Czarownica z Endor (autor obrazu: Dmitrij Martynow, 1826-1889)

PYTANIE: Jak odnosicie się do fragmentu Pierwszej Księgi Samuela, mówiącego o przywołaniu przez wieszczkę ducha Samuela na rozkaz Saula? Zjawa jest opisana w sposób wyraźnie antropomorficzny (nie ma wątpliwości, że to Samuel), a jednocześnie podkreśla się jej ponadzmysłową naturę. Przywołany prorok nie mówi też nic sprzecznego ze Słowem Bożym, wręcz gani Saula za zakłócanie jego spoczynku.

ODPOWIEDŹ: Uważamy, że zjawa, którą widziała wieszczka, była demonem. Ukazał on się, by zwodzić ją oraz króla Saula. Był to jeden z duchów zwodzących, czyli demonów, o których mówi Apostoł Paweł (1 do Tymoteusza 4:1):

Duch zaś otwarcie mówi, że w czasach ostatnich niektórzy odpadną od wiary, skłaniając się ku duchom zwodniczym i ku naukom demonów.

Na początku warto coś uściślić. Z innych miejsc Biblii wiemy, że aniołowie i demony mogą się ukazywać. Np. upadli aniołowe przed potopem oraz aniołowie zwiastujący narodzenie się Jezusa. W tym przypadku nie podano jednak, że Saul widział ducha.

W 1 Księdze Samuela 28, wersety 13-14 czytamy:

Odezwał się do niej król: Nie obawiaj się! Co widzisz? Kobieta odpowiedziała Saulowi: Widzę istotę pozaziemską, wyłaniającą się z ziemi. Zapytał się: Jak wygląda? Odpowiedziała: Wychodzi starzec, a jest on okryty płaszczem. Saul poznał, że to Samuel, i upadł przed nim twarzą na ziemię, i oddał mu pokłon.

Saul pytał wieszczkę, jak wygląda to, co jej się ukazało (z treści wynika, że Saul nie widział tego ducha tylko ta kobieta mu go opisała). Jej opis skłonił go do uważania, że ma do czynienia z Samuelem. Prawdopodobnie ona również tak myślała. Nie zmienia to jednak faktu, że Saul miał do czynienia z duchem wieszczym, co nie podobało się Bogu, do tego stopnia, że było to jedną z ostatecznych przyczyn upadku Saula.

1 Księga Kronik 10:13-14:

Saul umarł na skutek własnego przewinienia, które popełnił wobec Pana, przeciw słowu Pańskiemu, którego nie strzegł. Zasięgał on nawet rady u wróżbiarki, a nie radził się Pana; On więc zesłał na niego śmierć, a królestwo jego przeniósł na Dawida, syna Jessego.

Biblia nie mówi, że Saul radził się Boga lub Samuela, który był Bożym prorokiem. Mówi, że radził się ducha wieszczego. Bóg potępia praktyki spirytystyczne o czym przekonujemy się w Piśmie Świętym.

Księga Powtórzonego Prawa 18:10-14:

Nie znajdzie się pośród ciebie nikt, kto by przeprowadzał przez ogień swego syna lub córkę, uprawiał wróżby, gusła, przepowiednie i czary; nikt, kto by uprawiał zaklęcia, pytał duchów i widma, zwracał się do umarłych. Obrzydliwy jest bowiem dla Pana każdy, kto to czyni… Te narody bowiem, które ty wydziedziczysz, słuchały wróżbitów i wywołujących umarłych. Lecz tobie nie pozwala na to Pan, Bóg twój.

Dlaczego Bóg potępia takie praktyki? Ponieważ faktycznie jest to kontakt z demonami oraz szatanem, który jest ich władcą. O istotach tych czytamy m.in. w następujących tekstach: Mateusza 10:1, Efezów 6:12.

To właśnie oni pozwalali wieszczce na tzw. kontakt z umarłymi. Podobnie było z kobietą, która przepowiadała przyszłość do czasu, gdy wypędzono z niej złego ducha (Dzieje Apostolskie 16:17-19):

Ta chodząc za Pawłem i za nami, wołała mówiąc: Ci ludzie sługami są Boga najwyższego, którzy nam opowiadają drogę zbawienia. A to czyniła przez wiele dni; ale Paweł bolał nad tym i obróciwszy się, rzekł onemu duchowi: Rozkazuję ci w imieniu Jezusa Chrystusa, abyś wyszedł od niej. I wyszedł onejże godziny. A widząc panowie jej, iż zginęła nadzieja ich zysku, pojmawszy Pawła i Sylę, ciągnęli je na rynek przed urząd.

Zauważmy, że ten demon mówił prawdę, jego czyny jednak nie były właściwe i nie przynosił korzyści Bożej sprawie. Nie twierdził on jednak akurat, że jest duchem zmarłego, tak jak ten, który podszywał się pod Samuela.

Dlaczego jednak te demony kłamią?

Szatan jest przez Jezusa nazwany ojcem kłamstwa w Ewangelii wg Jana 8:44 – „Od początku był on zabójcą i w prawdzie nie wytrwał, bo prawdy w nim nie ma. Kiedy mówi kłamstwo, od siebie mówi, bo jest kłamcą i ojcem kłamstwa”.

