Przede mną jest wieczność daleka,

pode mną otwiera się grób,

a życie tak szybko ucieka

wśród walki, szamotań i prób (Pieśni Brzasku Tysiąclecia nr 471)

Wykład wygłoszony przez brata Leszka Szpunara na spotkaniu zboru w Bydgoszczy, 8 czerwca 2025 r.

Temat, który dotyczy każdego.

Jest temat, który dotyczy/dotyka każdego z nas. Wierzącego w Boga Biblii i ateisty, wierzącego w bogów pogańskich, a także niezdecydowanego w swych wierzeniach. Porusza on serca i umysły ludzi, rozpala wyobraźnię, nadaje lub odbiera sens życiu, budzi lęk, przypomina o ludzkiej bezradności  wobec niego. Tym tematem jest śmierć, umieranie.

Uświadamia znikomość rzeczy posiadanych przez człowieka

Ktoś napisał:

Śmierć człowieka, zwłaszcza moja śmierć, to najbardziej doniosłe wydarzenie jakie przydarza się w życiu. Jawi się ona jako nieuchronny koniec wszelkiego możliwego doświadczenia, ustanie jakiejkolwiek relacji, kres wspomnień i nadziei. Wywołuje ona u żyjących najrozmaitsze reakcje, by wymienić chociażby takie jak: fascynacja, trwoga, stres, przyzwolenie, chęć oswojenia. Każda z nich może być poddana analizie, każda też ukaże śmierć w innym aspekcie. W proponowanym artykule autor wskazuje na jeszcze inną reakcję, a jest nią przeżycie lęku. Wydaje się, że jest to przeżycie o charakterze kluczowym, zarówno kiedy myślę o niej jako czymś, co może w każdej chwili dotknąć mnie samego, jak i wtedy, gdy uświadamiam sobie, że możliwe jest odejście bliskiej czy chociażby znanej mi osoby

Obecność w twórczości człowieka

Nic dziwnego, że temat ten pojawia się w rozprawach filozoficznych, w literaturze, w pieśniach religijnych i nie tylko religijnych, w przysłowiach i dowcipach, w każdej klepsydrze ( Ze smutkiem informuję…), w każdym nekrologu. Temat, który wywołuje płacz, zadumę, poszukiwanie powodu, celu, czy sensu życia i umierania.

Ludzie wypracowali różne sposoby ucieczki od tego trudnego tematu, tzw. oswajanie się ze śmiercią

Humorystyczne traktowanie ( próba pokonania śmierci śmiechem, dowcipy na ten temat): Łagodzi lęk i ból, przed samym umieraniem i przed tym, co będzie potem.

– Mógłby pan stanąć dalej z tym papierosem? Pan wie, że palenie może być przyczyną śmierci?
– Dokładnie tak jak zwracanie uwagi nieznajomym.

 Spotyka się dwóch kumpli, jeden z zaczyna się chwalić:
– Do końca życia mam zapewnione środki do życia i nie muszę pracować…
– Super, świetnie! To dużo zarobiłeś.
– … o ile umrę w przyszły piątek.

W poezji:

O śmierci bez przesady

Autorka: WISŁAWA SZYMBORSKA

Nie zna się na żartach,
na gwiazdach, na mostach,
na tkactwie, na górnictwie, na uprawie roli,
na budowie okrętów i pieczeniu ciasta.

W nasze rozmowy o planach na jutro
wtrąca swoje ostatnie słowo
nie na temat.

Nie umie nawet tego,
co bezpośrednio łączy się z jej fachem:
ani grobu wykopać,
ani trumny sklecić,
ani sprzątnąć po sobie.

Zajęta zabijaniem,
robi to niezdarnie,
bez systemu i wprawy.
Jakby na każdym z nas uczyła się dopiero…

Różne obrazy śmierci – personifikacja

Poetyckie rozważania o śmierci:

Człowiek umiera… Znowu za szybko!
Człowiek umiera… Razem z nim wszystko.
Tylko wspomnienia po nim zostają,
Które wciąż mgliste z czasem się stają,
Których tak wiele, jednak za mało…
Znowu za szybko wszystko się stało!
Czasu nie było na pożegnanie…
Teraz zostało tylko płakanie […].

