Archiwalny wykład wygłoszony przez brata Radosława Szpunara na spotkaniu zboru w Bydgoszczy, 6 października 2013 r.

Mat. 19:16-22. Pewien bogaty młodzieniec podszedł do Pana Jezusa i zapytał, co musi zrobić, by uzyskać życie wieczne. Pan odpowiedział mu, że musi on postępować zgodnie z tym, co podoba się Bogu, czyli przestrzegać przykazań. Ten młody człowiek chciał jednak konkretniejsze odpowiedzi i dopytywał się, jakich to przykazań. Jezus więc wymienił mu je na co on odpowiedział, że tego przestrzega od wczesnej młodości. Takie określenie swojej osoby wskazuje na fakt, że mógł on być faryzeuszem. W Łuk. 18:18 nazwany jest on dostojnikiem, co potwierdza te przypuszczenia. Przeczytajmy Mar.10:21. Ze słów Jezusa wynika, że jego postawa była szczera. Nasz Pan darzył go uczuciem miłość – cenił go (być może był to Łazarz). Dał mu więc jeszcze jedną radę dzięki, której miał on uzyskać życie wieczne. Była ona jednak trudna do przyjęcia i sprawiła, że odszedł on zasmucony.

Słowa naszego Pana były skierowane nie tylko do niego, lecz także do nas. Co one oznaczają. Sprzedanie wszystkiego co mamy za jednym zamachem i rozdanie tego przypadkowym ubogim nie byłoby w większości przypadków zbyt rozsądnym lub korzystnym zachowanie. Co więc miał na myśli Pan Jezus. Słowa te rozjaśnia nieco druga część tej wypowiedzi naszego Pana: „naśladuj mnie”. W jaki sposób Jezus sprzedał wszystko co miał i oddał ubogim? Sprzedał wszystko Bogu, oddał wszystko Bogu, całe swoje życie. W jaki sposób? Oddał mu je na służbę. Korzyści z tej transakcji miały zostać rozdane ubogim. I tak też zrobił nasz Pan. Służył ubogim, czyli całemu biednemu rodzajowi ludzkiemu, a zwłaszcza tym, którzy byli ludem Bożym. Taka postawa podoba się Bogu i prowadzi do życia wiecznego. Postawa taka prezentuje nam pełne ofiarowanie, poświęcenie się Bogu, do czego zachęca nas Słowo Boże (Rzym. 12:1, 3 Mój. 20:7). Młodzieniec zasmucił się, gdy dowiedział się, że wszystko co ma powinien oddać, gdyż był bardzo przywiązany do swojego bogactwa. On być może nie do końca zrozumiał myśl naszego Pana, ale czy my zawsze bez żalu chcemy oddawać nasze życie w ofierze i naśladować naszego Pana?

Zacznijmy jednak od pewnych warunków związanych z poświęceniem. Aby Bóg mógł przyjąć naszą ofiarę, najpierw swoją musiał złożyć Pan Jezus i dopiero dzięki temu, że on przypisuje nam swoją sprawiedliwość, Bóg może przyjąć naszą ofiarę jako godną tego. Pierwszym krokiem jest więc usprawiedliwienie przez wiarę w Jezusa. Usprawiedliwienie to wyrzeczenie się grzechu i prawe postępowanie, które oparte jest na wierze w Boga i Jezusa jako odkupiciela. Wiara, o której tu mowa, to nie wiara umysłem: wierzenie, zrozumienie, że coś jest prawdą. Taka wiara nie usprawiedliwia – nie pociąga za sobą pragnień i czynów. Chodzi o zrozumienie umysłem i poleganie sercem. Chodzi o pokładanie pełnej nadziei w obietnicach Bożych. To zmienia nasze życie, nasza wiara jest żywa, wyrażona uczynkami (Jak. 2:17). W takim stanie mamy pokój z Bogiem.

Nasze usprawiedliwienie nie jest jednak celem Boga w stosunku do nas. Jest ono pierwszym krokiem na drodze do życia wiecznego. Bóg chce byśmy wyzbyli się błędu i grzechu, ale pragnie także byśmy naśladowali jego charakter w pełni, a czynić to możemy przez naśladowanie naszego Pana. Jego wolą stało się czynienie woli Bożej. Ofiarował on swoje życie, swoje pragnienia w służbie Bogu. Nasze poświęcenie jest więc wyrzeczeniem się siebie i świata oraz stanie się pod każdym względem takim jak Chrystus. Żywa wiara sprawia, że godzimy się pozostawać martwymi dla grzechu a żywymi dla sprawiedliwości. Poświęcenie to coś więcej. Godzimy się pozostawać martwymi dla samolubstwa i światowości – rezygnujemy z własnej woli i woli świata, by postępować zgodnie z wolą Boga, a w interesie Jego ludu, prawdy, sprawiedliwości i świętości. Prowadzi to do tego, że często nie będziemy zaspakajać własnych pragnień oraz pragnień światowych, gdy będzie to sprzeczne z wolą Bożą, interesami ludu prawdy, sprawiedliwości i naszego uświęcania się. Wynika to z miłości bezinteresownej i rozwija ten przymiot boskiego charakteru w nas. Miłość bezinteresowna to dobra wola i dobra postawa względem drugich, która wynika z zamiłowania do dobrych zasad, a nie z tego, że tak jest sprawiedliwie.

Należy tu dodać, że zarówno żywa wiara jak i poświęcenie są dobrowolne. Stają się szczerymi pragnieniami serca. Nasza stara wola – grzeszna, samolubna, światowa – pozostaje jednak z nami i musimy z nią walczyć. Cztery formy zła, z którymi musimy sobie radzi to błąd, grzech, samolubstwo i światowość. Zwalczanie błędu polega na szukaniu prawdy i jej zdobywaniu. To znowu pomaga nam w zwalczaniu grzechu, który lepiej dostrzegamy mając większe zrozumienie prawdy. Pomaga w tym studiowanie Biblii, która pokazuje, co jest grzechem i jak można sobie z nim radzić. Dwie kolejne formy zła to szczególni przeciwnicy poświęconych. Samolubstwo i światowość mogą być jednak grzeszne lub niegrzeszne. Z pierwszym powinni walczyć również usprawiedliwieni, a drugie, choć niegrzeszne, mogą być jednak niekorzystne także dla poświęconych.