Jakie było jego kłamstwo? Bóg powiedział, że karą za grzech jest śmierć, a on stwierdził, że ludzie na pewno nie umrą (Rodzaju 3:4):

I rzekł wąż do niewiasty: Na pewno nie umrzecie!

Szatan jest nazwany przywódcą demonów, więc oni rozpowszechniają ten fałszywy pogląd, podając się za zmarłych, którzy nie są martwi, a raczej żyją w jakimś innym miejscu. Biblia mówi na ten temat co innego. Sam Bóg w 1 Moj. 3:19 mówi tak: „W pocie oblicza twego będziesz jadł chleb, aż wrócisz do ziemi, z której zostałeś wzięty; bo prochem jesteś i w proch się obrócisz”

Nie ma tu mowy o nieśmiertelnej duszy, która idzie do miejsca męczarni, wiecznego szczęścia lub na wieczną tułaczkę. Słowa Boga powtarza Salomon w Koheleta 3:19,20 – „Bo los synów ludzkich jest taki, jak los zwierząt, jednaki jest los obojga. Jak one umierają, tak umierają tamci i wszyscy mają to samo tchnienie. Człowiek nie ma żadnej przewagi nad zwierzęciem. Bo wszystko jest marnością. Wszystko idzie na jedno miejsce; wszystko powstało z prochu i wszystko znowu w proch się obraca”. Izajasz mówi natomiast, że umarli nie chwalą Pana, a jedynie żywi. Dlaczego? Bo umarli są w stanie niebytu.

Jak można radzić się umarłych skoro Słowo Boże mówi, że oni o niczym nie wiedzą? Koheleta 9:5 – „Wiedzą bowiem żywi, że muszą umrzeć, lecz umarli nic nie wiedzą i już nie ma dla nich żadnej zapłaty, gdyż ich imię idzie w zapomnienie”.

Ludzie czekają w grobach na swoje zmartwychwstanie. Czytamy o nim m.in. w Dziejach Apostolskich 24:15 – „Mając nadzieję w Bogu, że będzie, którego i oni czekają, zmartwychwstanie sprawiedliwych i niesprawiedliwych”.

W ten sposób wypełni się plan Boga, który chciał napełnić ziemię ludźmi. Wszyscy oni dojdą do poznania prawdy i zostaną postawieni na próbie, na której w pełni świadomi będą mogli wybrać dobro i życie lub zło i śmierć (więcej w artykule: Restytucja – czas naprawy).

Biblia mówi jednak, że Pan Jezus zmartwychwstał jako istota duchowa. Można o tym przeczytać w Liście do Hebrajczyków 1:3-4:

On, który jest odblaskiem chwały i odbiciem jego istoty i podtrzymuje wszystko słowem swojej mocy, dokonawszy oczyszczenia z grzechów, zasiadł po prawicy majestatu na wysokościach. I stał się o tyle możniejszym od aniołów, o ile znamienitsze od nich odziedziczył imię.

Dotyczy to także pewnej stosunkowo małej grupy wybrańców, którzy za swoje wierne naśladowanie Jezusa mieli stać się jego współdziedzicami i razem z nim królować (Objawienie 20:6): „Błogosławiony i święty, który ma część w pierwszym zmartwychwstaniu; albowiem nad tymi wtóra śmierć mocy nie ma; ale będą kapłanami Bożymi i Chrystusowymi, i będą z nim królować tysiąc lat„. Ich nagroda jest niebiańska. Jezus jest jednak pierwszym z ludzi, który zmartwychwstał jako istota duchowa (1 do Koryntian 15:20):

Lecz teraz Chrystus z martwych wzbudzony jest i stał się pierwiastkiem tych, którzy zasnęli.

Zmartwychwstanie jedyną nadzieją świata

Żaden z ludzi nie żył od razu po śmierci jako istota duchowa. Także Jezus wstał z martwych, bo przez część trzech dni przebywał w grobie, czyli stanie nieistnienia (czytaj ostrożnie: oczywiście był on zachowany w pamięci Ojca, z której ten ponownie może przywrócić do życia swoje stworzenia – por. Księga Hioba 14:13). Inaczej Słowo Boże myliłoby się, gdy podaje następujące słowa (1 do Koryntian 15:13,17-20):

Bo jeśli nie ma zmartwychwstania, to i Chrystus nie został wzbudzony; A jeśli Chrystus nie został wzbudzony, daremna jest wiara wasza; jesteście jeszcze w swoich grzechach. Zatem i ci, którzy zasnęli w Chrystusie, poginęli. Jeśli tylko w tym życiu pokładamy nadzieję w Chrystusie, jesteśmy ze wszystkich ludzi najbardziej pożałowania godni. A jednak Chrystus został wzbudzony z martwych i jest pierwiastkiem tych, którzy zasnęli.

Apostoł Paweł mówi, że jedyną nadzieją na życie jest zmartwychwstanie. Umarli nie żyją. Gdyby nie droga nam ofiara Jezusa Chrystusa, nie byłoby dla nas żadnej nadziei. Dlatego właśnie uważamy, że Saul nie mógł kontaktować się z Samuelem po jego śmierci, bo ten do czasu swojego zmartwychwstania będzie przebywał w szeolu, w grobie, czyli stanie nieistnienia.