 I jeszcze raz wierszem:

A kiedy przyjdzie także po mnie
Zegarmistrz światła purpurowy,
By mi zabełtać błękit w głowie,
To będę jasny i gotowy.
Spłyną przeze mnie dni na przestrzał,
Zgasną podłogi i powietrza.
Na wszystko jeszcze raz popatrzę
I pójdę nie wiem gdzie, na zawsze”.

_{„Zegarmistrz światła”, Bogdan Chorążuk}

(Posłuchaj nagrania tego wierszu w wykonaniu Tadeusza Woźniaka) 

Hieronim Morsztyn, „Czas”

Wszystko idzie za czasem,
Jam żyw, a śmierć za pasem.
Jeden w łódź, drugi z łodzi,
Ten kona, ów się rodzi.

A zbiór ojca skąpego
Z rąk potomka hojnego
W cudzy się dom obraca;
Ów zbierał, ten utraca.

We mgnieniu oka ginie,
Kto się śmierci nawinie.
A któż taki na świecie,
Co ten węzeł rozplecie?

Są granice wszystkiego,
Cokolwiek szerokiego
Ponoszą kraje świata,
Każdą rzecz kończą lata.

Maciej Krzyżan, trach bach

trach

bach

dane osobowe

tracą ważność –

imię i nazwisko

miejsce zamieszkania

trach

bach

nie ma

właściciela

tylko znak zapytania

na nieboskłonie

Tematem tym zajmuje się także Biblia w obu swych częściach – Testamentach

Mówi o postawach człowieka wobec śmierci:

Biblia ukazuje różne postawy człowieka wobec śmierci, od pełnej rezygnacji, pesymizmu, po pozytywne poniekąd ustosunkowanie się do niej, zwłaszcza u św. Pawła: „Pragnę odejść, a być z Chrystusem” (Flp 1,23).

Śmierć może nie robić na człowieku większego wrażenia, gdy dożył podeszłego wieku, w szczęśliwości i jest „syty życia”. Inaczej, gdy zabierze młodego człowieka ( synowie wdów w ST i NT).

(Rdz 25,8).

A gdy Abraham dożył lat stu siedemdziesięciu pięciu,  zbliżył się kres jego życia i zmarł w późnej, lecz szczęśliwej starości, syt życia, i połączył się ze swoimi przodkami. 

2Krn 24,15

Potem zestarzał się Jojada i syty życia zmarł, mając lat sto trzydzieści.

Zdarza się, iż człowiek dotknięty cierpieniem na próżno na śmierć czeka

(Hi 3,21).

Po co się daje życie strapionym,
istnienie złamanym na duchu,
co śmierci czekają na próżno,
szukają jej usilniej niż skarbu;

A nawet się o nią modli, ponieważ wydaje mu się ona lepsza aniżeli życie

(Jon 4,3).

Teraz, Panie, zabierz mi, proszę, moje życie, albowiem lepsza dla mnie śmierć niż życie.

Wyjaśnia przyczyny, powody umierania człowieka (geneza, rola Szatana)

1 Kor. 15:21, 22;

Ponieważ bowiem przez człowieka [przyszła] śmierć, przez Człowieka też [dokona się] zmartwychwstanie.I jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy będą ożywieni

1 Mojż. 2: 17;

ale z drzewa poznania dobra i zła nie wolno ci jeść, bo gdy z niego spożyjesz, niechybnie umrzesz

Szatan – 1Mojż. 3:4;

Wtedy rzekł wąż do niewiasty: «Na pewno nie umrzecie! 5 Ale wie Bóg, że gdy spożyjecie owoc z tego drzewa, otworzą się wam oczy i tak jak Bóg będziecie znali dobro i zło.

pierwsza śmierć w rodzinie ludzkiej 1 Mojż. 4:8

Kain zwrócił się do swego brata, Abla. A gdy byli na polu, Kain rzucił się na swego brata, Abla, i zabił go.