Samolubstwo to miłość do siebie samego. Pragnienie tego by dobrze się nam wiodło. Czy samolubstwo jest zawsze złe? Nie! Biblia zachęca nas do posiadania właściwego samolubstwa. Biblia mówi nam: „Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego” (Mat. 22:29). Oznacza to, że musimy kochać samych siebie, by móc kochać innych – by okazywać im właściwą miłość obowiązkową, oddawać im sprawiedliwość. Musimy posiadać właściwą, nie-przesadzoną dozę miłości własnej. Czasem jednak nawet niegrzeszne samolubstwo może być złe dla poświęconego. Przykład: Pragnienie dobrej reputacji jest czymś pozytywnym i niegrzesznym, ale pragnienie jej bardziej niż wykonywania naszego poświecenia jest już wielkim zagrożeniem dla poświęconego. W życiu poświęconych często trzeba znosić niezasłużoną utratę dobrej reputacji (2 Tym 3:12).

W obecnym czasie samolubstwo jest powszechną zasadą, którą kierują się ludzie pozostający pod wpływem Szatana, zaślepieni przez niego (Fil. 2:21). Jest to duch całkowicie przeciwny duchowi ofiary. Mówi on: ja jestem najważniejszy i moja wola. Samolubstwo tłumi gorliwość. Jego przejawami są przesadna ocena własna i osób, które są z nami związane, nadmierna miłość do życia: bezpieczeństwa, wygody, posiadania, pożywienia i innych doznań fizycznych oraz duchowych. Jeżeli samolubnie pragniemy jakiejś rzeczy, która jest niekorzystna dla naszego uświęcenia i sprawy Bożej, to istnieje poważne niebezpieczeństwo, że zaniechamy naszego ofiarowania się. Poświęcenie w czasie panowanie Szatana polega na ofiarowaniu swoich praw w interesie Bożej sprawy dla dobra innych (1 Kor. 10:24). Jest więc całkowicie przeciwne duchowi tego świata, który charakteryzuje się niewłaściwym samolubstwem.

Światowość, w znaczeniu postawy człowieka, jest zgadzaniem się z obecnym porządkiem rzeczy i ludźmi, którzy są z nim w zgodzie. Światowość w tym sensie jest więc przejawianiem ducha tego świata. Określenie to może także oznaczać różne elementy życia na świecie. Czy światowość w każdej postaci jest zła? Nie jest tak. Wszystko zależy od sytuacji. Weźmy przykład małżeństwa. Chęć posiadania męża lub żony jest światowością. Jest to pragnienie niegrzeszne, naturalne i właściwe jeśli równoważone przez rozsądek. Nikt nie ma prawa tego zabraniać. Gdy jednak pojawia się pragnienie cudzej żony, to jest to światowość grzeszna i zabroniona. W przypadku poświęconych dochodzi jeszcze jedna sytuacja. Może być tak, że ich chęć posiadania żony lub męża byłaby niekorzystna dla sprawy Pańskiej lub naszego poświęcenia. Wtedy taka światowość, mimo iż nie jest grzeszna, jest zabroniona i niekorzystna dla osoby poświęconej. Podobnie jest z innymi naszymi pragnieniami (Łuk. 21:34).

Czynnikami niewłaściwej światowości może być dla nas bardzo wiele rzeczy. Rozrywka, płeć przeciwna, pragnienie uznania, sport, bogactwo, sukces, praca, wiedza, pragnienie posiadania, ale także najbliższa rodzina, przyjaciele, kraj i wiele innych elementów tego świata. Nadmierna miłość do nich może sprawić, że ustanie nasza gorliwość względem Boga, jego ludu i Jego spraw (Mat. 13:22). Rzeczy te niekiedy mogą być bardzo dobre i wydaje nam się, że zupełnie nieszkodliwe, ale musimy pamiętać o tym, że poświęcenie to ofiarowanie, oddanie Bogu wszystkiego, co mamy – korzystanie z tego zgodne z wolą Bożą. Celem naszego życia ma być służenie Bogu, a nie sobie lub światu. Przejawianie ducha tego złego świata jest czymś bardzo ganionym przez Pismo Święte (1 Jan. 2:15-16). Wynalazki, wygody, przepych, przyjemności stanowią silną pokusę, by używać ich w niewłaściwy sposób. Powinniśmy czuwać z modlitwą i przywiązywać nasze uczucia do rzeczy wyższych a nie doczesnych (Kol. 3:2, Fil. 3:7-8).

Naśladowanie Jezusa wymaga wyrzeczeń, wymaga zaparcie się siebie i świata. Jest to kroczenie wąską drogą (Mat. 7:13-14), niesienie krzyża naszych doświadczeń tak jak on niósł swój krzyż. Wymaga wiernego niesienia tego krzyża i gorliwości w poświęcenie swojej woli i światowych pragnień (Mar. 8:34-38). Powinniśmy więc uważnie pilnować, czy faktycznie kroczymy tą wąską ścieżką – „Bóg się nie da z siebie naśmiewać; albowiem co człowiek sieje, to i żąć będzie” – Gal. 6:7. Bóg chce naszego dobra i otworzył nam tę wąską drogę do zbawienia już w obecnym czasie. Już teraz możemy pełnić jego wolę i rozwijać w sobie piękny charakter podobny do tego, który widzimy w Jezusie Chrystusie. Celem Boga w stosunku do nas jest właśnie wytworzenie w nas tego charakteru, które kluczowym elementem jest miłość bezinteresowna (1 Tym. 1:5).

Poświęcenie jest poważną rzeczą. Jest przymierzem z Bogiem, na mocy którego obiecujemy ofiarować się Bogu i poddać się jego opatrzności względem nas. Decyzja ta nie powinna być podejmowana pochopnie, bez zrozumienia tego na czym polega oraz przemyślenia tego, czy będziemy w stanie doprowadzić je do końca mimo przeciwności i różnych doświadczeń (Łuk. 14:27-30). Duże znaczeni dla naszego poświęcenie ma także nasza motywacja do oddania swojego życia Bogu. Co jest naszą motywacją? Niezbyt dobrą motywacją jest obawa przed karą, chęć aprobaty ze strony innych lub nadzieja przyszłej nagrody. Odpowiednią motywacją jest szczera miłość do Boga z powodu łask jakie nam okazuje oraz jego wspaniałego charakteru. Jeśli kochamy Boga i naszego Pana to chcemy stawać się tacy jak oni i być z nimi w jedności. Zapewnienie o nagrodzie i pomocy we wszystkich doświadczenia tylko zwiększają naszą miłość i dodają nam siły.

