„Ty jesteś moją kryjówką i tarczą, pokładam nadzieję w twoim słowie” – Ps. 119:114 (KJV).

Myśl zawarta w tym wersecie stała się – zarówno w przenośni, jak i dosłownie – dewizą holenderskiej rodziny ten Boom w czasie niemieckiej okupacji Holandii. Dom zwany Beje w miasteczku Haarlem koło Amsterdamu był jednocześnie ich domem rodzinnym, sklepem z zegarkami oraz ośrodkiem pomocy prześladowanym ludziom. W momencie wybuchu wojny mieszkały tam dwie siostry – Betsie (Elisabeth) i Corrie (Cornelia) – wraz z ojcem Casperem. Trzecia siostra Nollie oraz brat Willem mieszkali ze swoimi rodzinami. Ten Boomowie byli bardzo gorliwie wierzącymi chrześcijanami, należącymi do holenderskiego kościoła reformowanego, a codzienne czytanie Biblii było u nich najważniejszym momentem dnia.

W Beje od dziesiątek lat przewijały się setki sierot, ludzi szukających pracy, posiłku i dobrego słowa. Nikt nie był oceniany po pozorach i nikt nie odszedł bez pomocy. O swym ojcu Corrie napisała: „Młodzi i starzy, biedni i bogaci, wykształceni panowie i niepiśmienne służące – tylko Ojcu wydawało się, że wszyscy są jednakowi. I to właśnie była jego tajemnica: nie chodziło o to, że nie dostrzegał różnic; on po prostu nie wiedział, że one w ogóle istnieją”.

Gdy zaczęły się łapanki i wywożenie Żydów do obozów koncentracyjnych, rodzina zaangażowała się w poszukiwanie dla nich kryjówek oraz organizowanie kartek żywnościowych. Na czele tej pracy stała Corrie ten Boom, a wszystko odbywało się pod przykrywką działalności zegarmistrzowskiej (Corrie była zresztą pierwszą licencjonowaną kobietą-zegarmistrzem w Holandii). Po jakimś czasie konieczne okazało się zbudowanie zamaskowanego pokoju wewnątrz domu, gdzie mogliby w razie nalotu ukryć się ludzie przebywający tam nielegalnie. To właśnie była ta kryjówka, która między innymi umożliwiła im zaoferowanie pomocy tak wielu osobom – szacuje się, że około ośmiuset.

W lutym 1944 roku wszystko nagle się skończyło z powodu donosu – Gestapo weszło do domu i aresztowało całą rodzinę i przyjaciół obecnych w domu (około 30 osób), ale ukrywający się w sekretnym pokoju Żydzi nie zostali znalezieni. W momencie aresztowania ojciec Casper miał 77 lat, Betsie 59, a Corrie 52. Śledczy zaoferował starszemu człowiekowi zwolnienie, jeśli ten „nie będzie więcej sprawiał kłopotów”, ale Casper odpowiedział, że otworzy swój dom dla potrzebujących natychmiast po powrocie. Został więc zatrzymany w więzieniu, a po zaledwie dziesięciu dniach zmarł. Willem i Nollie zostali zwolnieni, ale Betsie i Corrie po pobycie w dwóch więzieniach zostały we wrześniu wywiezione do obozu w Ravensbruck.

Przez cały czas swoich trudnych doświadczeń nikt z członków rodziny nikogo nie wydał, a w swojej postawie byli pokorni i wyrozumiali nawet dla swoich prześladowców. Betsie i Corrie organizowały w obozowym baraku czytanie Biblii i modlitwy, które dawały nadzieję innym więźniarkom i pomagały przetrwać im samym. Niestety pod koniec 1944 roku Betsie była już wycieńczona – miała wrodzoną anemię, co w warunkach obozowych okazało się zabójcze. Zmarła 16 grudnia, a kilka tygodni później Corrie została zwolniona z obozu.

Postawa Betsie w obozie była niezwykle pogodna i pełna miłości nawet dla strażniczek. Starała się widzieć we wszystkim jakiś sens i cel. Corrie wspomina, jak siostra karciła ją za to, że narzekała na wszy w baraku. Potem okazało się, że właśnie z ich powodu strażniczki nie robiły u nich kontroli, przez co mogły zachować Biblię i spotykać się na modlitwy do samego końca. Betsie miała też marzenia o przyszłej pracy na rzecz współwięźniów oraz prześladowców.

To wszystko zmotywowało Corrie do jej działalności po wojnie. Założyła w Bloemendaal dom pomocy dla ofiar obozów koncentracyjnych i innych osób potrzebujących, nawet dla byłych kolaborantów. Stała się też działaczką chrześcijańską, jeździła po całym świecie, by podzielić się swoją historią z innymi, a także by głosić ideę przebaczenia i pojednania dzięki Jezusowi. Spotkała się z byłymi strażniczkami z Ravensbruck i przebaczyła im krzywdy. Napisała też wiele książek (jedna z nich została sfilmowana). Ona sama, Betsie i Casper otrzymali tytuły Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Zmarła w 1983 roku w USA.

Całą tę fascynującą historię można przeczytać w książce-wspomnieniu Corrie ten Boom pt. „Bezpieczna kryjówka”, a na stronie corrietenboom.com można zwiedzić interaktywne muzeum mieszczące się w domu w Haarlem.

Powyższy wpis pojawił się na stronie Uwierz Bogu na Facebooku.