Potwierdza powszechność śmierci:

1 Król.2:1,2;

 Kiedy zbliżył się czas śmierci Dawida, wtedy rozkazał swemu synowi, Salomonowi, mówiąc: Ja wyruszam w drogę [przeznaczoną ludziom na] całej ziemi. Ty zaś bądź mocny i okaż się mężem!

Joz. 23:14;

Ja sam muszę teraz pójść drogą, którą idą wszyscy, a wy zrozumcie to całym sercem i całą duszą swoją, że ze wszystkich wspaniałych obietnic, które dał wam Pan, Bóg wasz, ani jedna nie zawiodła: wszystkie wam się spełniły; żadna z nich nie okazała się próżna.

Ezech. 31:14

(…)Ponieważ wszyscy zostali poddani śmierci,
wejdą do krainy podziemnej,
do grona tych ludzi,
którzy zeszli do dołu.

Mówi o stosunku Boga do śmierci człowieka, sprawiedliwość i miłość;

Ezech. 18: 32

Ja nie mam żadnego upodobania w śmierci – wyrocznia Pana Boga. Zatem nawróćcie się, a żyć będziecie.

Wyjaśnia cel i sens umierania

Izaj. 48:17

Tak mówi Pan, twój Odkupiciel,
Święty Izraela:
Ja jestem Pan, twój Bóg,
pouczający cię o tym, co pożyteczne,
kierujący tobą na drodze, którą kroczysz.

Jezus z tego, co cierpiał nauczył się posłuszeństwa.

Wyjaśnia, czym jest umieranie – cytat zawierający poglądy rzymsko katolików:

Poglądy na śmierć, i los pośmiertny człowieka wiążą się przede wszystkim z koncepcją istoty i egzystencji ludzkiej. Ludności dawnego Izraela była obca idea platońska czy arystotelesowska o złożoności człowieka z ciała i niematerialnej duszy. Stąd też w starszych tekstach biblijnych nie porusza się kwestii złożoności istoty ludzkiej z dwóch elementów konstytutywnych – ciała i duszy, które w chwili śmierci ulegają ostatecznemu od siebie oddzieleniu, przy czym zgon obejmowałby właściwie tylko krótką chwilę: wyjście duszy z ciała (exitus). Według ujęć starożydowskich człowiek bowiem tworzy raczej całość, jedność ontyczną (nefesz), którą wprawdzie tłumaczy się często jako „dusza”, jednak pojęciowo dokładniejszy byłby dla niej termin „istota żyjąca”, „osoba”, albo nawet „człowiek”.

Odpowiednio do takiej antropologii biblijnej śmierć następuje w wyniku utraty, uchodzenia czy upływu sił witalnych, substancji życiowej, ustania wydolności psychofizycznej, niemożności wykonywania ruchów i istotnych funkcji życiowych, zwłaszcza z chwilą ustania oddychania. Powoduje ona bezsilność, wygaśnięcie aktywności, bezwład, dezintegrację. Śmierci nie traktowano jednak jako zjawiska „granicznego”: ujmowano ją raczej jako stopniowy odpływ mocy, życia; stąd o umierającej Racheli powiedziano, iż „życie z niej uchodziło, bo konała” (Rdz 35,18), albo że „gaśnie matka siedmiu synów” (Jr 15,9). Ostatecznie człowiek umiera, gdy wydaje z siebie ostatnie westchnienie i tchnienie (Hi 11,20; Jr 15,9), albo gdy para wznosi się nad jego przelaną krwią, która uchodzi za nośnik siły witalnej, gdyż „życie wszelkiego ciała jest we krwi jego” (Kpł 17,14; Pwt 12,23).

Chciałbym tutaj dodać, że takiego pojmowania człowieka i jego śmierci nie usłyszymy w kościele, na kazaniu lub na lekcjach religii.

Mateusza 10:28

Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz nie mogą zabić duszy. Bójcie się raczej tego, który może i duszę, i ciało zatracić w piekielnym ogniu.

Mówi o różnych rodzajach śmierci

Ukazywana jest śmierć zwykła – mówimy o niej Adamowa, ale też śmierć wartościowa, altruistyczna, bohaterska, na polu chwały; szczególną uwagę Nowy Testament poświęca śmierci zbawczej Chrystusa oraz ofiarniczej śmierć Jego naśladowców.