Bóg tak nas kocha, że tym, którzy pragną być blisko niego ofiaruje bardzo wiele. Oddając Bogu wszystko można faktycznie zyskać wszystko. Jeśli okażemy się zwycięzcami, to w przyszłości będziemy mogli cieszyć się życiem wieczny w doskonałości – rzeczą, którą w tym złym świecie aż trudno sobie wyobrazić. Już obecnie otrzymujemy jednak wielką radość (Jan. 17:13). Jest to radość ze wspaniałej prawdy, która uwalnia nas od błędu i grzechu, a także społeczność z Bogiem i z Jego ludem. Już teraz cieszymy się możliwością świadomego rozwoju charakteru. Świadomość ta sprawia, że nawet trudne doświadczenia mogą być przez nas pozytywnie odbierane, gdy patrzymy na nie jako na lekcje od Boga. Zmierzając do wzoru naszego Pana osiągamy także pokój Boży, czyli pokój jaki znajduje się w sercu i umyśle Bożym. Czyni on swoją wolę i wie, że realizuje się Jego plan. Jeśli żyjemy według woli Bożej to wiemy, że idziemy w dobrym kierunku i nie musimy niepokoić się, że coś pójdzie nie tak (Fil. 4:7, PS. 119:165-166).

Oddawajmy więc Bogu to co posiadamy. Starajmy się w swoim życiu postępować zgodnie z wolą Bożą. My sami z modlitwą musimy wydedukować, ustalić czego Bóg od nas pragnie. Czy powinniśmy postąpić tak, czy też może inaczej? Kierując się naszą znajomością Bożej woli, Bożego charakteru i duchem świętym w nas musimy ustalić, co będzie najkorzystniejsze dla naszego poświęcenia, dla ludu Bożego i sprawy Pańskiej. Czasami możemy się oszukiwać i w takich sytuacjach częściowo świadomie wybierać własną wolą zamiast woli Bożej. Powinniśmy tego unikać z całej siły, bo naruszamy w ten sposób swoje sumienie i degradujemy swój charakter.

Nie przywiązujmy się więc do doczesnych rzeczy, byśmy nie musieli zasmucać się w momencie, gdy Pan powie nam, że musimy je „sprzedać i rozdać ubogim”. Starajmy się o postawę, która z radością ofiaruje Bogu wszystko, czego będzie od nas wymagał. Myślmy nie o bogactwach doczesnych, ale raczej o prawdziwym bogactwie, o skarbie, który odkładany jest nam w niebie (Mat. 6:19). Patrzmy na wspaniały charakter naszego Pana i naśladujmy go w miarę naszych możliwości, byśmy mogli osiągnąć chrześcijańską doskonałość już w tym życiu. Nie prawdziwą doskonałość, którą mamy osiągnąć w przyszłości, ale taką bezinteresowną miłość do Boga i człowieka, która pokonuje grzech, samego siebie i świat.

Pamiętajmy, że lud Pana składa się z tych, którzy odłączyli się od błędu, grzechu, siebie i świata oraz przyjęli tylko Chrystusa jako swego zbawiciela i Pana. Starajmy się należeć do tej rodziny Bożej i wzajemnie wspierać się na wąskiej ścieżce.

Pytanie –

„Ty zaś, gdy chcesz się modlić, wejdź do swej izdebki, zamknij drzwi i módl się do Ojca twego, który jest w ukryciu. A Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda tobie.”

Odpowiedź – Jezus przestrzegł swoich uczniów, aby unikali ostentacyjnych przejawów pobożności i by uważali, aby uczynków pobożnych nie wykonywali przed ludźmi po to, aby to widzieli (Mateusza 6, werset 1). Nie należy też chełpić się swoimi dobrymi uczynkami, „niech nie wie lewa twoja ręka, co czyni prawa” (werset 3).

Rada Mistrza miała na celu przeciwdziałanie wyniosłej postawie religijnych hipokrytów, którzy lubili być obserwowani podczas rytualnych obrzędów i podziwiani przez innych (werset 5).

Jezus nie potępia tutaj wspólnej modlitwy zgromadzenia; On raczej zajmuje się kwestią naszej intymnej, osobistej relacji z Bogiem jako naszym Ojcem, w naszej szczerej modlitwie, w której przedstawiamy Bogu nasze wewnętrzne myśli i prosimy Go o łaskę, miłosierdzie i przebaczenie.

Nie może być żadnego udawania w takiej jedności z Bogiem na odosobnieniu, ponieważ nasz Ojciec Niebiański widzi nas takich, jacy jesteśmy, bez ozdób i przebrań.

Jako, że Bóg jest niewidzialny dla fizycznego oka, właściwe jest, żebyśmy mieli z Nim kontakt niezauważeni, w ukryciu.

Naszą odpłatą [za taką szczerą i pokorną modlitwę] jest radość ze wspólnoty z Ojcem i potwierdzenie, że jesteśmy przez Niego przyjmowani, przez Jezusa Chrystusa, naszego Zbawiciela.

______
Źródło: UK Bible Students, „Secret Prayer”

Fot. alphacoders.com

Co zrobić, gdy się trochę zabłąkamy? Kiedy dookoła ciemny las i nie za bardzo wiadomo, którędy droga, żeby z niego wyjść? Dziś wyjątkowo zamiast zwykłego wykładu spełnimy prośbę jednej z użytkowniczek naszego kanału na YouTube’ie. Pod jednym z nagrań otrzymaliśmy taką wiadomość:

„Witam serdecznie. Byłoby super gdyby moje przemyślenia, a przez to i pytanie, było tematem kolejnego podcastu. Moje pytanie: Szatan próbuje zrobić wszystko, aby odciągnąć nas ludzi od Boga. Jesteśmy niedoskonałymi ludźmi. Pisma są w posiadaniu władzy i kościoła. Jak zatem mamy poznać co jest prawdą? [Oni] cały czas zmieniają pisma, ich kontekst.