_____
Zobacz inne świadectwa.

* * *

„Mój ojciec siedział w obozie w Zamościu podczas okupacji niemieckiej. Dał znać do domu, przez kogoś, że w tych warunkach ludzie chcą słuchać prawdy. Nauczył ich pieśni „Pan wyszedł z świątyni”, bo tę pieśń pamiętał i cały barak śpiewał. Ludzie w obliczu śmierci, w obliczu nieszczęść są skłonni zmieniać swoje postępowanie. No ale Biblii nie było. Dał znać do domu, że Biblia byłaby mu bardzo potrzebna, bo mógłby tym ludziom głosić prawdę, a chcieli oni wtedy słuchać. Ale kto z nas wiedział jak podać Biblię do obozu niemieckiego? No wiadomo, przyjmowali przesyłki z chlebem. No to dwóch braci przyszło do mojej mamy i mówią: najlepiej upiec duży chleb, wydrążyć go ze środka*. Potem zrobiliśmy takie kołeczki żeby ten chleb z powrotem zacisnąć tam w środek, włożyliśmy owinięta w papier Biblię, no i powstał jak gdyby cały chleb z powrotem… z Biblią w środku. Owinęliśmy to w papier i mama zaniosła to do mojego taty do obozu w Zamościu. Ale nikt z nas nie wiedział co dzieje się z tymi przesyłkami chleba. Głównie to chleb był przesyłany do tych głodujących więźniów. A co się działo, jak te paczki były tam odbierane? Jeden z więźniów czytał nazwisko adresata. Drugi więzień na stole dużym nożem kroił tę paczkę na czworo. Trzeci więzień tę paczkę podawał pokrojoną, odrzucał sznurki i oddawał adresatowi. Co stało się z paczką, w której była Biblia? A tę całą pracę nadzorował, stał i patrzył, żołnierz niemiecki. Czuwał, żeby się to wszystko zgodnie z porządkiem niemieckim działo. Gdy więzień wyczytał nazwisko mojego ojca, ojciec się zgłosił, to więzień, który kroił te paczki zaczął na takim kamieniu ostrzyć nóż, bo się stępił. Nadzorujący tę pracę Niemiec chwycił tę paczkę za sznurki i rzucił mojemu ojcu, żeby nie wstrzymywać pracy. I ta jedna paczka była niekrojona. Bo przed udaniem się mamy w drogę modliliśmy się na kolanach, żeby Bóg błogosławił tę przesyłkę, żeby ona do ojca dotarła i ona rzeczywiście dotarła.”

Zobacz inne świadectwa.

* brat Jan Kudyba był jednym z tych, którzy to proponowali

Świadectwo Jana Łagowskiego o postawie wojennej brata Kudyby (z wykładu pt. Cierpliwości wam potrzeba – patrz: nagranie poniżej).

„W Łosińcu żył taki brat Jan Kudyba, który w czasie, gdy nie było trudności, był skromnym, cichutkim bratem, gdy inni byli czasami bardzo bohaterskimi w swoim obiecywaniu, co oni to zrobią, gdyby te warunki nastąpiły. On był cichutkim i skromnym. Gdy przyszła okupacja, gdy przyszły bardzo trudne warunki bytowe, niebezpieczeństwo na każdym kroku, pojawiła się tam rodzina uciekinierów z Łodzi, jak się później okazało komunistów. Składała się z rodziców i małego chłopca. Nie mieli gdzie się podziać, nie mieli nic i akurat na swojej drodze, ku ich szczęściu, spotkali brata Kudybę. Brat Kudyba przygarnął ich do siebie, pomimo że nie było gdzie. Był to niewielki domek z dwoma małymi pokojami i kuchnią, a sama rodzina składała się z sześciu osób. Przygarnął ich do siebie, a oni potrzebowali wszystkiego, pościeli, jedzenia, nic nie mieli. A tu też były warunki trudne. Każdy inny powiedziałby: <<no ja nie mogę, no bo jak?>>. Dzięki temu, że przygarnął ich do siebie oni zaczęli, bo nie mieli wyjścia, zaczęli chodzić na zebrania, a potem po wielu perypetiach życiowych stali się naszymi braćmi w Chrystusie* (…) Mało tego, gdy przygarnął tę rodzinę, we wsi była rodzina żydowska, która miała niewielki dom, sklepik… Niemcy wpadli, złapali tę rodzinę, wyprowadzili do pobliskiego lasu, zamordowali. Ale dwóch chłopców z tej rodziny bawiło się poza domem, dwóch chłopców żydowskich zostało, ocaleli. Gdy się jednak dowiedzieli, że Niemcy zamordowali ich rodziców, ich siostry, w panicznym strachu, przerażeni, zapłakani, uciekli do lasu. Brat Kudyba poszedł wieczorem, w tym lesie ich odszukał, a że do domu już ich nie mógł przyprowadzić, no bo gdzie, razem z innym braterstwem przechowali tych dwóch chłopców przez całą okupację. Znowu trzeba im było wszystko dać i jeszcze ukryć. Gdy Niemcy zabrali naszego ojca, mama szukała możliwości, żeby mu dostarczyć jakiegoś chleba, jeździła do Zamościa, do obozu. Zostawaliśmy sami… Brat Kudyba był i w wieczór i rano. Dziś myślę: jak znajdował tyle sił, bo miał przecież swoje obowiązki, swoje gospodarstwo, jak znajdował tyle sił, żeby w tych trudnych warunkach tyle służby wyświadczyć innym?”

* braterstwo Karasiak z Łodzi

Zobacz inne świadectwa.