Jan 11:23-26

Rzekł do niej Jezus: «Brat twój zmartwychwstanie». Marta Mu odrzekła: «Wiem, że powstanie z martwych w czasie zmartwychwstania w dniu ostatecznym». Powiedział do niej Jezus: «Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto we Mnie wierzy, to choćby umarł, żyć będzie. Każdy, kto żyje i wierzy we Mnie, nie umrze na wieki. Wierzysz w to?

Rzymian 14:8

Bo jeśli żyjemy, dla Pana żyjemy, jeśli umieramy, dla Pana umieramy. Dlatego czy żyjemy, czy umieramy, należymy do Pana.

I Tesaloniczan 4:16-17

Gdyż sam Pan z okrzykiem, z głosem archanioła i dźwiękiem trąby Bożej zstąpi z nieba, a zmarli w Chrystusie powstaną pierwsi. Potem my, którzy pozostaniemy żywi, razem z nimi będziemy porwani w obłoki, w powietrze, na spotkanie Pana, i tak zawsze będziemy z Panem.

Filip. 1:21

Dla mnie bowiem życie to Chrystus, a śmierć to zysk.

2Tym. 2:11

Wiarygodne to słowa.
Jeśli bowiem z nim umarliśmy,
z nim też będziemy żyć.

Mówi, jak na śmierć reagują wierzący

Psalm 23:4

Choćbym nawet chodził doliną cienia śmierci,
zła się nie ulęknę, bo ty jesteś ze mną;
twoja laska i kij pocieszają mnie.

Nazywa śmierć snem – tak w Starym, jak i Nowym Testamencie

Śmierć jest snem. Biblia mówi: „A nie chcemy, bracia, abyście byli w niepewności co do tych, którzy zasnęli, abyście się nie smucili, jak drudzy, którzy nie mają nadziei.” 1 Tes 4,13 BW

To powiedział, a potem rzekł do nich: Łazarz, nasz przyjaciel, zasnął; ale idę zbudzić go ze snu. Tedy rzekli uczniowie do niego: Panie! Jeśli zasnął, zdrów będzie. Ale Jezus mówił o jego śmierci; oni zaś myśleli, że mówił o zwykłym śnie. Wtedy to rzekł im Jezus wyraźnie: Łazarz umarł.” J 11,11-14 BW

Daniel twierdzi, że umarli śpią: A wielu z tych, którzy śpią w prochu ziemi, obudzą się, jedni do żywota wiecznego, a drudzy na hańbę i wieczne potępienie. Dn 12,2 BW

Mówi, co nas czeka po śmierci – nie reinkarnacja, nie życie w jakimś wymiarze, ale stan nieistnienia

Czy umarli mają świadomość i wiedzą o czymkolwiek? Biblia mówi: „Wiedzą bowiem żywi, że muszą umrzeć, lecz umarli nic nie wiedzą i już nie ma dla nich żadnej zapłaty, gdyż ich imię idzie w zapomnienie. Zarówno ich miłość, jak ich nienawiść, a także ich gorliwość dawno minęły; i nigdy już nie mają udziału w niczym z tego, co się dzieje pod słońcem… Na co natknie się twoja ręka, abyś to zrobił, to zrób według swojej możności, bo w krainie umarłych, do której idziesz, nie ma ani działania, ani zamysłów, ani poznania, ani mądrości.” Koh 9,5-6;10 BW

Mówi o roli zmartwychwstania

Śmierć nie kończy wszystkiego! Biblia mówi: „Ożyją twoi umarli, twoje ciała wstaną, obudzą się i będą radośnie śpiewać ci, którzy leżą w prochu, gdyż twoja rosa jest rosą światłości, a ziemia wyda zmarłych.” Iz 26,19 BW

Co Jezus obiecał tym, którzy umierają? Biblia mówi: „Z ręki grobu wybawię ich, od śmierci wykupię ich…” Oz 13,14 BG