Jesteśmy po prostu jak dzieci, które zgubiły się w wielkim gęstym lesie. Bo przecież jak można znaleźć prawdę, wśród tylu fałszywych proroków i religii? Ja, młoda osoba, ex katoliczka, ex ś.j, naprawdę nie wiem już gdzie tej prawdy szukać. Mam nadzieję, że Stwórca też zrozumie, że szukanie Go, to już jest dowód wiary. Jak to jest powiedziane w Biblii: czy jak Pan Jezus przyjdzie na ziemię to zastanie wiarę? (Łuk 18:8)

Co my ludzie, tak naprawdę możemy wiedzieć? A Biblia jest cały czas zmieniana. Czy [więc] nie wystarczy po prostu wiara? Wiara w Stwórcę i Jego Syna, oraz życie w czystości, czyli wg mierników Bożych? Przecież już sama wiara, to w dzisiejszych czasach cud. Jest też powiedziane, że to Stwórca nas do siebie Pociągnął, więc to On – Nasz Stwórca – nas wybrał (Jana 6:44). Pozdrawiam”

Nagranie wykładu z 8 stycznia 2023 roku: 

To dosyć trudne pytania. Powtórzę z tej wiadomości: Jesteśmy po prostu jak dzieci, które zgubiły się w wielkim gęstym lesie. Jak się odnaleźć w takim gęstym lesie? Moglibyśmy się załamać, gdyby nie pewne ziarenko wiary w naszych sercach, duchowość, która nakazuje nam szukać światła. Osoba, która zadała te pytania, wierzy, że istnieje dobry Bóg, Stwórca i że wysłał na świat swojego Syna dla naszego zbawienia, a to już bardzo dużo. To już jest stan, w którym można złapać oddech. „Bóg jest i pokaże mi drogę”, nawet jeśli dzisiaj jej nie widzę.

Jeśli jest Bóg, który stworzył świat i człowieka, który dał nam życie, warunki do życia i tak wiele dobrych rzeczy, to jest na Kim się oprzeć. Według słów Syna Bożego: „Bóg zna nasze serca” (Łuk. 16:15), nic nie jest przed nim tajne, ale jak podkreśla Psalmista Dawid: „Jak lituje się ojciec nad synami, tak lituje się Jahwe nad tymi, którzy się Go boją.” (Ps. 103:13). 2 Mojż. 34:6 – „Pan, Bóg miłosierny i litościwy, nierychły do gniewu, a obfity w miłosierdziu”.

Jeśli Bóg jest większy od nas w swoim miłosierdziu, to nie powinniśmy mu przypisywać rzeczy, których sami byśmy nie zrobili drugiemu człowiekowi. Myślę, że nie mielibyśmy serca, żeby skazać kogoś na to, by nas szukał i nigdy nas nie znalazł. To nie byłby przejaw dobroci. A jednak Bóg wiele razy, szczególnie przez Jezusa, wzywa nas do tego, aby prosić Go o pomoc, aby szukać i aby pukać do drzwi. Łuk. 11:9 – „Mówię wam: Proście, a będzie wam dane; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie a otworzą wam. Każdy bowiem, kto szuka, znajduje, a kołaczącemu otworzą. Który z was, ojców [jeśli go] syn poprosi o rybę, zamiast ryby daje mu węża? Albo [jeśli] poprosi o jajko, da mu skorpiona? Jeśli więc wy, chociaż jesteście źli, umiecie dawać dobre dary swoim dzieciom, o ileż bardziej Ojciec z nieba da Ducha Świętego tym, którzy Go proszą.”

Bóg bardzo nas przewyższa. Nie da się tego opisać. Jeśli ktoś chce go szukać, to nie powinien myśleć, że Bóg zamknął się w jednym z tysięcy kościołów, i mówi: „zgadnij, w którym jestem”. W wielu miejscach Nowego Testamentu czytamy, że Bóg nie mieszka w którejś ze świątyń, które zbudowali ludzie i że Boga chwalić można nie na górze w Samarii i nie w świątyni w Jerozolimie, ale w duchu i w prawdzie. Bóg jest tam, gdzie duch prawdy i sama prawda. I w wielu kościołach jest pewna cząstka prawdy o dziele odkupienia człowieka.

Ta Prawda jest najważniejsza ze wszystkich i to na nią należy patrzeć. Bo jeżeli u podstaw dzieła odkupienia, które Bóg przygotował w Jezusie, leży czysta miłość Stwórcy do nas to istnieje też droga do jej znalezienia. Dlaczego? Bo miłość wychodzi do ludzi, nie chowa się. Miłość jest po to, by ogrzać i naprawić wszystkie ludzkie serca. Nie tylko te współczesne, ale te przeszłe i te, które dopiero pojawią się na ziemi. Apostoł Paweł wyraża to słowami (1 Tym. 2:4-6), że „Bóg chce [lepsze tłumaczenie: postanowił], aby wszyscy ludzie byli zbawieni i doszli do poznania prawdy. Gdyż jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus, który złożył siebie samego na okup za wszystkich”.

W swoim czasie każdy ma dowiedzieć się o prawdzie i skorzystać z tego, co Jezus zrobił nie dla jakiejś grupy, dla jakiejś organizacji, ale dla wszystkich ludzi na ziemi.

Czy ktoś, kto daje nam swojego jednorodzonego Syna miałby potem żądać od nas tego, byśmy mieli tyle szczęścia, by urodzić się w odpowiedniej grupie religijnej? Czy aby skorzystać z okupu Jezusa musimy mieć tyle inteligencji i tyle wiedzy, by znać wszystkie przekłady Biblii i żeby nigdy się nie pomylić?

To pytania retoryczne. Oczywiście, że nie, ale jako ludzie w Adamie i Ewie zostaliśmy stworzeni na obraz i podobieństwo Boga. Tak, obraz i podobieństwo są dzisiaj mocno zatarte i zagubione. Jednak, jak mówił Ap. Paweł, „Bóg [nadal] jest niedaleko od każdego z nas” (Dzieje 17:27). Możemy do Niego przyjść kiedy tylko chcemy. Skąd jednak wiedzieć, gdzie mamy szukać Boga i jak mamy usłyszeć Jego głos?

Musimy starać się szukać podobieństwa do Boga. Musimy wyciszyć te głosy w naszym życiu, które nie pozwalają nam Go słyszeć. Odwrócić się od grzechu i znienawidzić to, co złe. Biblia nazywa to „metanoią” czyli przemianą sposobu myślenia, w którym weryfikujemy, co dobre a co złe, odwracamy się od zła i idziemy w stronę dobra. Jeżeli zobaczyliśmy w Jezusie Syna Bożego to możemy dalej ciągle obserwować wzór, który zobaczyliśmy w Jezusie, w Synu Bożym i starać się ten wzór odbijać w swoim życiu.

