem, (5) okupem, (6) faktami i (7) celami Boskiego planu.

Każdą interpretację proponowaną nam przez tych, co do których mamy powody by wierzyć, iż są nauczycielami Boskiej prawdy, powinniśmy osobiście poddawać tym siedmiu pewnikom, jako probierzowi, by wykazać czy jest ona prawdą, czy też błędem. Jeśli jakaś interpretacja, zgadza się, jest w harmonii z tym siedmiokrotnym probierzem,bjest ona prawdziwa; jeślibnie, jest błędna. Nie powinniśmy przyjmować jakichkolwiek nauk ślepymi i niekwestionującymi umysłami, lecz powinniśmy „sprawdzać duchy”, to znaczy nauki, by „doświadczać wszystkiego” za pomocą tych siedmiu pewników i „trzymać się” jedynie tego, co jest „dobre”, co wytrzyma próbę tego siedmiokrotnego probierza (1 Jana 4:1, WP; 1 Tes. 5:21).

___
Źródło: „Sztandar Biblijny”, nr 267, s. 78.

„Podstawą naszej wiary powinny być wyraźne biblijne oświadczenia, a nie dziwaczne interpretacje dołożone do nich przez niektóre osoby.”
Źródło: „Sztandar Biblijny”, nr 269, s. 9.