Moc zmartwychwstania pochodzi od Chrystusa. Biblia mówi: „Skoro bowiem przyszła przez człowieka śmierć, przez człowieka też przyszło zmartwychwstanie. Albowiem jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy zostaną ożywieni.” 1 Kor 15,21-22 BW

Dlaczego Bóg wydał światu Swojego Syna? Biblia mówi: „Albowiem tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy, kto weń wierzy, nie zginął, ale miał żywot wieczny.” J 3,16 BW

Wszyscy ludzie zmartwychwstaną, zarówno dobrzy jak i źli. Biblia mówi: „Nie dziwcie się temu, gdyż nadchodzi godzina, kiedy wszyscy w grobach usłyszą głos jego; i wyjdą ci, co dobrze czynili, by powstać do życia; a inni, którzy źle czynili, by powstać na sąd.” J 5,28-29 BW

Sprawiedliwi zmartwychwstaną podczas powtórnego przyjścia Chrystusa. Biblia mówi: „Gdyż sam Pan na dany rozkaz, na głos archanioła i trąby Bożej zstąpi z nieba; wtedy najpierw powstaną ci, którzy umarli w Chrystusie, potem my, którzy pozostaniemy przy życiu, razem z nimi porwani będziemy w obłokach w powietrze, na spotkanie Pana; i tak zawsze będziemy z Panem.” 1 Tes 4,16-17 BW

I powiedział do niej Jezus: Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto we mnie wierzy, choćby i umarł, będzie żył. A każdy, kto żyje i wierzy we mnie, nigdy nie umrze. Czy wierzysz w to?

I Koryntian 15:22:

Jak bowiem w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy zostaną ożywieni.

1Kor. 15:21

Skoro bowiem śmierć przyszła przez człowieka, przez człowieka przyszło też zmartwychwstanie umarłych.

Zapewnia, że przyjdzie czas unicestwienia samej śmierci: Ostatni nieprzyjaciel – śmierć będzie zniszczona

Obj. 21: 3-4 I usłyszałem donośny głos z nieba: Oto przybytek Boga jest z ludźmi i będzie mieszkał z nimi. Oni będą jego ludem, a sam Bóg będzie z nimi i będzie ich Bogiem. I otrze Bóg wszelką łzę z ich oczu, i śmierci już nie będzie ani smutku, ani krzyku, ani bólu nie będzie, bo pierwsze rzeczy przeminęły.

Gdy zło w tym śmierć, umieranie spełnią swą funkcję, nauczą człowieka zależności od Boga, wartości dobra – jako skutku posłuszeństwa i wartości zła- skutku grzechu.

Średniowieczna ilustracja piekła w manuskrypcie Herrady z Landsbergu pt. „Hortus deliciarum” (około 1180 roku).

Mówią, że pierwszym krokiem do zrozumienia Biblii jest jej otwarcie – to prawda! Odkąd Pismo Święte jest powszechnie dostępne, a na całym świecie odbywają się niezależne studia biblijne przy użyciu lepszych pomocy (konkordancji, słowników, wyjaśnień), coraz więcej wymiata się mgły ciemnych wieków. Jest to prawdą np. w odniesieniu do piekła. Średniowieczne kościoły znajdowały się pod złudzeniem, że piekło to miejsce ogniotrwałych diabłów i wiecznych mąk w literalnym ogniu dla przeważającej części ludzkości – dla wszystkich oprócz stosunkowo niewielu wiernych chrześcijan.

Pismo Święte jasno jednak oświadcza, że pierwszym piekłem (w hebrajskim Starym Testamencie szeol, czasem tłumaczone jako grób i dół) jest stan milczenia, ciemności, zapomnienia i absolutnej nieświadomości lub niepamięci w grobie, do którego idą dobrzy i źli po śmierci (Rodzaju 37:35; 1 Królewska 2:6,9; Hioba 14:13, 21; 17:13; Psalm 6:6; 31:18; 88:11-12; 115:17; 146:4; Kohelet 9:5-10; Izajasza 38:18-19).