Jeśli jesteśmy gdzieś, gdzie nie mówi się o Synu Bożym, to nie znajdziemy tam Boga. Bo tylko Syn Boży stał się drogą do Ojca. Możemy wierzyć w Boga i w Syna, ale to początek drogi. Bo na tej drodze mamy dokładnie patrzeć na ślady, którymi szedł Jezus i mamy wchodzić w te ślady za Nim.

Ktoś powie: Brakuje mi tak mocnej wiary. Boję się pójść za Jezusem i nie widzę dokładnie Jego śladów. To nie szkodzi, że brakuje Ci wiary. „Jak to?” Tak, to nie szkodzi, że brakuje Ci wiary, ponieważ Jezus nie żąda od Ciebie wielkiej wiary. Na początek wystarczy wiara jak ziarnko gorczycy. Co robić z taką wiarą? Z taką wiarą trzeba przyjść do Jezusa.

Jest pewna historia o tym, zapisana w Ewangelii wg św. Marka, rozdział 9 – mamy tutaj prośbę pewnego ojca, którego syn był opętany. Przeczytamy od wersetu 20. Marka 9:20 – „I przyprowadzili do Jezusa tego chłopaka. A gdy duch zobaczył [Jezusa], zaraz szarpnął [tym chłopakiem], rzucił go na ziemię i pokrytego pianą zaczął tarzać. A Jezus zapytał jego ojca: Od jak dawna to się z nim dzieje? A on powiedział: Od dzieciństwa. Często też wrzucał go nawet w ogień i wodę, by go zgubić – ale jeśli coś możesz, zlituj się nad nami i pomóż nam. Jezus zaś powiedział do niego: Co się tyczy: Jeśli coś możesz, to: Wszystko jest możliwe dla wierzącego. Ojciec chłopca zaraz wykrzyknął: Wierzę! Zaradź mojej niewierze. Jezus więc, gdy zobaczył, że zbiega się tłum, skarcił ducha nieczystego, mówiąc mu: Duchu niemy i głuchy! Ja ci rozkazuję: Wyjdź z niego i nigdy już do niego nie wchodź. Wtedy wykrzyknął, mocno nim szarpnął i wyszedł – i [chłopiec] stał się niczym martwy, tak że wielu mówiło, że umarł. Jezus jednak chwycił go za rękę i pomógł mu wstać.”

Ojciec w tej historii mówi: „Wierzę, zaradź mojej niewierzę!”. Jeśli słabniemy w wierze, to zobaczmy, że w tej historii taki właśnie był ten człowiek. Był człowiekiem małej wiary. Jednak z taką wiarą, jaką miał, przyszedł i powiedział: „Jezu, ratuj mnie w mojej niewierze!”, „Jezu, wzmocnij moją słabą wiarę”. Jak widać, dla Jezusa to wystarczy. Jezus zobaczył pragnienia tego człowieka i pomógł tej rodzinie.

Wniosek jest taki, że nie musimy być od razu bohaterami wiary, kiedy przychodzimy w modlitwie do Boga przez Jezusa. Możemy przyjść tacy, jak jesteśmy i wołać do Pana właśnie takimi słowami: „Wierzę! Zaradź mojej niewierze”. Nasza wiara może być słaba, ale będzie rosła, jeśli tylko będziemy wołać. Ta wiara stanie się mocna jak drzewo, jeśli wytrwamy w modlitwie i w oczekiwaniu na Boskie odpowiedzi. Jednak prośmy: „Panie, przymnóż nam wiary” (jak robimy to nawet apostołowie).

Jeśli będziemy wszystko zanosili do Boga w modlitwie, to co odnosi się do tego życia, to, byśmy mogli lepiej poznać i wypełniać wolę Bożą, to wytworzy się w nas pewna wrażliwość na Boży głos. Będziemy w stanie usłyszeć głos dobrego Pasterza i kierunek, w który mamy podążać.

Kiedy prosimy Boga, by nas prowadził, kiedy staramy się myśleć o tym, co Pan Jezus zrobiłby w danej sytuacji i odwracać się od naszej własnej, starej woli, to ta nowa droga będzie dla nas bardziej zrozumiała. Stwórca przemówi do nas przez (1) różne Opatrzności czyli wydarzenia w naszym życiu, a także przez (2) ducha świętego czyli święte usposobienie, które będzie rozwijał w nas.

Nie można jednak pominąć (3) Biblii czyli Słowa Bożego. Dlaczego? Ponieważ wiara musi mieć swoją podstawę. Wiara to więc umysłowe przekonanie (że dana rzecz jest prawdziwa) i w związku z tym poleganie sercem, oparcie się na tej rzeczy, zaufanie w sercu że tak jest, i że przyniesie dobre skutki, jeśli będziemy żyć zgodnie z tą prawdą.

Z tego powodu „po prostu wiara” (bez Biblii) nie wystarczy, bo prawdziwa wiara musi mieć się do czego odwołać. Inaczej – bez mocnego fundamentu – jest to tylko łatwowierność albo przesądy. Łatwowierność może uczepić się dowolnej rzeczy lub osoby, jaką znajdzie i wychodzić od niej jako pewnika. Jednak przecież to co wiemy o miłości Boga i to, co wiemy o Panu Jezusie, to wszystko poznaliśmy dzięki Biblii. Spójrzmy więc na samą Biblię.

Wierzymy Biblii, bo mamy przekonujące nas dowody, że pochodzi ona od Boga. Jednym z takich dowodów są wypełnione proroctwa Biblii. Wyjaśniamy to w wielu wykładach na stronie. W samym tylko ostatnim dniu życia Jezusa na ziemi wypełniło się aż 35 proroctw napisanych wiele wieków przed Jego narodzeniem się w Betlejem. Proroctwa te są częścią Biblii hebrajskiej, i mimo, że jasno potwierdzają, że Jezus był Mesjaszem, Synem Bożym, Żydzi nie odważyli się usunąć ich z treści Słowa Bożego.

To także jeden z przykładów, że tak naprawdę Biblia nie jest zmieniana. Zmieniają się jej interpretacje, które są czasami bardzo dalekie od jej prawdziwej treści. Czasami wersety są różne tłumaczone na język polski. Nieraz też dzięki ustaleniom badaczy możemy zauważyć, że jakieś słowo zostało dopisane do oryginalnego tekstu Biblii dopiero kilka wieków po Chrystusie, bo nie było go we wczesnych manuskryptach Biblii.

Ogólnie jednak Biblia jest niezmienna i przetrwała w naprawdę znakomitym stanie przez wiele stuleci. To jeden z dowodów, że Bóg miał nad nią szczególną opiekę. Nie ma drugiego takiego zbioru starożytnych ksiąg, który miałby tak wielką liczbę rękopisów i byłyby one tak zgodne ze sobą.

Jeszcze inne potwierdzenie Biblii to nadludzka wiedza, którą przedstawiali pisarze tej księgi.

U Ijoba 26:7 czytamy, że „Bóg ziemię zawiesza nad nicością”. To niezwykłe stwierdzenie faktu, że Ziemia jest po prostu zawieszona w przestrzeni. Nie podtrzymuje Ziemi nic namacalnego. Ijob pisał mniej więcej w tym samym czasie, kiedy powstawały pisma hinduizmu, a te mówią, że Ziemia spoczywa na grzbietach kilku ogromnych słoni, które z kolei stoją na skorupie wielkiego żółwia pływającego w morzu. W jaki sposób Ijob poznał ten naukowy fakt? Wierzymy, że mógł go objawić jedynie Bóg.

Ta wiedza z Księgi Ijoba sięga dalej, ona dosłownie sięga gwiazd. U Ijoba 38:31 Bóg zadaje pytania: „Czy możesz związać pęk Plejad albo rozluźnić pasek Oriona?”. Wyjaśnienie tego tematu wymagałoby osobnego wykładu z prezentacją, ale jest bardzo niezwykłe, co Bóg tutaj mówi: Choć pas Oriona wydaje się niemal doskonałą linią prostą, to jednak trzy gwiazdy, które go tworzą: MINTAKA, ALNIZAM i ALNITAK tak naprawdę biegną każda w inną stronę, z inną prędkością i z biegiem lat pas Oriona rozluźni się.

Inaczej wygląda rzecz z pękiem Plejad. Choć widzimy tylko te najjaśniejsze to jest to około 250 obiektów, które astronomowie porównują do stada ptaków, które poruszają się w tym samym kierunku i z taką samą prędkością. Jest to wiedza współczesnej astronomii, ale w Księdze Ijoba podpisał się pod tym Bóg, gdy stwierdził, że to on „związał pęk Plejad” (by zawsze były razem) i że to on „rozluźnił pasek Oriona” (bo Bóg w czasach Ijoba wiedział jak zachowują się te gwiazdy, to on je stworzył i zaplanował ich bieg).

Inny przykład niezwykłości Biblii to szczególnie przepisy określające higienę, które znajdziemy w Pięcioksiągu Mojżesza. Dopiero w połowie XIX wieku doktor Ignaz Semmelweis nakazał lekarzom w szpitalu w Wiedniu mycie rąk przed badaniem kobiet po porodzie i uratował  tym życie tysięcy kobiet, które wcześniej umierały często na gorączkę połogową z powodu zakażeń. Jednak jeszcze więcej czasu minęło nim lekarze na świecie na dobre zdali sobie sprawę, jak ważne jest mycie rąk, by nie roznosić zarazków wśród pacjentów. Do XIX wieku nauki medyczne w ogóle nie wiedziały o istnieniu zarazków oraz ich przekazywaniu.

A jednak, Biblia kilka tysięcy lat wcześniej podaje przez Mojżesza prawa dotyczące izolacji zakaźnie chorych, czy kontroli medycznej po chorobie.

To tylko niektóre przykłady, jednak każdy chętny znajdzie wiele potwierdzeń dla niezwykłej treści i wpływu Biblii na człowieka. Dla tych, którzy pragną poznać Biblię, pozostaje jednak problem różniących się tłumaczeń. Niektórzy trzymają się jednego, które wybrali, a inni zaglądają do wielu jednocześnie. Nie polecamy tej pierwszej drogi, bo Biblia nie obiecuje, że któryś przekład będzie natchniony. Biblia jest natchniona w jej oryginalnych językach. Mamy jednak wiele słowników, konkordancji, różnego typu przekładów Biblii (bardziej literackich i dosłownych) z komentarzami. Mamy też wiele różnych pomocy biblijnych, które mogą nam pomóc w uczeniu się Słowa Bożego.

Możemy też podać coś w rodzaju duchowego GPS-a, który pomoże nam poradzić sobie w sprawach, co do których nie mamy pewności – szczególnie w temacie różnych interpretacji Biblii. Ten GPS to tzw. „siedem pewników”, z którymi musi być zgodna każda nauka, jeśli ma być prawdziwa.

1 – sama ze sobą
2 – ze wszystkimi wersetami Biblii
3 – z nauką o tym, że Jezus to                
okup za wszystkich ludzi
4 – z charakterem Boga: z Jego miłością, sprawiedliwością, mocą i mądrością
5 – z faktami
6 – ze wszystkimi innymi wcześniej sprawdzonymi i przyjętymi naukami Biblii
7 – z celami Boskiego planu, a jeden z tych celów to rozwijanie w nas większej pobożności

Często wystarczy spojrzeć czy to, czego ktoś nas naucza, jest spójne wewnętrzne. Czy po prostu samo w sobie ma sens i dalej: czy zgadza się z faktami, czyli z rzeczywistością. Potem można patrzeć na różne nauki w świetle Bożego charakteru: czy to jest zgodne z jego miłością i mądrością? Czy to na pewno jest sprawiedliwe? Nie chodzi o formalizm w stosowaniu takich pewników, ale o to, by pamiętać, że są metody, by upewnić się, czy to w co wierzę, ma mocną podstawę i czy może to być nauka pochodząca od samego Stwórcy i Jego Syna.  W lepszym rozumieniu będzie nam pomagać modlitwa pełna wiary. List Jakuba 1:5 – „Jeśli zaś komuś z was brakuje mądrośści, niech prosi o nią Boga, który daje wszystkim chętnie i bez wymówek.”