Odpowiednikiem hebrajskiego słowa szeol w greckim Nowym Testamencie jest hades i ma ono to samo znaczenie (Psalm 16:10; Dzieje 2:27-29; Ozeasza 13:14; 1 Koryntian 15:55). W stanie tym umarli śpią oczekując wzbudzenia w zmartwychwstaniu (1 Koryntian 15:6,18; 1 Tesaloniczan 4:13-14), jak w przypadku Łazarza (Jana 11:11-14). Pierwsze piekło różni się od drugiego piekła (gehenna w greckim Nowym Testamencie) lub śmierci drugiej, w którą będą wrzuceni grzesznicy, którzy nie zechcą się zreformować, tj. w stan wiecznego zniszczenia lub unicestwienia bez żadnej nadziei zmartwychwstania, symbolizowany przez jezioro ogniste (Objawienie 20:13-14; 21:8).

Cieszymy się, że wielu odrzuca dziś sprzeczne i kłamliwe creda wieków ciemnych i udają się wprost do świadectwa Słowa Bożego, aby nauczyć się prawdy o piekle. Z Biblii dowiadują się, że gdy Jezus umarł za nasze grzechy i przez części trzech dni był w piekle (greckie hades), to nie był On żywy w miejscu tortur, ale został wzbudzony trzeciego dnia od umarłych (Mateusza 16:21; Dzieje 2:31; 1 Koryntian 15:4, 12; Kolosan 1:18).

Jest wiele ugrupowań religijnych, które, mimo trzymania się różnych innych błędów, odrzuciły bluźnierczą, hańbiącą Boga doktrynę o wiecznych mękach. Wielu zaś jednostkom w innych ugrupowaniach i denominacjach, a nawet niektórym wodzom chrześcijaństwa otwierają się oczy i odrzucają oni tę doktrynę wieków ciemnych.

Nawet w denominacji rzymskokatolickiej (która wcześnie przyjęła pogańską teorię wiecznych mąk i pomieszała ją z naukami biblijnymi, która później została przyjęta przez protestantów) obecnie odrzucają tę doktrynę, chociaż w pewnych przypadkach niektórzy nadal myślą, że piekło w Biblii oznacza miejsce wiecznych mąk.

James Breig, wydawca The Evangelist, miesięcznika publikowanego w Albany, Nowy Jork, jest jednym z tych, którzy wystąpili przeciwko koncepcji piekła jako miejsca wiecznych mąk. Odrzucenie przez niego tej doktryny było szeroko podane do wiadomości w U.S. Catholic Magazine z listopada 1977, w którym umieszcza on piekło w „dziale fikcji” i zapytuje: „Jak możecie brać to poważnie?”.

Podaje on za dr Martinem Marty z Uniwersytetu Chicago cytat tej treści, że idea piekła rozwinęła się z obrazu śmietniska miasta Jeruzalem i że to „piekło” może być łatwo widziane do dnia dzisiejszego (tutaj odnosi się on nie do hadesu, lecz do gehenny, doliny Hinnom za murami Jeruzalem, gdzie odpadki miejskie były wrzucane i niszczone przez robaki i ogień, obrazujące unicestwienie niepoprawnych grzeszników – Izajasza 66:24; Marka 9:43-48). On także podaje cytat z ojca Andrzeja Greeley o tym, że tylko jedna trzecia dzisiejszych rzymskokatolików wierzy w nauki rzymskokatolickie na temat piekła.

Jaśniejsze zrozumienie prawdziwej Boskiej kary dla niepoprawnych grzeszników i prawdziwego biblijnego piekła pochodzi z uznania różnicy między hadesem i gehenną, którego to rozróżnienia unikają zazwyczaj ci, którzy są za wiecznymi mękami, którzy wydają się być częściowo ślepymi na wielką Boską Sprawiedliwość, Mądrość, Miłość i Moc.

Zachęcamy też do przeczytania artykułów:

• Dech żywota
• Czy człowiek ma nieśmiertelną duszę?

Źródło: Sztandar Biblijny, kwiecień 1987 (przeredagowany).

Kiedy Bóg stworzył człowieka, poinformował go, jak powinien on postępować i jaka jest jego rola. Powiedział człowiekowi, by żył na ziemi, rozmnażał się i czynił sobie ziemię poddaną. Miał on być ukoronowaniem stworzenia Bożego na Ziemi i panować nad innymi stworzeniami na niej żyjącymi, podobnie jak Bóg panuje nad wszystkich stworzeniami – czy to ziemskimi jak człowiek, czy to niebiańskim jak anioły.