Prawda to coś, co pozwala nam oddychać pełną piersią. To coś, co łamie zniewolenia i uprzedzenia, a nie wprowadza nas w niewolę ludzi i nie zmienia nas w ludzi zamkniętych. A jednocześnie, ta prawda, która ma nas zmieniać w ludzi wolnych, jest też prawdą, która ma nas uświęcać i uwalniać od grzechu, samolubstwa i życia wg wzoru „tego świata”. Sprawdzajmy więc czy to w co wierzymy prowadzi nas do większej czci dla Boga i czy prawda, którą znamy i którą praktykujemy zmienia nasze charaktery na lepsze. Jeśli nie, musimy szukać głębiej (i w Słowie Bożym, i w samym sobie).

Bóg Biblii nie uczy nas powtarzania pewnych formułek lub uczenia się na pamięć jakiegoś kanonu wiary (to m.in. dlatego o wiele więcej osób na świecie potrafi wyrecytować długie fragmenty Koranu niż Biblii, bo my traktujemy Biblię w inny sposób). Bóg Jahwe zachęca nas do używania rozumu, do uczciwego sprawdzania nauk i głębokiego zastanawiania się nad ich treścią, a potem do wprowadzania tego, co dobre w czyn. Izaj. 1:18 – „Chodźcie, rozpatrzmy to razem – mówi Pan”. 1 Tes. 5:21  – „Wszystko badajcie, a trzymajcie się tego, co dobre.”

Z wielu fragmentów Pisma Świętego wynika, że aby rosnać w duchu i w prawdzie, powinniśmy korzystać z pomocy drugich, ale Słowo Boże traktować jako test wszystkiego, co ktoś proponuje nam do wierzenia. To byłby błąd, gdybyśmy odrzucili wszelką ludzką pomoc, bo zamknęlibyśmy się na to, że ktoś może dać nam światło na pewne fragmenty Biblii, którego światła nam brakuje. Powinniśmy więc przyjmować nauczanie i być chętnymi, głodnymi wiedzy uczniami, ale kiedykolwiek coś do nas dociera, musimy sprawdzić i przekonać się, czy zgadza się to z tym, co wiemy o Bogu i Jego Słowie.

Dzieje 17:11 – [Apostoł Paweł mówi o mieszkańcach Berei:] „Ci byli szlachetniejsi od Tesaloniczan, przyjęli naukę z całą gorliwością i codziennie badali Pisma, czy istotnie tak jest.”; 1 Jana 4:1 – „Umiłowani, nie każdemu duchowi [lepsze tłumaczenie: nauce] dowierzajcie, ale badajcie duchy [nauki], czy są z Boga„.

Można powiedzieć, że są takie sytuacje, kiedy jako poszukiwacze Prawdy czujemy się jak pewien etiopski dworzanin, który podróżował na wozie i czytał Księgę Izajasza. Kiedy ewangelista Filip zapytał go czy rozumie, co czyta, ten odpowiedział, jak mamy to zapisane w Dz. Ap. 8:31 – „Jakże mogę zrozumieć, jeśli mi nikt nie wyjaśnił?”. Filip wyjaśnił temu człowiekowi proroctwa.

Osobiście także trafiłem na takie fragmenty Biblii, których nie rozumiałem i na takie pomoce, które dały mi zrozumienie nauk, do których inaczej byłoby mi trudno dotrzeć. Dwie z takich nauk to wspomniany już okup za wszystkich – fakt, że Syn Boży umarł nie tylko za wybranych, ale za wszystkich ludzi (bo wszyscy jesteśmy dziećmi Adama, za którego umarł Jezus), a także restytucja, czyli czas powszechnego naprawienia ludzkości przez królowanie Jezusa, kiedy obudzi On umarłych z grobów. Jeszcze inna myśl to fakt, że wierni naśladowcy Pana będą z nim uczestniczyć w błogosławieniu narodów w czasie tej restytucji.

Wyjaśnienie tych spraw w j. polskim dostępne jest w książce Charlesa Taze’a Russella pt. „Boski plan wieków” i w kolejnych książkach z serii „Wykłady Pisma Świętego”. Tam znalazłem to zrozumienie.

Przebadałem te nauki przy pomocy Pisma Świętego i doszedłem do wniosku, że są to nauki Biblii. Teraz od ponad 15 lat dalej się uczę, sam tej ewangelii nauczam i cieszę się, jeśli pomaga to komuś zobaczyć Boga w nowym świetle. Zobaczyć Boga, którego charakter jest znacznie lepszy i piękniejszy niż ten, który znali wcześniej. Polecam więc tę książkę „Boski plan wieków” i często odsyłam do strony boskiplan.pl, gdzie można ją bezpłatnie zamówić. Zawsze robię to jednak w tym duchu, by ktoś rozważył te nauki przy otwartej Biblii i przyjmował je tylko wtedy, gdy w Twoim rozumieniu potwierdza je Słowo Boże.

Inaczej mówiąc: wiem od kogo nauczyłem się tych spraw, ale wiem też, że różni nauczyciele Bożych spraw jak Luter, Zwingli, Servet, Miller czy Russell to narzędzia w ręku Boga, a tylko Bóg może udzielić nam prawdy i tylko Bóg daje zrozumienie tych spraw. Bóg daje to zrozumienie i to tylko wtedy, gdy o to pokornie prosimy i gdy staramy się potwierdzać wszystko przy pomocy Jego Słowa.

Właściwie w tym miejscu mogę zakończyć. Do tej młodej osoby, która zadała te pytania: Zachęcam przede wszystkim do trzymania się tego, co już wiesz. Do odwracania się od złych dróg, do mocniejszej wiary w Jezusa jako Twojego Zbawiciela, do modlitwy, do zaufania we wszystkim Bogu i do studiowania Słowa Bożego dzień po dniu (z wiarą w to, że można je zrozumieć, z miłością do Boga w sercu, z pokorą, z chęcią nauczenia się i z modlitwą; także z otwartością na to, by ktoś inny pomógł Ci zrozumieć). Dalej zachęcam wszystkim do nadziei, do wytrwałości, i przede wszystkim do miłości, bo to ona jest celem wszystkiego. Najwyższa miłość do Boga, miłość do Chrystusa, miłość do Prawdy, miłość do wierzących (uważanie ich za wyższych od siebie – Filipian 2:3-4), miłość do bliźniego jak do siebie samego, miłość nawet do nieprzyjaciół, ale wszystko to dobrze wyregulowane przez Słowo Boże, modlitwę i czuwanie. Pan na pewno wyprowadzi nas z ciemnego lasu, a już niedługo Jezus wyzwoli z ciemności pozostałych. Wszystkiego dobrego!

„Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów»”

DLA NAS JAKO CHRZEŚCIJAN modlitwa do naszego Niebiańskiego Ojca jest rzeczą tak naturalną, jak szczebiot dzieci dla ich ziemskich rodziców. I cóż może być bardziej zachwycającego dla matki lub ojca niż dziecko, które ufa im bez zastrzeżeń, całkowicie, wiedząc że miłujące i życzliwe ucho jest zawsze otwarte?

Ale nie musimy być wielomównymi w naszych modlitwach. Bóg nie żąda od nas długich modlitw ani krasomówstwa. Jak to określił poeta: „Modlitwa jest szczerym pragnieniem duszy, wyrażonym lub niewyrażonym”. Bóg niewątpliwie wie, bez naszego proszenia, jakich rzeczy potrzebujemy, tak jak matka często wie najpierw, co jest niewypowiedzianym pragnieniem jej dziecka.

W najserdeczniejszych i najbardziej trwałych ludzkich przyjaźniach słowa niekoniecznie są czynnikiem wiążącym, który pociąga i utrzymuje dwie jednostki razem. Można spędzić wiele godzin na dobrej rozmowie i wymianie głębokich myśli, ale czas spędzony z kimś w milczeniu, może tak samo podnosić na duchu. To jest spotkanie umysłów, mających pokrewnego ducha, a to nie jest zależne od sztuki mówienia. I tak samo jest w naszej przyjaźni z Bogiem. On jest w niej zawsze z nami.

Wciąż jeszcze nasze świadome, zdecydowane przystąpienie do Boga w modlitwie niewątpliwie sprawia Jemu przyjemność. Uczniowie Jezusa, obserwując Jego ścisłą zażyłość z Ojcem podczas modlitwy, zapragnęli pouczenia, dzięki któremu również mogliby uzyskać głębsze pokrewieństwo ze swoim Bogiem. Modlitwa, którą podał Jezus, w całej jej prostocie, służyła wielu chrześcijanom, dla których ich własne niepewne słowa wydawały się niewystarczające, i przyniosła im niezmierną ulgę.

Stałość w modlitwie

Jak wiele przyjaźni przemija i obumiera z powodu braku stałości! Nienapisany list, zapomniana obietnica, zaniedbanie odwiedzin, to wszystko oznacza koniec przyjaźni i ludzie są ubożsi o tę stratę. Jakże nasz Ojciec Niebiański musi być zasmucony, kiedy Jego przyjaciele nie pozostają w kontakcie! Chociaż Jego łaski nigdy nie gasną i On nieprzerwanie zaspokaja nasze potrzeby, bez względu na to czy prosimy o nie, czy też nie, czyż nie byłoby słuszne, aby On nie błogosławił nas tak obficie, jeżeli nie będziemy podgrzewać i ożywiać naszej przyjaźni?

Życie duchowe ma swoje wzloty i upadki, a Pan wie, że musimy wykonywać codzienne powinności życiowe i wypełniać nasze obowiązki rodzinne, zawodowe, społeczne oraz wobec tych wszystkich, z którymi mamy do czynienia. W naszym nowoczesnym otoczeniu niełatwo uniknąć napięć umysłowych i emocjonalnych, które przygniatają wszystkich wokół nas i burzą nasz spokój, lecz świadomość stałej i łaskawej obecności Pana jest cudownym wsparciem.

Rozpoczęcie dnia z Bogiem może dokonywać cudów

Kiedy przychodzimy do Boga nie potrzebujemy się obawiać, że On jest zbyt zajęty sprawami większej wagi. Przystępowanie do Niego jest dowodem naszej potrzeby i naszego zaufania, a proszenie każdego poranka, aby pokierował naszym dniem, zapewnia Boskie zwierzchnictwo we wszystkich naszych sprawach. On słyszy nas!

Nie musimy przedstawiać w detalach każdego problemu, jakiego się spodziewamy, lub pouczać Pana, w jaki sposób sprawy mają przebiegać. Niepokój tak pasuje do chrześcijanina, jak nieufność w matczyną miłość pasuje do dziecka, a zmartwienie nie może znaleźć miejsca w takim sercu, które polega na Bogu. Jedynie wówczas, kiedy pozwolimy, aby trudności życiowe oddzieliły nas od Niego, stracimy pokój Boży, który pomaga nam ufać nawet wtedy, gdy nie możemy dostrzec śladów kierownictwa.

Trwanie w modlitwie

Chrześcijański pastor, zapytany w klasie przez młodych uczniów czy modli się przez cały dzień wyjaśnił, że zawsze jest „w kontakcie” z Bogiem, ale nie zawsze rozmawia z Nim. Oni to zrozumieli. To jest postawa serca, które się liczy. W przełomowym momencie myśli rzeczywiście lecą do Boga po pomoc, a ta pomoc jest obecna, kiedy wypełniamy nasze codzienne obowiązki, podana starannie naszym umysłom w celu wykonania wyznaczonych zadań. W ten sposób odkrywamy, że On odpowiada na nasze modlitwy, niewyrażone słowami, na te życzenia i uczucia tkwiące w naszych sercach.

Przy zakończeniu dnia

Wieczorna modlitwa jest dla większości chrześcijan czasem najważniejszego spotkania z naszym Twórcą. Wydaje się niemożliwe utrzymanie ścisłego związku z Nim, budowanie charakteru na podobieństwo Chrystusa i umacnianie struktury wiary, bez modlitwy; a nawet więcej – bez regularnej modlitwy. Ale jakże często, przy końcu pracowitego dnia zapominamy przybliżyć się i okazać Jemu naszą miłość i wdzięczność! Nawet gdy ktoś klęczy, to myśli błądzą i wkradają się troski tego dnia i następnego. On zna nasze słabości – ale jest na nie lekarstwo.

Przedstawianie naszego wysławiania, naszych podziękowań i naszych próśb słyszalnym głosem, rozmawianie przyciszonym głosem z naszym miłującym Ojcem – zawsze prostymi słowami – skupia cudownie umysł i serce i przynosi takie błogosławieństwo, że nigdy dobrowolnie nie zrezygnujemy z tego największego przywileju. „Panie, naucz nas modlić się.”

__________
Źródło: Sztandar Biblijny, kwiecień 2003