Dusza nieśmiertelna
i biblijny opis stworzenia człowieka

Skoro, jak uważa wielu, Bóg obdarzył człowieka nieśmiertelną duszą, wewnętrzną nieśmiertelną istotą duchową, to dlaczego nie poinformował go o tym. Tym bardziej zastanawia, dlaczego kazał żyć człowiekowi na niższym poziomie istnienia wiecznie, skoro mógłby on żyć, jako duchowa istota w niebie wraz z Bogiem?

Dwa kolejne wersety odpowiadają na to pytanie:

Rodzaju 2:7 – Ukształtował Pan Bóg człowieka z prochu ziemi i tchnął w nozdrza jego dech życia. Wtedy stał się człowiek istotą żywą.

Rodzaju 2:17 – Ale z drzewa wiadomości dobrego i złego, jeść z niego nie będziesz; albowiem dnia, którego jeść będziesz z niego, śmiercią umrzesz.

Człowiek jest ukształtowany z pierwiastków ziemskich, jest cielesny. Żyje, gdy jego organizm otrzymuje potrzebne mu pierwiastki oraz tlen niezbędny w procesie oddychania. Gdy ich nie otrzymuje – umiera, czyli przestaje żyć. To właśnie jest śmierć – odcięcie od życia, stan nieistnienia.

Bóg powiedział człowiekowi, że może żyć wiecznie na ziemi, jeśli będzie posłuszny. Nieposłuszeństwo wyrażone w zjedzeniu zakazanego owocu miało zostać ukarane śmiercią – odcięciem od życia. Skoro człowiek ma „duszę nieśmiertelną”, to dlaczego Bóg nie poinformował go, że karą za grzech będzie wieczna męczarnia w piekle, wśród płomieni? Dlaczego Bóg to zataił? On jest sprawiedliwy i kochający. Nie zataił tego i nie przygotował takiego miejsca. Karą miała być śmierć – brak życia.

Następne wersety to wyrok Boży wydany na człowieka:

Rodzaju 3:19 – W pocie oblicza twego będziesz jadł chleb, aż wrócisz do ziemi, z której zostałeś wzięty; bo prochem jesteś i w proch się obrócisz.

Rodzaju 3:22-23 – Byleby tylko nie wyciągnął teraz ręki swej i nie zerwał owocu także z drzewa życia, i nie zjadł, a potem żył na wieki! Odprawił go więc Pan Bóg z ogrodu Eden, aby uprawiał ziemię, z której został wzięty.

Po raz kolejny widzimy bardzo prosty przekaz. Człowiek stworzony z pierwiastków ziemskich mógł żyć wiecznie na ziemi, co byłoby wielkim błogosławieństwem Bożym. Był jednak nieposłuszny, więc jego karą stała się śmierć – wrócisz do ziemi, z której zostałeś wzięty. Istota ludzka składa się z ożywionych pierwiastków ziemskich. Śmierć oznacza, że człowiek traci życie i z powrotem staje się nieożywionymi pierwiastkami – wraca do ziemi. Dzieje się tak, bo nie otrzymuje on elementów potrzebnych do wiecznego życia.

Człowiek nie jest jednak bez nadziei. Jezus Chrystus umarł za wszystkich ludzi i dzięki jego ofierze możliwe jest zmartwychwstanie: „Albowiem jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy zostaną ożywieni” (1 List do Koryntian 15:21).

Spójrzmy, jaka była wiara tych, tych, którzy chodzili za Jezusem. Posłuchajmy, co odpowiedziała Marta, gdy Jezus powiedział jej, że jej brat Łazarz będzie żył, mimo że umarł: „Wiem, iż wstanie przy zmartwychwstaniu w on ostateczny dzień” (Jana 11:24). Oto świadectwo samego Jezusa: „Co zaś dotyczy umarłych, że zmartwychwstaną, czyż nie czytaliście w księdze Mojżesza?” (Marka 12:26).

Umarli zmartwychwstaną. O tym mówi Pismo Święte. Jest to wielka nadzieja dla całego świata. Czy po śmierci, w grobie jest życie? Biblia odpowiada, że nie: „Wszystko, co przedsięweźmie ręka twoja do czynienia, czyń według możności twojej, albowiem niemasz żadnej pracy, ani myśli, ani umiejętności, ani mądrości w grobie, do którego ty idziesz” (Kaznodzieja 9:10).

Na pytanie „czy istnieje życie pozagrobowe?” można by odpowiedzieć: Tak, wyłącznie pozagrobowe. W grobie nie ma życia, istnieje ono tylko poza grobem. Śmierć to nie istnienie – umarli nie mają myśli, umiejętności, mądrości – nic nie wiedzą, nic nie czują – nie żyją.

O tym, że Biblia nie uczy o duszy nieśmiertelnej wiedzą też teologowie broniący tej doktryny. W „Małym Słowniku Teologicznym” Karla Rahnera i Herbetra Vorgrimlera czytamy:

Zbadanie filozofii i teologii chrześcijańskiej (właściwie do dzisiaj jeszcze w pełni niewykonane) polega na doprowadzeniu do jedności, syntezy między antropologią platońską (pod której znakiem powstawała pierwsza teologia Kościoła -> neoplatonizm) a antropologią biblijną… wyrażenie, iż śmierć jest „oddzieleniem duszy od ciała” wymaga – jako niezgodne z antropologią biblijną (i pogłębionym metafizycznym rozumieniem człowieka) – przynajmniej dokładniejszej interpretacji.

Czy człowiek dysponuje więc duszą nieśmiertelną, której istnienia Bóg nie może przerwać? Biblia, czyli Słowo Boże, odpowiada, że nie. Czy jednak Biblia nie daje nadziei na życie w niebie? Przecież większość chrześcijan tego właśnie pragnie.

Tak to prawda, Słowo Boże mówi o tym, że najwierniejsi naśladowcy naszego Pana pójdą jego drogą i staną się tacy jak on w duchowej naturze, w niebie: „A jakośmy nosili wyobrażenie ziemskiego, tak też będziemy nosili wyobrażenie niebieskiego” (1 Koryntian 15:49).

O tym więcej w artykule: Jezus – zbawiciel świata

Tacy, którzy zmierzają jednak drogą do życia wiecznego w niebie w Biblii nazywani są nowymi stworzeniami. Oni tak pokochali Boga i Jego wspaniałe obietnice, że całe swoje ludzkie życie ofiarowali na chwałę Bogu: „Albowiem ani obrzezanie, ani nieobrzezanie nic nie znaczy, lecz nowe stworzenie” (Galacjan 6:15).

Nie oznacza to jednak, że oni mieli otrzymać „duszę nieśmiertelną”. Apostoł Paweł wyjaśnia, że oni, tak jak reszta świata, mieli czekać na zmartwychwstanie. Oto co pisze w 1 Liście do Koryntian 15:22-23,40-44:

Albowiem jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy zostaną ożywieni. A każdy w swoim porządku: jako pierwszy Chrystus, potem ci, którzy są Chrystusowi w czasie jego przyjścia (…)  I są ciała niebieskie i ciała ziemskie, lecz inny jest blask niebieskich, a inny ziemskich (…) Sieje się w niesławie, bywa wzbudzone w chwale; sieje się w słabości, bywa wzbudzone w mocy; Sieje się ciało cielesne, bywa wzbudzone ciało duchowe. Jeżeli jest ciało cielesne, to jest także ciało duchowe.

Nauka biblijna jest prosta. Bóg przedstawia się w niej jako sprawiedliwy, mądry, kochający i wszechmocny. Chwała Bogu za to, że nie odrzucił grzesznych ludzi, ale umożliwił im uzyskanie życia wiecznego, tak w niebie, jak i na ziemi.

Zapraszamy do obejrzenia nagrania ze spotkania biblijnego na temat drugiego przyjścia Mesjasza, z którym związane jest zmartwychwstanie wszystkich ludzi: